“คนแห่เข้ารับบริการใน รพ.ใหญ่จำนวนมาก” และ “การ Shopping Around หรือการรับบริการซ้ำซ้อนภายในวันเดียวกัน” เป็นสิ่งที่จะต้องให้ความสำคัญอย่างมาก
ในการขับเคลื่อนนโยบาย “30 บาท บัตรประชาชนใบเดียว รักษาทุกที่” จากการที่ การนำร่องระยะ 1 เมื่อต้นเดือนม.ค.2567 ใน 4 จังหวัดคือ แพร่ เพชรบุรี ร้อยเอ็ด และนราธิวาส
รักษาข้ามเขตไหลเข้า รพ.ใหญ่ไม่มาก
ล่าสุด นพ.ชลน่าน ศรีแก้ว รมว.สาธารณสุข และประธานคณะกรรมการหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ(บอร์ดสปสช.) กล่าวว่า จากที่ได้รับรายงานมีการเข้ารับบริการแบบข้ามชาติใน 4 จังหวัดที่นำร่อง 30 บาท บัตรประชาชนใบเดียวรักษาทุกที่ ภาพรวมราว 3-4% และเมื่อพิจารณาลึกลงไปในกลุ่มนี้ พบว่า ส่วนใหญ่เป็นกลุ่มที่ไม่ได้มีภูมิลำเนาในพื้นที่นั้น แต่ย้ายมาทำงานอยู่ในพื้นที่นั้น ซึ่งก็เป็นไปตามเจตนารมณ์ของนโยบายอยู่แล้ว
ประชาชนให้การตอบรับอย่างมากเนื่องจากช่วยเพิ่มความสะดวกในการเข้ารับบริการใกล้บ้าน ขณะเดียวกันก็ช่วยลดภาระงานของบุคลากรทางการแพทย์ โดยเฉพาะงานด้านเอกสาร จากการเชื่อมโยงระบบข้อมูลประวัติสุขภาพอิเล็กทรอนิกส์ส่วนบุคคล (PHR)
30 บาท 4 จ.จ่ายแล้ว 71 ล้านบาท
ส่วนที่เป็นบทบาทของ สปสช. มีหน่วยนวัตกรรมบริการสาธารณสุขวิถีใหม่ เช่น คลินิกทันตกรรม คลินิกเวชกรรม ร้านยา ฯลฯ ที่มาเข้าร่วมให้บริการเพิ่มขึ้นถึง 541 แห่ง เกินจากเป้าหมายที่วางไว้ที่ 478 แห่ง
ช่วยให้ประชาชนมีหน่วยบริการปฐมภูมิใกล้บ้านใกล้ใจมากขึ้น รวมถึงการเชื่อมข้อมูลทุกระบบเพื่อการเบิกจ่ายในทุกหน่วยบริการ การใช้ระบบปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในการตรวจสอบก่อนจ่ายให้หน่วยบริการ และการใช้ระบบการแสดงตนยืนยันสิทธิหลังสิ้นสุดบริการ
ทำให้หน่วยบริการใน 4 จังหวัดนำร่องกว่า 70% ได้รับค่าบริการจาก สปสช. ภายใน 3 วัน ตามเป้าหมายที่วางไว้ และป้องกันการซ้ำซ้อนของข้อมูลได้อย่างดี โดยข้อมูลจากวันที่ 7 ม.ค. – 17 ก.พ. 2567 สปสช. จ่ายค่าบริการให้กับหน่วยบริการแล้วถึง 71,556,068 บาท
สกัดกรณี Shopping Around
นอกจากนี้ ยังมีการพัฒนาระบบกำกับติดตามกระบวนการ เพื่อป้องกันการรับบริการซ้ำซ้อนภายในวันเดียวกัน หรือที่หลายคนเรียกว่า Shopping Around ตลอดจนการร่วมมือกับสำนักงานสาธารณสุขจังหวัด (สสจ.) และสำนักงานสาธารณสุขอำเภอ (สสอ.) ในการจัดให้มีกลไกการกำกับการเข้าถึงบริการ และคุณภาพมาตรฐานให้มีประสิทธิภาพมากขึ้นด้วย
การดำเนินงานระยะ 1 ใน 4 จังหวัด มีการตรวจพบกรณีการเข้ารับบริการซ้ำซ้อนภายในวันเดียวกัน ราว 14 ราย โดยพบ หน่วยบริการส่งเบิกค่าบริการของผู้ป่วยที่มีเลข ID เดียวกันในวันเดียวกัน ซึ่งระบบของ สปสช.จะรายงานข้อมูลนี้ได้
อย่างไรก็ตาม หากเป็น 1 ครั้งที่มีการตรวจเจอ สปสช.ก็จะมีจ่ายค่าบริการให้กับหน่วยบริการ เพราะอาจจะเป็นไปได้ที่ผู้ป่วยไปรักษาหน่วยบริการแห่งแรกแล้วไม่ดีขึ้น ก็ไปแห่งที่ 2 ทว่าระบบก็จะติดตามการส่งเบิกค่าบริการของผู้ป่วยรายนั้น หากพบว่ามีพฤติการณ์เช่นนี้ซ้ำๆ 3-4 ครั้ง ก็น่าจะมีความผิดปกติบางอย่าง จะประสานไปยังเขตสุขภาพ สสจ. สสอ.ในพื้นที่ เพื่อเข้าไปเยี่ยมบ้านติดตามอาการของผู้ป่วยรายนั้น
บัตรประชาชนใบเดียว 8 จังหวัดระยะ 2
รพ.สธ.เชื่อมประวัติสุขภาพครบถ้วน
สำหรับการเดินหน้าบัตรประชาชนใบเดียวรักษาทุกที่ต่อในระยะที่ 2 อีก 8 จังหวัด ได้แก่ เพชรบูรณ์ นครสวรรค์ สิงห์บุรี สระแก้ว หนองบัวลำภู นครราชสีมา อำนาจเจริญ และพังงา ซึ่งตั้งเป้าจะคิกออฟในเดือนมี.ค.2567
ในส่วนของการเชื่อมโยงประวัติสุขภาพอิเล็กทรอนิกส์ส่วนบุคคล (PHR) โรงพยาบาลในสังกัดสำนักงานปลัดกระทรวงสาธารณสุข ทั้งโรงพยาบาลศูนย์ โรงพยาบาลทั่วไป โรงพยาบาลชุมชน 8 จังหวัดรวม 96 แห่งดำเนินการครบถ้วนแล้ว
แต่ละจังหวัดยังมีความก้าวหน้าอย่างมากในหลายๆ เรื่อง อาทิ
- พังงา ประชาชนยืนยันตัวตนแล้ว 52%,
- นครราชสีมา บุคลากรทางการแพทย์ยืนยันตัวตน 95% ให้บริการการแพทย์ทางไกลสูงสุด 11,517 ครั้ง
- สระแก้ว ออกใบรับรองแพทย์ดิจิทัลสูงสุด 29,594 ใบ
- หนองบัวลำภู ให้บริการนัดหมายออนไลน์สูงสุด 1,489 ครั้ง และจัดบริการส่งยา และเวชภัณฑ์ผ่าน Health Rider ครบทั้ง 6 โรงพยาบาล
“8 จังหวัดนำร่อง 30 บาท บัตรประชาชนใบเดียว รักษาทุกที่ ในระยะ 2 ขณะนี้มีความพร้อมในการดำเนินการอย่างมาก แต่ได้กำชับให้เร่งจัดทำข้อมูลเพื่อเผยแพร่ให้ประชาชนในแต่ละจังหวัดได้เข้าใจเกี่ยวกับการเข้ารับบริการผ่านโครงการ 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว และสามารถสอบถามรายละเอียดได้อย่างสะดวกรวดเร็ว รวมทั้งออกหน่วยบริการประชาชนในการยืนยันตัวตน Health ID เพื่ออำนวยความสะดวกในการเข้าถึงการรักษา” นพ.ชลน่าน กล่าว
หน่วยบริการเอกชนเข้าร่วมแล้ว 451 แห่ง
เมื่อวันที่ 21 ก.พ.2567 บอร์ด สปสช.ได้เห็นชอบให้ขยายพื้นที่ขับเคลื่อน “การขยายพื้นที่ขับเคลื่อนนโยบายรัฐบาล 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว ในระยะที่ 2” และร่างประกาศฯ เรื่องการดำเนินงานและการบริหารจัดการกองทุนหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ และการรับค่าใช้จ่ายเพื่อบริการสาธารณสุขตามนโยบาย 30 บาทรักษาทุกที่ ด้วยบัตรประชาชนใบเดียว
นพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) กล่าวว่า ข้อมูลภาพรวมมีหน่วยบริการนวัตกรรมวิถีใหม่ได้สมัครเข้าร่วมให้บริการใน 8 จังหวัดแล้ว จำนวน 451 แห่ง ประกอบด้วย
- ร้านยา 281 แห่ง
- คลินิกการพยาบาล 86 แห่ง
- ทันตกรรม 50 แห่ง
- กายภาพบำบัด 12 แห่ง
- คลินิกเวชกรรม 8 แห่ง
- คลินิกเทคนิคการแพทย์ 5 แห่ง
- และคลินิกแพทย์แผนไทย 4 แห่ง เป็นต้น
เมื่อแยกข้อมูลรายจังหวัด พบว่าแต่ละจังหวัดมีหน่วยบริการนวัตกรรมวิถีใหม่รวมให้บริการเพิ่มเติม ดังนี้
1.เพชรบูรณ์ 55 แห่ง
2.นครสวรรค์ 73 แห่ง
3.สิงห์บุรี 13 แห่ง
4.สระแก้ว 35 แห่ง
5.หนองบัวลำภู 35 แห่ง
6.นครราชสีมา 205 แห่ง
7.อำนาจเจริญ 19 แห่ง
และ 8.พังงา 16 แห่ง
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์