เจาะลึกสมรภูมิ "อิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง" 9 แสนล้าน เผยขาดแคลนกำลังคน 2 แสนตำแหน่ง ด้านบีโอไอหนุนไทยผงาดฮับโลกผ่านเวที THECA 2026
ความผันผวนของภูมิรัฐศาสตร์โลกและการปรับโครงสร้างห่วงโซ่อุปทาน (Global Supply Chain) ครั้งใหญ่ ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่ "ยุคทอง" ของการลงทุนระลอกใหม่ที่ไม่ได้เน้นเพียงอุตสาหกรรมที่ใช้แรงงานเข้มข้นเหมือนในอดีต แต่กำลังยกระดับสู่การเป็นฐานการผลิตอุตสาหกรรมเทคโนโลยีขั้นสูง โดยเฉพาะอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และแผ่นวงจรพิมพ์ (PCB) ซึ่งถูกวางตัวให้เป็น "เครื่องยนต์เศรษฐกิจใหม่" (New Growth Engine) ที่จะมาขับเคลื่อนการเติบโตอย่างยั่งยืนให้กับประเทศไทย แต่โอกาสนี้กลับมาพร้อมกับโจทย์หินระดับชาติ นั่นคือ "วิกฤตขาดแคลนบุคลากรทักษะสูง" ที่ทุกภาคส่วนต้องเร่งบูรณาการแก้ไขอย่างเร่งด่วน
คลื่นทุนทะลัก 9 แสนล้าน โอกาสทองที่ไทยต้องคว้า
นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) ในฐานะเจ้าภาพการจัดงาน THECA เปิดเผยภาพรวมการลงทุนที่น่าจับตาว่า ในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา (ปี 2566 ถึงเดือนมิถุนายน 2569) บีโอไอได้รับคำขอรับการส่งเสริมการลงทุนในอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงรวมถึง 880 โครงการ มูลค่าเม็ดเงินลงทุนสูงกว่า 9 แสนล้านบาท โดยเฉพาะกลุ่มอุตสาหกรรม PCB และวัตถุดิบ ที่มีคำขอรับการส่งเสริมรวม 224 โครงการ มูลค่ากว่า 331,000 ล้านบาท ซึ่งปัจจุบันผู้ผลิต PCB รายใหญ่ที่สุดของโลกกว่าครึ่งหนึ่งได้ตัดสินใจเลือกไทยเป็นฐานการผลิตแล้ว
ข่าวที่เกี่ยวข้อง:
‘Live Commerce’ กระแสยังแรง TikTok เผย ยอดร้านค้า-แบรนด์ไทย โต 8 เท่า
‘ ไทย’ติดเทรนด์ ‘AI-เทคฯ’ เขย่าพอร์ตการค้าโลก ‘WTO’ กางโผ ‘สินค้าโตเด่นสวนทางผลผลิตดั่งเดิม
ขาดแคลนกำลังคน 2 แสนตำแหน่ง
นายพิธาน องค์โฆษิต นายกสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย ในฐานะผู้บริหารการจัดงาน THECA 2026 ที่คาดการณ์ว่า ตลาดอุตสาหกรรม Advanced Electronics ของประเทศไทยในปี 2569 จะมีมูลค่าพุ่งสูงถึง 48,000 – 52,000 ล้านดอลลาร์สหรัฐ โดยขับเคลื่อนหลักจากกลุ่ม AI Server และ Data Center Electronics ที่คาดว่าจะเติบโตก้าวกระโดดถึง 18 – 22% ต่อปี รวมไปถึงกลุ่ม Semiconductor และ Advanced Packaging ที่จะเติบโตเฉลี่ย 15 – 20% ต่อปี ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนชัดเจนว่า อุตสาหกรรมนี้กำลังจะกลายเป็นเสาหลักใหม่ของเศรษฐกิจไทย
วิกฤตคน 2 แสนตำแหน่ง เมื่อโรงงาน 50 แห่งตั้งพร้อมกัน แม้เม็ดเงินลงทุนจะมหาศาล แต่ความท้าทายที่รออยู่เบื้องหน้าคือความเร็วในการตั้งโรงงาน นายเสวก ประกิจฤทธานนท์ อุปนายกและเลขานุการสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย ชี้ให้เห็นถึงความแตกต่างของการลงทุนระลอกนี้เทียบกับเมื่อ 30 ปีก่อนว่า ปัจจุบันโรงงาน PCB สามารถตัดสินใจและตั้งสายพานการผลิตได้ภายใน 12-24 เดือนเท่านั้น และปัญหาจะรุนแรงขึ้นเมื่อโรงงานกว่า 50 แห่งเข้ามาตั้งพร้อมๆ กัน
พลิกโฉมการศึกษา แก้ปัญหาคอขวดดัง
อุตสาหกรรมนี้ประเมินว่าต้องการบุคลากรในเฟสแรกรวมสูงถึง 200,000 คน โดยเฉพาะในสายพานของ PCB ที่ต้องการวิศวกรและช่างเทคนิครวมกันไม่ต่ำกว่า 70,000 คน แบ่งเป็นช่างเทคนิคขั้นต่ำ 20,000-25,000 คน ซึ่งการรับมือกับความต้องการบุคลากรระดับมหาศาลในระยะเวลาอันสั้นนี้ ไม่สามารถพึ่งพากลไกการผลิตบัณฑิตในระบบปกติที่ผลิตวิศวกรได้เพียงปีละประมาณ 30,000 คนเท่านั้น
งัดยุทธศาสตร์ "สยามซิลิก้า" (Siam Silica) พลิกโฉมการศึกษา เพื่อแก้ปัญหาคอขวดดังกล่าว ภาครัฐโดยสำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ภายใต้กระทรวง อว. ได้เตรียมผลักดันนโยบาย "สยามซิลิก้า" (Siam Silica) ซึ่งครอบคลุมอุตสาหกรรมเป้าหมายหลัก 4 ด้าน ได้แก่ PCB/PCBA, Photonics, Advanced Packaging และ Biosensor
ดร.สุธิดา พิริยะการสกุล ผู้เชี่ยวชาญนโยบายอาวุโส กลุ่มยุทธศาสตร์กําลังคนและบริหารกลยุทธ์ สํานักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.) ระบุว่า สอวช. ได้ตั้งเป้าหมายเชิงรุกในการผลิตกำลังคนด้านเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงให้ได้ 84,000 คนภายใน 5 ปี
ยุทธศาสตร์นี้ไม่ได้มองแค่การสร้างเด็กจบใหม่ แต่รวมถึงมาตรการ Skill Bridge ที่เตรียมดึงแรงงานกว่า 200,000 คนที่ถูกเลิกจ้างจากอุตสาหกรรมที่ถูกดิสรัปต์ เช่น อุตสาหกรรมยานยนต์สันดาป มาทำการอัปสกิลและรีสกิล (Reskill) เพื่อป้อนเข้าสู่อุตสาหกรรม PCB ซึ่งเป็นสายงานการผลิตที่มีลักษณะคล้ายคลึงกัน
รศ.ดร.ภานวีย์ โภไคยอุดม อธิการบดีมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีมหานคร เผยถึงการพลิกโฉมหลักสูตรวิศวกรรมศาสตร์แบบดั้งเดิม โดยเน้นปูพื้นฐานวิศวกรรม 2 ปี และส่งนักศึกษาไปทำงานเต็มเวลาที่โรงงานจริงอีก 1 ปีเต็ม โมเดลนี้จะช่วยให้เอกชนสามารถ "ช้อปปิ้ง" บุคลากรที่ตรงสเปคได้ทันที โดยภาครัฐมีงบประมาณสนับสนุนผ่านโครงการ Reinventing University ที่สามารถช่วยจ่ายค่าตอบแทนให้เด็กที่ไปฝึกงานได้ นอกจากนี้ ยังมีการตั้งศูนย์ฝึกอบรม (Training Center) 10 แห่ง และ Transnational Center อีก 3 แห่งทั่วประเทศ ซึ่งคาดว่าจะสามารถผลิตบุคลากรที่ผ่านการอบรมเบื้องต้นได้ถึง 10,000 คนภายในปลายปีนี้
ชู TECC เป็น Pilot Shop พร้อมแนะตั้ง Roadmap ระดับสากล ในฝั่งของภาคอุตสาหกรรม ได้จัดตั้งศูนย์ Thailand Electronic Circuit Center (TECC) เพื่อเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงภาครัฐ สถาบันการศึกษา และเอกชนเข้าด้วยกัน โดยมีเป้าหมายในการเป็น Pilot Shop ที่มีเครื่องมือใกล้เคียงกับโรงงานจริง สำหรับฝึกปฏิบัติงานด้าน PCB โดยเฉพาะ ซึ่งขณะนี้อยู่ระหว่างการผลักดันให้บีโอไอประกาศรับรองพื้นที่ดังกล่าวเป็น "เขตพื้นที่พิเศษ" (Special Zone) ในลักษณะเดียวกับ Food Innopolis เพื่อให้สามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์และการสนับสนุนด้านเครื่องมือและบุคลากรผู้เชี่ยวชาญได้อย่างเต็มรูปแบบ
ขณะเดียวกัน ผู้เชี่ยวชาญระดับโลกอย่าง นายเดวิด ดับเบิลยู. เบิร์กแมน รองประธานฝ่ายความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ Global Electronics Association ได้ให้ข้อคิดเห็นเชิงกลยุทธ์ที่สำคัญว่า ประเทศไทยมีความจำเป็นเร่งด่วนที่จะต้องสร้างแผนที่นำทาง (Roadmap) ด้านกำลังคนให้ชัดเจน โดยต้องระบุรายละเอียดตำแหน่งงาน (เช่น Process Engineer, QA/QC) ทักษะที่จำเป็น (Competence Standards) และเส้นทางความก้าวหน้าในสายอาชีพ (Career Pathways) ให้สอดคล้องกับมาตรฐานโลก เพื่อไม่ให้ไทยเสียเปรียบประเทศคู่แข่งในระดับภูมิภาค
THECA 2026 หมุดหมายใหม่ของห่วงโซ่อุปทานโลก ยุทธศาสตร์และการบูรณาการทั้งหมดนี้ จะถูกนำมาแสดงศักยภาพและขับเคลื่อนอย่างเป็นรูปธรรมในงาน Thailand Electronics Circuit Asia 2026 (THECA 2026) ที่สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) ร่วมกับสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ไทย (THPCA) และสมาคมแผ่นวงจรพิมพ์ฮ่องกง (HKPCA) จัดขึ้นภายใต้แนวคิด “Innovating PCB and Advanced Electronics with Next-Gen Packaging” ระหว่างวันที่ 26–28 สิงหาคม 2569 ณ ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค กรุงเทพฯ
งานนี้จะเป็นการตอกย้ำจุดยืนของไทยในฐานะ "ประตูสู่เอเชีย" โดยมีการรวบรวมบริษัทชั้นนำจากทั่วโลกกว่า 300 แห่ง พร้อมไฮไลต์สำคัญที่ตอบโจทย์วิกฤตของประเทศ ได้แก่ การจัดตั้ง Workforce Pavilion ขึ้นเป็นครั้งแรก เพื่อเป็นศูนย์กลางการแนะแนวการศึกษา จับคู่งาน (Job Matching) และสร้างโอกาสในการสมัครงานกับบริษัทเทคโนโลยีระดับโลก ควบคู่ไปกับการจัดตั้ง Local Supply Chain Pavilion เพื่อสนับสนุนให้ผู้ประกอบการไทยสามารถเชื่อมโยงเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทานระดับโลก ลดการพึ่งพาการนำเข้า และเสริมสร้างระบบนิเวศอุตสาหกรรมในประเทศให้แข็งแกร่งอย่างยั่งยืน
การหลั่งไหลของเม็ดเงินลงทุน 9 แสนล้านบาท เป็นเพียงจุดเริ่มต้นของโอกาส ความท้าทายที่แท้จริงคือการแปลงความต้องการเหล่านี้ให้กลายเป็นการสร้างงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการยกระดับขีดความสามารถของคนไทย "THECA 2026" จึงไม่ใช่แค่งานจัดแสดงสินค้า แต่คือสมรภูมิทางเศรษฐกิจที่ผู้ประกอบการ ผู้บริหาร และคนวัยทำงานของไทยต้องตื่นตัว สำหรับผู้ที่สนใจเตรียมความพร้อมรับมือยุคทองของอุตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ สามารถลงทะเบียนเข้าร่วมงานล่วงหน้าได้ฟรีผ่านเว็บไซต์ thailandelectronicscircuitasia.com เพื่อร่วมเป็นส่วนหนึ่งของฟันเฟืองขับเคลื่อนประเทศสู่อนาคต
