“น้ำ”มีความสำคัญมากต่อการดำรงชีวิต ขณะเดียวกันน้ำก็เป็นอุปสรรคของชีวิตและบางครั้งหากจัดการไม่ดี อาจคร่าชีวิตทั้งในแง่น้ำทีี่มีมากเกิน หรือน้อยเกินไปก็ตาม
เมืื่อเร็วๆนี้ ประเทศไทยเป็นเจ้าภาพจัดประชุมสภาน้ำแห่งเอเชีย (AWC) ซึ่งเป็นเวทีรวมถึงแลกเปลี่ยนองค์ความรู้และประสบการณ์ด้านการบริหารจัดการน้ำกับประเทศสมาชิก
สำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ได้ร่วมการประชุมคณะกรรมการบริหาร AWC ครั้งที่ 26 (26th AWC BoC) ซึ่งมีการจัดอบรมหัวข้อ “Climate-Resilient Water and Drought Disaster Management Technologies in Thailand” โดยผู้แทนศูนย์อำนวยการน้ำแห่งชาติ สทนช. ได้นำเสนอภาพรวมการบริหารจัดการความเสี่ยงจากภัยพิบัติด้านน้ำและยุทธศาสตร์การบริหารจัดการน้ำของประเทศไทย
ขณะที่ผู้เชี่ยวชาญจากประเทศจีนร่วมถ่ายทอดเนื้อหาเกี่ยวกับมุมมองและแนวทางการบริหารจัดการน้ำท่วมและป้องกันน้ำท่วมฉับพลัน เทคโนโลยีและแนวทางปฏิบัติในการป้องกันน้ำท่วมในเขตเมืองและลดผลกระทบจากภัยพิบัติ รวมถึงการพัฒนาเทคโนโลยี Digital Twin River Basin สำหรับบริหารจัดการลุ่มน้ำ
ข้อมูลจาก สถาบันการจัดการน้ำนานาชาติ (IWMI)ระบุว่า แหล่งน้ำ และ ลุ่มแม่น้ำสายต่าง ๆ กำลังเผชิญความท้าทายหลายด้าน เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ มลพิษ การเสื่อมโทรมของที่ดิน และการสูญเสียความหลากหลายทางชีวภาพ การตัดสินใจบนพื้นฐานของข้อมูลจึงเป็นสิ่งสำคัญต่อการจัดการลุ่มน้ำข้ามพรมแดนอย่างยั่งยืน เพื่อให้การจัดสรรน้ำเป็นธรรม ลดความขัดแย้ง และส่งเสริมความร่วมมือในระยะยาว ในสภาพแวดล้อมของลุ่มน้ำข้ามพรมแดนที่ซับซ้อนและเปลี่ยนแปลงตลอดเวลา วิธีเก็บข้อมูลแบบดั้งเดิมมักไม่เพียงพอ
ดังนั้น เทคโนโลยี Digital Twin สำหรับลุ่มน้ำ ซึ่งเป็นภาพจำลองดิจิทัลของทั้งลุ่มน้ำที่ครอบคลุมหลายประเด็น จะมีบทบาทสำคัญในการเชื่อมช่องว่างระหว่างข้อมูลกับการตัดสินใจที่อาศัยข้อมูลรอบด้าน
Working Paper ฉบับล่าสุดของIWMI ภายใต้โครงการ CGIAR Initiative on Digital Innovation ได้ศึกษาศักยภาพของ Digital Twin ในการจัดการลุ่มน้ำของประเทศกำลังพัฒนา
สำหรับDigital Twin คือ การบูรณาการข้อมูลหลากหลายแหล่งอย่างไร้รอยต่อ: ทั้งข้อมูลจากเซนเซอร์แบบเรียลไทม์ ข้อมูลในอดีต และภาพถ่ายดาวเทียม เพื่อรองรับการวิเคราะห์ขั้นสูงและความเข้าใจพลวัตของลุ่มน้ำแบบองค์รวม
ติดตามและคาดการณ์ได้ดีขึ้น : ทั้งกระบวนการทางอุทกวิทยาและเหตุการณ์สุดขั้ว เช่น น้ำท่วมและภัยแล้ง โดยใช้เทคนิค ปัญญาประดิษฐ์ (AI) เช่น แมชชีนเลิร์นนิงและโครงข่ายประสาทเทียม
การแสดงภาพและการโต้ตอบที่ดีขึ้น: ผ่านเทคโนโลยีสมจริง เช่น เวอร์ชวลเรียลลิตี (VR) และการแสดงผลแบบ 3 มิติ
ช่องทางสู่การตัดสินใจร่วมกัน : เสริมการมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสียหลายฝ่าย ส่งเสริมการสื่อสารอย่างโปร่งใส และการหาทางออกที่เป็นธรรมซึ่งคำนึงถึงความต้องการและผลประโยชน์ของทุกฝ่ายในการจัดการน้ำ
ลดต้นทุนและลดความเสี่ยงในการตัดสินใจ: ด้วยเทคโนโลยีและมาตรฐานบนคลาวด์ ร่วมกับกรอบธรรมาภิบาลที่แข็งแกร่ง เพื่อให้ระบบทำงานร่วมกันได้ และเข้าถึงข้อมูลและข้อมูลเชิงลึกที่ผ่านการตรวจสอบแล้วจากแหล่งเดียวอย่างโปร่งใส สำหรับระบบนิเวศทั้งหมดที่เกี่ยวข้องกับลุ่มน้ำ
ศักยภาพในการใช้ความสามารถของดิจิทัลทวินได้ครบทุกมิติ:การติดตามที่ดีขึ้นผ่านข้อมูลเซนเซอร์ที่ป้อนและประมวลผลโดยแบบจำลองดิจิทัลของลุ่มน้ำการจำลองสถานการณ์และการคาดการณ์จากข้อมูลที่นำเข้าอัตโนมัติแบบใกล้เรียลไทม์วงจรป้อนกลับอัตโนมัติสู่โลกจริง ด้วยการแจ้งเตือน ข้อความ และข้อมูลที่นำไปปฏิบัติได้หรือแม้แต่การส่งคำสั่งอัตโนมัติไปยังอุปกรณ์ขับเคลื่อน (actuators) ของระบบกลไกและไฟฟ้าที่มีอยู่ในระบบนิเวศของลุ่มน้ำ
อย่างไรก็ตาม ระบบนี้ยังมีสิ่งท้าทายอยู่ เช่น ความพร้อมและคุณภาพของข้อมูล: โดยเฉพาะในพื้นที่ห่างไกลและชนบท ซึ่งเซนเซอร์และเครือข่ายสื่อสารมีน้อยหรือไม่น่าเชื่อถือ รวมถึงการทำงานร่วมกันและการบูรณาการของข้อมูลและหลีกเลี่ยงการแยกข้อมูลเป็นไซโล (information silos)
แม้ว่าเทคโนโลยี Digital Twin River Basin จะมีข้อมีอยู่และเหมาะสำหรับการจัดการน้ำของประเทศไทยแต่ความท้าทายในหลายประเด็นก็ยังเป็นข้อจำกัดการบริหารจัดการน้ำอยู่ซึ่งไทยต้องรับมือกับความท้าทายเพื่อก้าวผ่านการจัดการน้ำที่ต้องมีมากกว่าระบบที่ใช้อยู่ในปัจจุบัน





