สนพ. ปักธงดัน 'รถ EV ราชการ' สู่เป้า Net Zero 2050 เผยพบรถหลวง 1.8 แสนคัน เป็น EV แค่ 1% เร่งแก้กรอบงบ-จัดซื้อสปีดการเปลี่ยนผ่าน
KEY POINTS
- สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) ผลักดันการใช้ยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ในหน่วยงานราชการ เพื่อเป็นแนวทางให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมาย Net Zero Emission ในปี 2050
- พบข้อจำกัดในการใช้รถ EV ของหน่วยงานรัฐหลายด้าน ทั้งการตั้งงบประมาณ, กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง, การเบิกจ่ายค่าอัดประจุไฟฟ้า และการขาดระบบข้อมูลการใช้ยานพาหนะที่เป็นระบบ
- ปัจจุบันสัดส่วนรถ EV ในหน่วยงานราชการมีเพียง 1% จากรถทั้งหมดกว่า 180,000 คัน สนพ. จึงต้องจัดทำแผนและกำหนดเป้าหมายการปรับเปลี่ยนอย่างเป็นระบบ
- มีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายให้ปรับปรุงบัญชีราคามาตรฐานครุภัณฑ์และอัตราค่าเช่ารถยนต์ให้ครอบคลุม EV และสถานีอัดประจุไฟฟ้า รวมถึงกำหนดหน่วยงานกำกับดูแลที่ชัดเจนเพื่อแก้ปัญหาและเร่งรัดการเปลี่ยนผ่าน
การส่งเสริมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) เป็นแนวทางหนึ่งที่ช่วยในการขับเคลื่อนให้ประเทศไทยบรรลุเป้าหมาย Net Zero Emission ในปี 2050 ซึ่งหน่วยงานภาครัฐเป็นผู้ที่มีบทบาทสำคัญในการนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติเพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายของประเทศ ดังเจตนารมณ์ของมติคณะรัฐมนตรีที่ให้ทุกส่วนราชการพิจารณาจัดซื้อจัดจ้างรถยนต์ที่ขับเคลื่อนด้วยพลังงานไฟฟ้ามาใช้ในหน่วยงานราชการแทนรถยนต์เดิมที่หมดอายุการใช้งาน หรือที่จะต้องจัดหาขึ้นใหม่
ในการนี้ สำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน ในฐานะหน่วยงานที่ดำเนินการส่งเสริมการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสถานีอัดประจุไฟฟ้า และติดตามผลการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าของหน่วยงานราชการ เห็นว่า การส่งเสริมให้เกิดการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าในหน่วยงานราชการมีข้อจำกัดหลายด้าน ทั้งในด้านการตั้งคำของบประมาณ กระบวนการจัดซื้อจัดจ้าง และการเบิกจ่ายค่าอัดประจุไฟฟ้า
อีกทั้งยังพบว่าข้อมูลการใช้ยานพาหนะของส่วนราชการทั้งหมดยังไม่มีการจัดทำอย่างเป็นระบบ ดังนั้น เพื่อให้ส่วนราชการได้มีแนวปฎิบัติที่ชัดเจนและมีระบบข้อมูลในการติดตามการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าของส่วนราชการ สนพ. จึงได้ศึกษาจัดทำแผนการดำเนินงานส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าและการพัฒนาสถานีอัดประจุในหน่วยงานราชการ
จากข้อมูลของกรมการขนส่งทางบกและกรมบัญชีกลาง พบว่าจำนวนการใช้ยานยนต์ทุกประเภท ทั้งในแบบจัดซื้อและแบบเช่าของหน่วยงานราชการ ในช่วงตั้งแต่ปี พ.ศ. 2549 ถึง พ.ศ. 2569 มีมากกว่า 180,000 คัน ซึ่งจากจำนวนรถทั้งหมดเป็นสัดส่วนของยานยนต์ไฟฟ้า (BEV) เพียงร้อยละ 1 จึงเป็นเหตุผลสำคัญที่ สนพ. ต้องจัดทำแผนและกำหนดเป้าหมายการปรับเปลี่ยนอย่างเป็นระบบให้สอดคล้องและเหมาะสมกับศักยภาพของประเทศ
โดยการศึกษาการจัดทำแผนการดำเนินงานส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าและการพัฒนาสถานีอัดประจุไฟฟ้าในหน่วยงานราชการมีข้อเสนอแนะเชิงนโยบายที่สำคัญ ได้แก่ การปรับปรุงมาตรฐานบัญชีราคามาตรฐานครุภัณฑ์และบัญชีอัตราค่าเช่ารถยนต์มาใช้ในราชการให้ครอบคลุมประเภทยานยนต์ไฟฟ้าและสถานีอัดประจุไฟฟ้า
รวมถึงการจัดทำมาตรฐานและแนวทางการใช้งานยานยนต์ไฟฟ้าเพื่อความปลอดภัย และการกำหนดหน่วยงานในการทำหน้าที่กำกับและติดตามประเมินผลการส่งเสริมการใช้ยานยนต์ไฟฟ้าและการพัฒนาสถานีอัดประจุไฟฟ้าในหน่วยงานราชการอย่างชัดเจน
สำหรับการเปลี่ยนรถหน่วยงานภาครัฐเป็นรถ EV ไม่ได้มีผลเฉพาะด้านการประหยัดพลังงาน แต่ยังเป็นการลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลในภาคขนส่ง ลดการปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ และเพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงาน รวมถึงยังสอดคล้องกับทิศทางการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศ นอกจากนี้การส่งเสริมการใช้รถ EV ในหน่วยงานราชการยังเชื่อมโยงกับทิศทางการเปลี่ยนผ่านด้านพลังงานของประเทศด้วย
