กกพ. กางโรดแมป Smart Energy ปลดล็อก Direct PPA-Grid Code รับมือผู้เล่นล้นตลาด

นายกัลย์ แสงเรือง รองเลขาธิการสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน (กกพ.) เปิดเผยเวทีเสวนา KT Dialogue New Horizon: Smart Grid พลิกโฉมโครงข่ายพลังงานหมุนเวียนแห่งอนาคต จัดโดย "กรุงเทพธุรกิจ" ถึงความคืบหน้าในการปรับปรุงกฎระเบียบเพื่อรองรับเทคโนโลยีพลังงานสมัยใหม่ (Smart Energy)

โดยระบุว่า ปัจจุบัน กกพ. กำลังเดินหน้าขับเคลื่อนนโยบายเพื่อนำไปสู่การเปลี่ยนผ่านทางพลังงาน (Energy Transition) มุ่งเน้นการลดการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิลและเพิ่มสัดส่วนพลังงานสะอาด เพื่อแก้ปัญหาภาวะโลกร้อนและมุ่งสู่เป้าหมายความยั่งยืน 

ชูสมดุล 3 ขา "Energy Trilemma"

หัวใจสำคัญของการกำกับดูแลในยุคเปลี่ยนผ่าน คือการสร้างสมดุลใน 3 มิติ หรือ Energy Trilemma ประกอบด้วย 

1. ความยั่งยืน (Sustainability) ที่ต้องการพลังงานสะอาดมากขึ้น 

2. ความมั่นคง (Security) แม้พลังงานหมุนเวียนอย่างโซลาร์หรือลมจะมีความผันผวนตามสภาพอากาศ 

3. ราคาที่เหมาะสม (Equity/Affordability) เพื่อให้ภาคธุรกิจสามารถแข่งขันได้ในเวทีโลก

จาก Passive สู่ "Prosumer" และการมาของ EV

นายกัลย์ ระบุว่า อุตสาหกรรมพลังงานกำลังเปลี่ยนจากโมเดลเดิมที่มีผู้เล่นน้อยราย ไปสู่ยุคที่มีผู้เล่นหลากหลายและซับซ้อนขึ้น โดยเฉพาะการเกิดขึ้นของ Prosumer หรือผู้ที่เป็นทั้งผู้ผลิตและผู้ใช้ไฟฟ้าในคนเดียว  

นอกจากนี้ การเข้ามาของเทคโนโลยีอย่างยานยนต์ไฟฟ้า (EV) จะทำหน้าที่เป็นทั้งโหลด (Load) และแหล่งจ่ายพลังงาน (Generator) ในอนาคตที่สามารถจ่ายไฟฟ้ากลับเข้าสู่ระบบ Grid ได้

รวมถึงการนำระบบกักเก็บพลังงานด้วยแบตเตอรี่ (BESS) มาใช้ทั้งในระดับสาธารณูปโภค (Utility Scale) และระดับผู้ประกอบการ เพื่อบริหารจัดการต้นทุนไฟฟ้าให้สะท้อนความเป็นจริงและไม่กระทบต่อผู้ใช้ไฟฟ้ารายเดิมในระบบ

คืบหน้า Direct PPA และค่าผ่านสาย 

สำหรับความคืบหน้าด้านกฎระเบียบ นายกัลย์ให้ข้อมูลว่าในส่วนของ Utility Green Tariff (UGT) หรือไฟเขียว กกพ. ได้ดำเนินการไปแล้วทั้งในรูปแบบ UGT1 และ UGT2 

ส่วนประเด็นที่ภาคอุตสาหกรรมให้ความสนใจอย่าง Direct PPA หรือการซื้อขายไฟฟ้าสีเขียวโดยตรงนั้น กกพ. กำลังเร่งดำเนินการใน 2 ส่วนสำคัญ คือ

1. Grid Code การปรับปรุงข้อกำหนดทางเทคนิคในการเชื่อมต่อระบบโครงข่ายไฟฟ้าเพื่อให้รองรับการส่งไฟฟ้าสีเขียวได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยทำงานร่วมกับการไฟฟ้าทั้ง 3 แห่ง 

2. Wheeling Charge การกำหนดอัตราค่าบริการสายส่งหรือค่าผ่านสายที่ชัดเจนและเป็นธรรม เพื่อไม่ให้เป็นภาระต่อผู้ใช้ไฟฟ้าโดยรวม

เป้าหมาย "Smart Regulation" เสร็จสิ้นปีนี้

รองเลขาธิการ กกพ. กล่าวยอมรับว่าการกำกับดูแลผู้เล่นจำนวนมาก (Multiple Players) มีความยากกว่าการดูแลผู้เล่นรายใหญ่เพียงไม่กี่ราย จึงต้องนำแนวคิด Smart Regulation มาใช้ โดยเน้นการใช้เทคโนโลยีระบบอัตโนมัติ (Automation) และการสื่อสาร (Communication) ที่เป็นมาตรฐานเดียวกัน (Interoperability) รวมถึงการให้ความสำคัญกับความมั่นคงปลอดภัยทางไซเบอร์ (Cybersecurity)

"เราตั้งเป้าว่าภายในปีนี้ เรื่องของ Grid Code และมาตรฐานต่างๆ จะต้องเสร็จสิ้น เพื่อรองรับการเปิดเสรีไฟฟ้าและสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันให้กับประเทศไทยต่อไป" นายกัลย์กล่าว