โครงการรถไฟความเร็วสูง ภายใต้ความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและจีน หรือ “ไฮสปีดไทยจีน” ถือเป็นโครงการเมกะโปรเจกต์ที่ใช้เทคโนโลยีใหม่ ขับเคลื่อนด้วยความเร็วสูง 250 กิโลเมตรต่อชั่วโมงแห่งแรกของไทย และยังเป็นหนึ่งในเมกะโปรเจกต์สุดอืด กินเวลาก่อสร้างมานานกว่า 9 ปี นับจากตั้งแต่สมัย พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรีและหัวหน้าคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) เป็นประธานในพิธีตอกเสาเข็มเริ่มงานก่อสร้างโครงการไฮสปีดสายนี้ เมื่อวันที่ 21 ธ.ค. 2560
ขณะที่ปัจจุบันรัฐบาลได้นำโครงการนี้มาเร่งผลักดันการก่อสร้าง พร้อมตั้งเป้าหมายเปิดให้บริการ ช่วงกรุงเทพมหานคร–นครราชสีมา ในปี 2573 ซึ่งเมื่อเปิดให้บริการแล้ว เส้นทางดังกล่าวจะช่วยเพิ่มทางเลือกในการเดินทางระหว่างกรุงเทพมหานครกับภาคตะวันออกเฉียงเหนือ พร้อมสนับสนุนการขยายตัวของกิจกรรมทางเศรษฐกิจไปยังจังหวัดและเมืองสำคัญตามแนวเส้นทาง
ด้านความคืบหน้าของโครงการระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานคร–นครราชสีมา พบว่างานโยธาทั้งหมด 14 สัญญา ปัจจุบันก่อสร้างแล้วเสร็จ 2 สัญญา อยู่ระหว่างก่อสร้าง 10 สัญญา และอยู่ระหว่างจัดซื้อจัดจ้างอีก 2 สัญญา ส่งผลให้ภาพรวมการก่อสร้างมีความก้าวหน้า 55.27%
ในส่วนของงานที่มีความก้าวหน้าใกล้แล้วเสร็จ ได้แก่
- สัญญา 3-2 งานอุโมงค์มวกเหล็กและลำตะคอง
- สัญญา 3-4 ช่วงลำตะคอง–สีคิ้ว และช่วงกุดจิก–โคกกรวด
ส่วนงานที่อยู่ระหว่างการเร่งรัดขั้นตอนต่างๆ เพื่อให้สามารถลงนามสัญญาและเริ่มดำเนินการก่อสร้างได้โดยเร็ว ประกอบด้วย
- สัญญา 4-1 ช่วงบางซื่อ–ดอนเมือง
- สัญญา 4-5 ช่วงบ้านโพ–พระแก้ว
สำหรับโครงการรถไฟไทย-จีน ระยะที่ 1 ช่วงกรุงเทพมหานคร – นครราชสีมา มีระยะทาง 250.77 กิโลเมตร มีสถานีจำนวน 6 แห่ง และมีวงเงินลงทุน 179,412.21 ล้านบาท
โดยแนวเส้นทางแบ่งเป็น
1. ทางวิ่งทางยกระดับ ระยะทาง 188.68 กิโลเมตร
2. ทางวิ่งทางระดับดิน ระยะทาง 54.09 กิโลเมตร
3. อุโมงค์ มี 2 แห่ง บริเวณมวกเหล็กและลำตะคอง ระยะทาง 8 กิโลเมตร
สถานีรายทาง 6 สถานี ประกอบด้วย
1. สถานีกลางกรุงเทพอภิวัฒน์
2. สถานีดอนเมือง
3. สถานีอยุธยา
4. สถานีสระบุรี
5. สถานีปากช่อง
6. สถานีนครราชสีมา
เป้าหมายให้บริการ
- กำหนดรถให้บริการ 6 ขบวน รองรับ 590 คนต่อขบวน
- ให้บริการเวลา 06.00 - 22.00 น.
- ออกเดินทางทุก 90 นาที
- ระยะเวลาเดินทางจากกรุงเทพฯ – นครราชสีมา 1 ชั่วโมง 30 นาที
- ทำความเร็วสูงสุด 250 กิโลเมตรต่อชั่วโมง
ขณะเดียวกัน กระทรวงคมนาคมยังเตรียมพร้อมพัฒนาส่วนของโครงการระยะที่ 2 ช่วงนครราชสีมา–หนองคาย ระยะทาง 357.12 กิโลเมตร มีสถานีจำนวน 5 แห่ง และมีวงเงินลงทุน 341,351.42 ล้านบาท โดยปัจจุบันอยู่ระหว่างจัดทำร่างขอบเขตของงาน หรือ TOR และราคากลางสำหรับงานก่อสร้าง และงานควบคุมงาน ควบคู่ไปกับการดำเนินการด้านการเวนคืนที่ดิน คาดว่าจะประกาศประกวดราคางานโยธาจำนวน 8 สัญญาภายในเดือน ธ.ค. 2569 โดยตั้งเป้าหมายเริ่มก่อสร้างในปี 2570 และก่อสร้างแล้วเสร็จภายในปี 2574
ซึ่งเมื่อโครงการระยะที่ 2 แล้วเสร็จ จะทำให้โครงข่ายรถไฟความเร็วสูงสามารถเชื่อมต่อจากกรุงเทพมหานครไปถึงจังหวัดหนองคายได้อย่างสมบูรณ์ เชื่อมต่อการเดินทางระหว่างภูมิภาค เป็นประตูเศรษฐกิจเชื่อมโยงประเทศไทยกับสาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาวและสาธารณรัฐประชาชนจีน
