36 จังหวัด ขาดแคลนแพทย์วิกฤติสีแดง สธ.กางแผน 3 ระยะแก้ปัญหา

เมื่อวันที่ 13 มกราคม 2569 ที่สำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข นพ.สมฤกษ์ จึงสมาน ปลัดกระทรวงสาธารณสุข (สธ.)  กล่าวว่า การแก้ไขปัญหาขาดแคลนบุคลากร เป็นประเด็นหนึ่งที่ นายพัฒนา พร้อมพัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงสาธารณสุข ให้ความสำคัญ โดยในส่วนของบุคลากรแพทย์ ได้กำหนดแนวทางการบริหารจัดการ 3 ระยะ ได้แก่

1. ปี 2569  ระยะเร่งด่วน เน้นวางระบบและแก้ไขพื้นที่ขาดแคลนแพทย์ เป้าหมาย คือ ลดพื้นที่ที่ขาดแคลนแพทย์ โดยการเพิ่มค่าตอบแทน ให้สิทธิการศึกษาต่อและสวัสดิการ และรวบรวมข้อมูลตลอดทั้งระบบ

2. ปี 2570 ระยะวางรากฐานความมั่นคง เป้าหมายคือ มีระบบบริหารบุคลากรทางการแพทย์ ทั้งการจัดสรรแพทย์ต่างๆ การทำงบประมาณ และนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วยลดภาระงาน ตลอดจนติดตามกำกับและปรับแก้กฎระเบียบให้สอดคล้อง

3. ปี 2571 ระยะยั่งยืนและขยายผล เป้าหมายเพื่อส่งมอบสิทธิประโยชน์ตามสัญญาและขยายโมเดลสู่สายวิชาชีพอื่น

การลดพื้นที่ขาดแคลนแพทย์ จะมุ่งเน้นการจัดสรรแพทย์เติมในพื้นที่สีแดง ซึ่งขาดแคลนแพทย์มากกว่า 40% โดยข้อมูลล่าสุด วันที่ 1 ธันวาคม 2568 ประกอบด้วย โรงพยาบาลชุมชน(รพช.)ใน 36 จังหวัด รวม 76 แห่ง ประมาณ 307 คน แบ่งเป็น

• เขตสุขภาพที่ 1 จำนวน 48 คน 12 แห่ง 4 จังหวัด เชียงราย เชียงใหม่ น่าน แม่ฮ่องสอน  
•  เขตสุขภาพที่ 2 จำนวน 20 คน 5 แห่ง 3 จังหวัด อุตรดิตถ์ เพชรบูรณ์ ตาก 
• เขตสุขภาพที่ 3 จำนวน 33 คน 9 แห่ง 5 จังหวัด พิจิตร นครสวรรค์ กำแพงเพชร อุทัยธานี ชัยนาท 
• เขตสุขภาพที่ 4 จำนวน 18 คน 6 แห่ง 3 จังหวัด ลพบุรี พระนครศรีอยุธยา ปทุมธานี 
• เขตสุขภาพที่ 5 จำนวน 33 คน 8 แห่ง 4 จังหวัด กาญจนบุรี สุพรรณบุรี ราชบุรี เพชรบุรี 
•  เขตสุขภาพที่ 7 จำนวน 17 คน 4 แห่ง 2 จังหวัด ขอนแก่น กาฬสินธุ์ 
• เขตสุขภาพที่ 8 จำนวน 59 คน 14 แห่ง 5 จังหวัด เลย บึงกาฬ สกลนคร หนองคาย หนองบัวลำภู 
•  เขตสุขภาพที่ 9 จำนวน 4 คน 1 แห่ง 1 จังหวัด บุรีรัมย์ 
• เขตสุขภาพที่ 10 จำนวน 43 คน 10 แห่ง 4 จังหวัด ยโสธร ศรีสะเกษ อำนาจเจริญ อุดรธานี 
• เขตสุขภาพที่ 11 จำนวน 6 คน 2 แห่ง  2 จังหวัด นครศรีธรรมราช พังงา 
• เขตสุขภาพที่ 12 จำนวน 26 คน 5 แห่ง 3 จังหวัด  ตรัง นราธิวาส ยะลา 
•  และโรงพยาบาลศูนย์(รพศ.)/โรงพยาบาลทั่วไป(รพศ.) 1 แห่ง คือ รพ.บึงกาฬ

นพ.สมฤกษ์ กล่าวว่า ในวันที่ 22 มกราคม 2569 จะจัดการประชุมวิชาการเส้นทางความก้าวหน้าในสายวิชาชีพแพทย์ สังกัดสํานักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ประจําปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 Be The Doctor Who Changes To The Future เพื่อเสริมสร้างแรงจูงใจให้นักศึกษาแพทย์เห็นคุณค่าและความสำคัญของการทำงานในระบบราชการ สร้างความเชื่อมั่นเรื่องความก้าวหน้า สวัสดิการ สิทธิประโยชน์และคุณภาพชีวิต และจะเปิดรอบพิเศษให้กับนักศึกษาแพทย์ชั้นปีสุดท้ายที่เข้าร่วมงานได้แสดงความจำนงเลือกพื้นที่ได้ก่อนอีกด้วย

สำหรับการจัดทำสิทธิประโยชน์ โดยเฉพาะโรงพยาบาลชุมชน (รพช.)/โรงพยาบาลทั่วไป(รพท.)/โรงพยาบาลศูนย์(รพศ.)ที่อยู่ในพื้นที่ขาดแคลนและมีภาระงานมาก ประกอบด้วย 5 แนวทาง ได้แก่

• การเพิ่มค่าตอบแทน โดยในส่วนของห้องฉุกเฉิน (ER) จะเพิ่มขึ้นเป็น 2 เท่า
• การเพิ่มสิทธิการลาศึกษาต่อกรณีพิเศษ
• การเพิ่มโควตาในการเข้าศึกษาต่อสาขาเฉพาะทาง
• การได้รับการส่งเสริมด้านสวัสดิการพื้นฐาน/ระบบการดูแลโดยแพทย์พี่เลี้ยง
• และให้แพทย์เพิ่มพูนทักษะปี 2/3 สามารถปฏิบัติงานใน รพท.พื้นที่สีแดงได้

 ขณะที่รพช.ระดับสีส้ม ขาดแคลน 30% - 39.99% มี 47 แห่ง 143 คน  ,ระดับสีเขียว ขาดแคลนน้อยกว่า 30%  มี 111 แห่ง 166 คน รวมรพช.ขาดแคลนแพทย์จำนวน 234 แห่ง 616 คน 

ส่วน รพศ./รพท.พื้นที่สีส้มขาดแคลนมากกว่า 20% มี รพ.แม่สาย จ. เชียงราย ,รพ.ศรีสังวรสุโขทัย จ.สุโขทัย ,รพ.อินทร์บุรี จ.สิงห์บุรี ,รพ.นครนายก จ.นครนายก , รพ.บ้านหมี่ จ.ลพบุรี,  รพ.บัวใหญ่ จ.นครราชสีมา .รพ.อรัญประเทศ จ.สระแก้ว รพ.กันทรลักษ์ จ.ศรีสะเกษ ,รพ.50พรรษา/รพ.ตระการพืชผล จ.อุบลราชธานี และรพ.บางสะพาน จ.ประจวบคีรีขันธ์