สรท.ชี้ลงนามข้อตกลง ART ยกผลบวก 4 ข้อดี ปลดล็อกภาษี เพิ่มขีดแข่งขัน ปกป้องตลาดส่งออกอันดับ 1 ดึงลงทุน แนะรัฐ-เอกชนผสานกลยุทธ์ดึงเทคโนโลยีสหรัฐฯ คุมเข้มถิ่นกำเนิดสินค้า พลิกวิกฤตเป็นโอกาสส่งออก
KEY POINTS
- สรท.เสนอให้รัฐออกมาตรการจูงใจเพื่อสนับสนุนการใช้วัตถุดิบในประเทศ (Local Content) และเสริมความแข็งแกร่งให้ห่วงโซ่อุปทาน
- เสนอให้เร่งพัฒนาระบบตรวจสอบและรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าแบบดิจิทัล เพื่อให้ตรวจสอบย้อนกลับได้อย่างรวดเร็วและแม่นยำ
- เสนอให้จัดตั้งกองทุนและมาตรการช่วยเหลือผู้ประกอบการ SMEs และเกษตรกรที่ได้รับผลกระทบจากการแข่งขันกับสินค้านำเข้าจากสหรัฐฯ
- เสนอให้ตั้งคณะทำงานร่วมระหว่างภาครัฐและเอกชนเพื่อติดตามผลกระทบ และใช้เป็นข้อมูลในการเจรจาต่อยอดข้อตกลงในอนาคต
การลงนามแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยความตกลงการค้าต่างตอบแทนไทย-สหรัฐ (ART) เมื่อวันที่ 17 พ.ย.2569 เป็นก้าวสำคัญในการปลดล็อกภาระภาษีและรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยเทียบเท่าคู่แข่งในภูมิภาค
นายธนากร เกษตรสุวรรณ ประธานสภาผู้ส่งสินค้าทางเรือแห่งประเทศไทย (สรท.) เปิดเผยว่า ผลดีของ ART ต่อภาคการส่งออกไทย ในเชิงยุทธศาสตร์ ความตกลง ART ทำหน้าที่เป็นเกราะป้องกันความเสียหาย (Damage Control) ที่ช่วยให้ภาคการส่งออกของไทยสามารถรักษาเสถียรภาพและเดินหน้าต่อได้ท่ามกลางนโยบายการค้าโลกที่ผันผวน โดยมีผลบวกสำคัญ 4 ประการ ได้แก่
1.คาดปลดล็อกภาษี Section 301 เหลือ 10% เทียบเท่าประเทศที่ลงนาม ART โดยจะเปิดทางให้ไทยเจรจาปรับลดอัตราภาษีตอบโต้เพิ่มเติมตามมาตรา 301 กรณี Labor Forced จากเดิมที่ถูกเรียกเก็บในอัตรา 12.5% ลงมาอยู่ที่ 10% เท่ากับประเทศที่ลงนาม ART ไปแล้วก่อนหน้านี้
2.เป้าหมายอัตราภาษีรวมตาม Section 301 ไม่เกิน 19% ทั้งจากกรณี Labor Forced ที่คาดว่าจะปรับลดเหลือ 10% และกรณี Structural Excess Capacity ที่ยังไม่ได้ประกาศผลออกมา
ทั้งนี้คาดว่ารวมกันแล้วไม่เกิน 19% จะช่วยรักษาขีดความสามารถในการแข่งขันของสินค้าไทยไม่ให้เสียเปรียบคู่แข่ง ปกป้องตลาดส่งออกอันดับ 1 และฐานการจ้างงาน ดังนั้น การบรรลุกรอบ ART จะช่วยลดความเสี่ยงที่ไทยจะถูกตั้งกำแพงภาษีฝ่ายเดียวจากประเด็นการเกินดุลการค้า
3.ปกป้องตลาดส่งออกอันดับ 1 และฐานการจ้างงาน เนื่องจาก สหรัฐอเมริกาเป็นตลาดส่งออกหลักอันดับ 1 ของไทย มีมูลค่ากว่า 2.37 ล้านล้านบาท และเชื่อมโยงกับการจ้างงานในประเทศกว่า 1.25 ล้านคน ดังนั้น การบรรลุกรอบ ART จะช่วยลดความเสี่ยงที่ไทยจะถูกตั้งกำแพงภาษีฝ่ายเดียวจากประเด็นการเกินดุลการค้า
4.สร้างความเชื่อมั่นดึงดูดการลงทุน (FDI) และลดอุปสรรคทางการค้า โดยเฉพาะการลดความไม่แน่นอนด้านนโยบายภาษี ช่วยดึงดูดนักลงทุนต่างชาติให้ใช้ไทยเป็นฐานการผลิตเพื่อส่งออกในระยะยาว ควบคู่กับการลดขั้นตอนศุลกากรและมาตรฐานที่ซ้ำซ้อน
สรท.แนะไทยรับมือให้เหมาะสม
ทั้งนี้ ประเทศไทยต้องรับมือและเลือกใช้ประโยชน์ให้เหมาะสม เนื่องจาก สรท. ประเมินว่าผลประโยชน์จาก ART แลกมาด้วยเงื่อนไขและต้นทุนทางโครงสร้างที่ภาครัฐและเอกชนต้องบริหารจัดการอย่างรอบคอบ เนื่องจากไทยอาจต้องเปิดตลาดและปรับลดภาษีนำเข้าให้สินค้าจากสหรัฐฯ มากขึ้น โดยจะสร้างแรงกดดันต่อภาคเกษตรกรรมและผู้ผลิตในประเทศ
ดังนั้น ไทยจึงต้องใช้ระบบโควตาและระยะเวลาเปลี่ยนผ่านในการคุ้มครองสินค้าอ่อนไหว ขณะเดียวกันควร “เลือกใช้ประโยชน์” จากการนำเข้าสินค้าทุน วัตถุดิบ พลังงาน และเทคโนโลยีขั้นสูงจากสหรัฐในราคาที่ถูกลง เพื่อนำมาลดต้นทุนการผลิตและเพิ่มขีดความสามารถในการแปรรูปส่งออก
"สหรัฐให้ความสำคัญสูงสุดกับการตรวจสอบปัญหาการผลิตส่วนเกินและการสวมสิทธิส่งออก โดยเฉพาะในกลุ่มอิเล็กทรอนิกส์ ยางพารา และเครื่องจักร"
"รัฐ-ผู้ส่งออก" ต้องยกระดับพิสูจน์แหล่งกำเนิดสินค้า
นายธนากร กล่าวว่า ภาครัฐและผู้ส่งออกไทยจำเป็นต้องยกระดับการจัดทำเอกสารพิสูจน์แหล่งกำเนิดสินค้า และสนับสนุนให้มีการเพิ่มสัดส่วนการใช้วัตถุดิบในประเทศ (Local Content) เพื่อป้องกันความเสี่ยงจากการถูกตัดสิทธิทางภาษีในอนาคตเนื่องจากผู้ประกอบการไทยต้องเตรียมพร้อมรับมาตรฐานด้านแรงงาน สิ่งแวดล้อม และมาตรฐานทางเทคนิคของสหรัฐฯ ที่เข้มข้นขึ้น
รวมถึงการติดตามผลกระทบในกลุ่มสินค้าที่ยังติดมาตรการภาษีเฉพาะรายหมวดภายใต้ Section 232 (เช่น เหล็ก อลูมิเนียม และชิ้นส่วนยานยนต์บางรายการ) ดังนั้น ทั้งรัฐและเอกชนจำเป็นต้องเร่งและสนับสนุนให้เกิดการปรับตัวรับมาตรฐานใหม่และข้อจำกัดเชิงนโยบายที่จะเกิดขึ้นอย่างเร่งด่วน
ข้อเสนอ 4 ด้านก่อนข้อตกลงภาษีมีผลบังคับใช้
อย่างไรก็ตามข้อเสนอแนะ 4 แนวทางเดินหน้าหลัง ART มีผลบังคับใช้จริง เพื่อให้ประเทศไทยสามารถเก็บเกี่ยวประโยชน์จาก ART ได้อย่างเต็มประสิทธิภาพและลดผลกระทบต่อภาคธุรกิจในประเทศ สรท. จึงมีข้อเสนอแนวทางการขับเคลื่อนหลังจากความตกลงมีผลบังคับใช้จริง ประกอบด้วย
1.เร่งเสริมแกร่งห่วงโซ่อุปทานและเพิ่ม Local Content โดยภาครัฐควรออกมาตรการจูงใจทางภาษีและการเงินเพื่อสนับสนุนให้ผู้ผลิตในประเทศหันมาใช้วัตถุดิบและชิ้นส่วนภายในประเทศมากขึ้น ลดการพึ่งพาชิ้นส่วนนำเข้าจากประเทศที่สาม อันจะช่วยลดความเสี่ยงจากการถูกตรวจสอบสวมสิทธิและสร้างมูลค่าเพิ่มให้เศรษฐกิจไทยอย่างแท้จริง
2.เร่งพัฒนาระบบตรวจสอบและรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าแบบดิจิทัล โดยต้องเร่งบูรณาการฐานข้อมูลระหว่างภาครัฐ อาทิ กรมศุลกากร กรมการค้าต่างประเทศ และภาคเอกชน เพื่ออำนวยความสะดวกให้ผู้ส่งออกสามารถตรวจสอบย้อนกลับ (Traceability) และรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าได้อย่างรวดเร็ว แม่นยำ และมีต้นทุนต่ำ
3.จัดตั้งกองทุนปรับตัวและมาตรการเยียวยาภาคการผลิตที่ได้รับผลกระทบ จัดเตรียมกลไกสนับสนุนด้านเทคโนโลยี การปรับปรุงประสิทธิภาพการผลิต และการเข้าถึงแหล่งเงินทุนดอกเบี้ยต่ำให้แก่ผู้ประกอบการ SMEs และเกษตรกรที่เผชิญการแข่งขันจากสินค้านำเข้าสหรัฐ
4.ตั้งคณะทำงานร่วมรัฐ-เอกชนติดตามผลและเจรจาต่อยอด โดยให้เป็นกลไกหารืออย่างใกล้ชิดระหว่างกระทรวงพาณิชย์ หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง และภาคเอกชน เพื่อประเมินผลกระทบรายอุตสาหกรรมอย่างต่อเนื่อง พร้อมรวบรวมข้อมูลเชิงลึกเพื่อใช้เจรจาขยายรายการสินค้ายกเว้นภาษีภายใต้ Section 301 และปลดล็อกอุปสรรคในกลุ่มสินค้า Section 232 ในระยะต่อไป
“ART ไม่ใช่เพียงข้อตกลงลดภาษี แต่คือจุดเปลี่ยนสำคัญที่บังคับให้ภาคการส่งออกไทยต้องยกระดับมาตรฐานห่วงโซ่อุปทานทั้งระบบ หากภาครัฐและเอกชนร่วมกันวางกลยุทธ์นำเข้าวัตถุดิบและเทคโนโลยีจากสหรัฐฯ มาต่อยอดการผลิต ควบคู่กับการคุมเข้มเรื่องถิ่นกำเนิดสินค้าอย่างมีประสิทธิภาพ ไทยจะสามารถเปลี่ยนความท้าทายนี้ให้เป็นโอกาสในการขยายฐานการส่งออกและการลงทุนได้อย่างยั่งยืน”





