'โภชนบำบัด' ฤดูหนาว ปรับสมดุล เก็บพลังหยาง และบำรุงไต

นพ.กุลธนิต วนรัตน์ ผู้อำนวยการสถาบันการแพทย์ทางเลือก กล่าวว่า ในช่วงฤดูหนาว           อุณหภูมิที่ลดลงและความชื้นที่แปรปรวนส่งผลให้ภูมิต้านทานลดลง ทำให้ประชาชนมีความเสี่ยงต่อโรคระบบทางเดินหายใจ ทั้งอาการหวัด ภูมิแพ้ ไอ หรือเจ็บคอ โดยเฉพาะในกลุ่มผู้สูงอายุ เด็กเล็ก และผู้มีโรคประจำตัว  จึงควรให้ความสำคัญกับการดูแลสุขภาพด้วยอาหารและสมุนไพรตามแนวคิดแพทย์แผนจีนซึ่งช่วยปรับสมดุลร่างกาย และลดโอกาสเกิดการเจ็บป่วยได้
ตามศาสตร์การแพทย์แผนจีน ฤดูหนาวถือเป็นช่วงที่พลัง “หยิน” หรือพลังแห่งความเย็นสะสมเพิ่มขึ้น ดังนั้น แนวทางสำคัญของการดูแลสุขภาพในฤดูหนาว คือการเก็บพลังหยาง และ บำรุงไต โดยแนวทาง “โภชนบำบัด”หรือการใช้อาหารเป็นยา ซึ่งเป็นศาสตร์พื้นฐานของการแพทย์แผนจีน

เน้นการเลือกอาหารให้สอดคล้อง  กับฤดูกาลและสมดุลของร่างกาย เพื่อช่วยป้องกันและบำบัดโรคได้ในชีวิตประจำวัน ที่สำคัญควรรับประทานอาหารฤทธิ์อุ่น เพื่อเพิ่มความอบอุ่น ให้ร่างกาย เช่น น้ำขิง โจ๊ก ข้าวต้ม หรืออาหารประเภทต้มตุ๋นร้อนๆ ที่ช่วยให้เลือดไหลเวียนดีขึ้น 
สำหรับสมุนไพรที่เหมาะกับฤดูหนาว เช่น

• เก๋ากี้  มีรสหวาน สรรพคุณ แก้ไอ ลดเสมหะ บรรเทาอาการวิงเวียนศีรษะ หน้ามืดตาลาย บํารุงไตเลือดตับ ช่วยให้นอนหลับได้ดี ลดระดับน้ำตาลในเลือด
• พุทราจีน มีรสหวาน สรรพคุณ บํารุงม้ามและกระเพาะอาหาร แก้อาการเบื่ออาหาร ถ่ายเหลว อ่อนเพลีย ไม่มีแรง
• ขิง มีรสเผ็ด สรรพคุณ ช่วยขับเหงื่อ แก้อาการคลื่นไส้อาเจียน แก้ไอ โสม สรรพคุณ บำรุงร่างกาย ช่วยให้การไหลเวียนโลหิตดีขึ้น เสริมสร้างภูมิคุ้มกันร่างกาย 

นอกจากนี้ ช่วงฤดูหนาวควรนอนให้เร็วขึ้น เพื่อให้ร่างกายได้พักผ่อนมากขึ้น หมั่นขยับร่างกายเบาๆ เช่น เดินช้าๆ ยืดเส้น หรือฝึกกายบริหารเบาๆ เพื่อให้เลือดลมไหลเวียนดี แต่ไม่ควรออกแรงหนักเกินไป เพราะจะทำให้ร่างกายสูญเสียพลังที่ควรเก็บไว้

 ดื่มน้ำอุ่นให้เพียงพอ วันละประมาณ 2 - 3 ลิตร น้ำอุ่นจะช่วยให้เลือดไหลเวียนดี ผิวไม่แห้ง และช่วยให้ระบบต่างๆ ในร่างกายทำงานได้เต็มที่ หรืออาจจิบชาขิงหรือเครื่องดื่มสมุนไพรอุ่นๆ แทนน้ำเย็น จะช่วยให้ร่างกายอบอุ่นขึ้นและสดชื่นได้

"ฤดูหนาวเป็นช่วงเวลาที่เหมาะกับการพักกาย พักใจ และเก็บสะสมพลังชีวิต การกินอาหาร ที่เหมาะสม นอนหลับให้เพียงพอ และรักษาอารมณ์ให้แจ่มใส ล้วนเป็นพื้นฐานของสุขภาพที่ดีตามหลักแพทย์แผนจีน"