‘เอกนิติ’ รื้อเกณฑ์ Data Center งัด ‘แบงก์การันตี’ สกัดจองไฟเกินจริง

การไหลเข้ามาของเงินลงทุน Data Center กำลังเป็นคลื่นการลงทุนลูกใหม่ที่ส่งผลต่อโครงสร้างพื้นฐานด้านน้ำ และพลังงานของไทย โดยเฉพาะในเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) ที่กำลังถูกจับตาในฐานะศูนย์กลางการลงทุนแห่งใหม่ของภูมิภาค 

ช่วงไตรมาส 1 ปี 2569 มีคำขอรับส่งเสริมการลงทุนที่ยื่นมายังสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ถึง 1 ล้านล้านบาท ในจำนวนดังกล่าวส่วนใหญ่เป็นการลงทุนกิจการ Data Center และคลาวด์เซอร์วิส รวม 48 โครงการ มูลค่า 873,741 ล้านบาท ส่วนใหญ่เป็นบริษัทจากสิงคโปร์ ญี่ปุ่น สหราชอาณาจักรและมาเลเซีย

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ปัจจุบันนักลงทุนพิจารณาการลงทุนจากความพร้อมสาธารณูปโภค ความปลอดภัย และความเป็นกลางทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ไทยจุดเด่นพร้อม รวมทั้งเสถียรภาพการเมือง และความชัดเจนนโยบายเศรษฐกิจ

ทั้งนี้ มีโครงการ Data Center ที่อนุมัติแล้ว 16 โครงการ ซึ่งถึงเวลาต้องวางยุทธศาสตร์ใหม่ในการส่งเสริมการลงทุน Data Center เพื่อให้ได้โครงการที่มีคุณภาพพร้อมลงทุน และสร้างประโยชน์เศรษฐกิจ โดยตั้งคณะอนุกรรมการภายในคณะกรรมการ BOI พิจารณา

นายเอกนิติ กล่าวว่า ปัจจุบันเทคโนโลยี AI เช่น ChatGPT หรือ AI ค่ายอื่นเติบโตก้าวกระโดด ซึ่งเบื้องหลังการประมวลผลต้องพึ่ง Data Center จึงมีนักลงทุนต่างชาติขอรับการส่งเสริมการลงทุนจำนวนมาก

คุมเข้ม 4 เกณฑ์เข้ม ก่อนการอนุมัติ

สำหรับยุทธศาสตร์ใหม่ไม่เน้นปริมาณหรือจำนวนโครงการ แต่ให้ความสำคัญกับคุณภาพ โดยกำหนดหลักเกณฑ์พิจารณาใหม่ 4 ด้าน เพื่อเป็นกรอบการกลั่นกรองการอนุมัติโครงการ ได้แก่

1.มาตรการด้านไฟฟ้า โดย Data Center เป็นอุตสาหกรรมใช้ไฟฟ้ามหาศาล และ BOI ส่งข้อเสนอยังคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) ว่า อัตราค่าไฟฟ้า Data Center ต้องสูงกว่าไฟฟ้าบ้าน โดยเฉพาะหากรายใดเลือกใช้พลังงานไฟฟ้าที่ไม่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม หรือไฟฟ้าจากเชื้อเพลิงฟอสซิล (Brown Power) ซึ่งส่วนใหญ่ในไทยผลิตจากก๊าซธรรมชาติต้องจ่ายค่าไฟราคาแพงขึ้น

นอกจากนี้ กพช.จะทำ Power Map เพื่อกระจายการลงทุนไม่ให้กระจุกแค่พื้นที่ใดพื้นที่หนึ่งจนแย่งไฟฟ้า โดยที่ผ่านมาไม่มีหน่วยงานดูแลภาพรวมการขอใช้ไฟฟ้าทำให้เกิดกรณีขออนุมัติโครงการทิ้งไว้เพื่อจองสิทธิ แล้วนำไปขายต่อเหมือนการขายใบจองรถยนต์เหมือนการจับเสือมือเปล่า

ดังนั้น ยุทธศาสตร์ใหม่จึงกำหนดให้ผู้ลงทุนต้องวางหนังสือค้ำประกัน (Bank Guarantee) หากได้รับอนุมัติแล้วไม่ลงทุนจะถูกยึดเงินประกัน และมีบทลงโทษ

ส่วน Data Center ที่เคยอนุมัติก่อนหน้านี้ 16 โครงการ ส่วนใหญ่ยังไม่เริ่มก่อสร้าง และยังไม่จัดสรรไฟฟ้าอาจนำมาทบทวนเงื่อนไขการใช้ไฟฟ้าให้สอดคล้องระเบียบใหม่ของ กพช.

คุมมาตรการการใช้น้ำ Data Center

2.มาตรการด้านน้ำ เนื่องจากการระบายความร้อนของเซิร์ฟเวอร์ใน Data Center ต้องใช้น้ำปริมาณมาก โดยการขออนุมัติลงทุนหลังจากนี้ต้องมีแผนบริหารจัดการน้ำชัดเจนตั้งแต่วันแรกที่ยื่นขอ BOI

3.มาตรการด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน โดยจะเพิ่มขอบเขตการตรวจสอบผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อมเข้มงวดคล้ายการทำรายงานผลกระทบทางสิ่งแวดล้อม (EIA) โดยดูมลพิษทางเสียง และผลกระทบชุมชน 

4.การสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ โดยต้องเกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจไทยเป็นรูปธรรม เช่น การถ่ายทอดเทคโนโลยี และต้องร่วมมือเพื่อฝึกอบรมวิศวกรชาวไทยด้านดาต้าเซนเตอร์ผ่านโครงการ Skill Bridge

“ทั้งโลกต้องการลงทุน Data Center และเมืองไทยมีความพร้อมทำให้ทั่วโลกอยากมาลงทุน แต่ต้องปรับยุทธศาสตร์ให้รัดกุมเพราะใช้ไฟ และน้ำมาก และอาจกระทบสิ่งแวดล้อมจึงต้องบริหารจัดการให้ดีเพื่อดึงนวัตกรรมเข้ามา” นายเอกนิติ กล่าว

WHAUP หนุนเกณฑ์วางแบงก์การันตี

นายอัครินทร์ ประเทืองสิทธิ์ ประธานเจ้าหน้าที่บริหาร บริษัท ดับบลิวเอชเอ ยูทิลิตี้ส์ แอนด์ พาวเวอร์ จำกัด (มหาชน) หรือ WHAUP กล่าวว่า WHAUP สนับสนุนภาครัฐกำหนดให้ผู้ลงทุน Data Center วางแบงก์การันตีสำหรับการจองใช้ไฟฟ้า เพื่อป้องกันการจองกำลังไฟเกินความเป็นจริง ซึ่งอาจทำให้ภาครัฐต้องลงทุนระบบสายส่งเกินจำเป็น และเป็นภาระค่าไฟประชาชนระยะยาว

ทั้งนี้ ปลายปี 2569 จะเริ่มเห็น Data Center ที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนทยอยมาลงทุน โดยหลายโครงการเตรียมความพร้อมไฟฟ้า และลงนามสัญญาจัดหาน้ำกับบริษัทแล้ว

“ผู้ประกอบการที่จะร่วม Direct PPA ต้องมีบันทึกข้อตกลง (MOU) กับผู้ผลิตไฟฟ้าตามปริมาณไฟฟ้าที่ต้องการใช้ และต้องแสดงให้เห็นการสร้างประโยชน์ต่อประเทศทั้งการพัฒนา Ecosystem ด้านเทคโนโลยี ศักยภาพ AI และการลงทุนต่อเนื่องในไทย”

สำหรับอัตราค่าไฟฟ้าประเภท 9 สำหรับ Data Center ที่เฉลี่ย 6 บาทต่อหน่วย ไม่ใช่ประเด็นสำคัญเมื่อเทียบกับสิงคโปร์ที่สูงกว่า โดยสิ่งที่นักลงทุนให้ความสำคัญเป็นความโปร่งใสโครงสร้างราคา และโอกาสเข้าถึงพลังงานสะอาดในต้นทุนแข่งขันได้

เร่งรัฐปลดล็อก Direct PPA ภายใน 1-2 เดือน

ทั้งนี้ WHAUP มองว่าความต้องการใช้ไฟฟ้าสะอาดกำลังเพิ่มขึ้นเร็วกว่าที่คาด จนเป้าหมายเดิมระดับ 2,000 เมกะวัตต์ อาจไม่เพียงพอ บริษัทจึงหวังว่าภาครัฐเร่งสรุปหลักเกณฑ์ Direct PPA ภายใน 1-2 เดือนข้างหน้านี้ เพื่อไม่ให้ประเทศไทยสูญเสียโอกาสจากการลงทุน เพราะหลายโครงการ Data Center เดิมกำลังก่อสร้างใกล้แล้วเสร็จ ขณะที่ยังมีผู้ลงทุนรายใหม่รอเข้ามาอีกจำนวนมาก

พร้อมกันนี้ ยังเสนอให้เร่งเปิดใช้ระบบ Third Party Access (TPA) เพื่อเปิดเสรีการซื้อขายไฟฟ้า และลดข้อจำกัดของระบบ Enhanced Single Buyer ซึ่งจะช่วยให้เกิดการแข่งขันด้านพลังงานสะอาด พัฒนา Smart Grid และดึงดูดการลงทุนจากบริษัทข้ามชาติที่มีนโยบายใช้ไฟฟ้าสะอาด 100%

ลุยตั้งนิคมฯ Data Center รับคลื่นลงทุน

รวมทั้งเพื่อรองรับดีมานด์ดังกล่าว บริษัทเตรียมลงทุนระบบสาธารณูปโภคในนิคมอุตสาหกรรมแห่งใหม่ โดยจัดตั้งนิคม Data Center บริษัทให้น้ำหนักเขตพัฒนาพิเศษภาคตะวันออก (EEC) เป็นอันดับแรกเพราะมีความพร้อมแหล่งน้ำ โครงข่ายไฟฟ้า ระบบโทรคมนาคม เคเบิลใต้น้ำ และโครงสร้างพื้นฐานครบวงจร แม้จะศึกษาพื้นที่อื่น เช่น สระบุรี แต่ยังมอง EEC ได้เปรียบมากกว่า

นายอัครินทร์ กล่าวว่า เชื่อว่าการลงทุน Data Center จะสร้างผลบวกทางเศรษฐกิจ และดึงดูดอุตสาหกรรมต่อเนื่อง เช่น อุตสาหกรรม PCB และเซมิคอนดักเตอร์ ตลอดจนสนับสนุนการเติบโตของ Startup ด้าน AI รวมถึงเทคโนโลยี 6G ระบบผ่าตัดทางไกล ยานยนต์ไร้คนขับ และการยกระดับทักษะแรงงานไทย

เร่งลงทุนโครงสร้างพื้นฐานน้ำ รองรับดีมานด์พุ่ง

ทั้งนี้แหล่งน้ำใน EEC จะมีความจุรวม 500-600 ล้านลูกบาศก์เมตร จากอ่างเก็บน้ำหลัก ได้แก่ หนองปลาไหล ดอกกราย และประแสร์ แต่บริษัทมองว่าความเสี่ยงสำคัญคือ ปีที่เกิดภัยแล้งรุนแรง ซึ่งอาจกระทบความเชื่อมั่นของนักลงทุน

แม้โครงการอ่างเก็บน้ำวังโตนดจะยังติดปัญหาด้าน EIA และพื้นที่ป่าไม้ แต่ระบบผันน้ำจากอ่างเก็บน้ำหลักทั้ง 3 แห่งยังสามารถรองรับการใช้งานได้ โดยปัจจุบันภาคอุตสาหกรรมใช้น้ำราว 30% โดยส่วนใหญ่เป็นภาคเกษตรกรรม ดังนั้น หาก Data Center เข้ามาใช้จริงสัดส่วนก็จะต้องเปลี่ยนแปลงไป

“การผันน้ำผ่านคลองเปิดทำให้น้ำสูญเสียจากการระเหย และการซึมลงดินสูงถึงประมาณ 30% จึงเห็นด้วยกับแนวทางของภาครัฐที่จะปรับระบบส่งน้ำเป็นท่อปิดเพื่อลดการสูญเสีย”

พลังงานสะอาดไม่ใช่ทางเลือกเป็นกฎการค้าโลก

นายอัครินทร์ กล่าวว่า ปัจจุบันพลังงานสะอาดไม่ใช่เพียงทางเลือกของภาคอุตสาหกรรม แต่กลายเป็นเงื่อนไขสำคัญของห่วงโซ่อุปทานโลก ซึ่งแบรนด์ชั้นนำระดับโลก เช่น Apple, Nike และ Adidas รวมถึงอุตสาหกรรมสิ่งทอในเวียดนาม ต่างกำหนดให้ซัปพลายเออร์ต้องใช้พลังงานสะอาดตามสัดส่วนที่กำหนด มิฉะนั้นอาจไม่ได้รับคำสั่งซื้อ

ดังนั้น ไม่เฉพาะอุตสาหกรรมใหม่อย่าง Data Center เท่านั้น แต่อุตสาหกรรมเดิมก็จำเป็นต้องเร่งปรับตัวเพื่อลดต้นทุน เพิ่มขีดความสามารถการแข่งขัน และรองรับมาตรการด้านสิ่งแวดล้อมของตลาดโลก โดยเฉพาะยุโรป

สำหรับแผนลงทุนระยะ 5 ปี (2568-2572) บริษัทตั้งงบลงทุนรวม 29,000 ล้านบาท โดยปีนี้ใช้งบประมาณ 2,900 ล้านบาท แบ่งเป็นธุรกิจไฟฟ้า 60% และธุรกิจน้ำ 40% โดย 20% เป็นงบลงทุนในเวียดนาม

 

 

 

 

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์