เสียงจากป่าร้อง ป.ป.ช. สอบรัฐ ปมปลาหมอคางดำ-เอกสารส่งออก

เครือข่ายเสียงจากป่ายื่นเรื่องต่อ ป.ป.ช. ขอให้ตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของหน่วยงานภาครัฐทั้งระบบ เกี่ยวกับการกำกับดูแลสัตว์น้ำต่างถิ่นและปลาหมอคางดำ ตั้งแต่ขั้นตอนนำเข้า การเพาะเลี้ยง การค้า ไปจนถึงการส่งออก

• ร้องสอบทั้งระบบ ลุยตรวจตั้งแต่ Import ยัน Export

ดร.ชัยภัฏ จันทร์วิไล ประธานเครือข่ายเสียงจากป่า เปิดเผยว่า ได้ยื่นหนังสือต่อคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เพื่อให้ตรวจสอบการละเว้นหรือปฏิบัติหน้าที่โดยมิชอบของเจ้าหน้าที่รัฐในกรมประมงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง โดยระบุว่าการแก้ไขปัญหาสัตว์น้ำต่างถิ่น (Alien Species) แพร่ระบาด จะมุ่งเจาะจงแค่ต้นทางการนำเข้าของเอกชนรายใดรายหนึ่งไม่ได้ แต่ต้องตรวจสอบตลอดห่วงโซ่ ทั้งระบบการอนุญาต การเพาะเลี้ยง การเคลื่อนย้าย การค้าภายในประเทศ ไปจนถึงการส่งออก 

• ปมเอกสารส่งออก 11 บริษัท ข้อผิดพลาด หรือส่งออกจริง?

หนึ่งในประเด็นสำคัญที่เครือข่ายฯ ขอให้ ป.ป.ช. เร่งตรวจสอบ คือข้อมูลการส่งออกสัตว์น้ำช่วงปี 2556–2559 ซึ่งพบเอกสารขออนุญาตส่งออกของ 11 บริษัท รวมกว่า 320,000 ตัว ไปยังปลายทางกว่า 10 ประเทศ โดยมีเอกสารมากถึง 222 รายการ ระบุชื่อวิทยาศาสตร์ Sarotherodon melanotheron ซึ่งเป็นชื่อของ ปลาหมอคางดำ

แม้ที่ผ่านมาภาครัฐจะเคยชี้แจงว่าเป็นความคลาดเคลื่อนในการกรอกข้อมูลเอกสาร แต่เครือข่ายฯ เห็นว่าด้วยจำนวนเอกสารที่มากผิดปกติ จึงจำเป็นต้องตรวจสอบลึกถึงชนิดสัตว์น้ำที่ถูกส่งออกจริง และกระบวนการตรวจอนุมัติเอกสารของเจ้าหน้าที่ในขณะนั้น

• ยื่นศาลปกครอง–ป.ป.ช. ปิดช่องว่างกำกับดูแล

ก่อนหน้านี้ เครือข่ายเสียงจากป่าได้ยื่นคำร้องต่อศาลปกครองไปแล้ว และการยื่น ป.ป.ช. ในครั้งนี้ถือเป็นการขยายผลเพื่อไล่เบี้ยบทบาทของหน่วยงานรัฐว่ามีช่องว่าง การละเลยหน้าที่ หรือมีส่วนเกี่ยวข้องกับการแพร่กระจายของปลาหมอคางดำในไทยอย่างไร

อย่างไรก็ตาม เครือข่ายฯ ย้ำว่าการยื่นเรื่องเป็นเพียงกระบวนการร้องขอให้ตรวจสอบข้อเท็จจริงเพื่อความโปร่งใส ยังมิใช่ข้อยุติว่ามีหน่วยงานหรือเจ้าหน้าที่กระทำผิดแต่อย่างใด

การยื่น ป.ป.ช. ตรวจสอบปมเอกสารส่งออกปลาหมอคางดำ ถือเป็นก้าวสำคัญในการทำความจริงให้ปรากฏ หากพบว่าเกิดจากความคลาดเคลื่อนจริงก็จะได้ทำความเข้าใจกับสังคม แต่หากพบช่องว่างหรือการละเลยหน้าที่ ก็จะเป็นบทเรียนราคาแพงในการวางระบบควบคุมสัตว์น้ำต่างถิ่นของไทยให้รัดกุมยิ่งขึ้นในอนาคต