นายวัฒนพงษ์ คุโรวาท ผู้อำนวยการสำนักงานนโยบายและแผนพลังงาน (สนพ.) กระทรวงพลังงาน กล่าวในงานสัมนา “Energy Transition : เปลี่ยนผ่านพลังงานไทย สู่เศรษฐกิจคาร์บอนต่ำ” จัดโดย "หนังสือพิมพ์ฐานเศรษฐกิจ" ภายใต้หัวข้อ “อนาคตพลังงานไทยภายใต้ PDP 2026” ว่า การเปลี่ยนผ่านที่สำคัญที่สุด คือไฟฟ้า โดยการใช้พลังงานไฟฟ้าจะต้องเปลี่ยนผ่านจากการใช้พลังงานรูปแบบดั้งเดิม (electrification) ให้ลดการเปล่อยก๊าซเรือนกระจก เพื่อให้ตอบโจทย์ Net Zero ของประเทศ
สำหรับประเด็นสำคัญของแผน PDP และแรงกดดันจากติกาโลก มีเรื่องที่อนาคตของพลังงานไทยต้องปรับเปลี่ยน ประกอบด้วย การเปลี่ยนฐานพลังงานจากแรงกดดัน (pressure) ของกติกาโลกที่ไม่สามารถหลีกเลี่ยงได้ เพราะหากไม่เปลี่ยนแปลงไทยก็อยู่ไม่ได้ในฐานะที่เป็นประเทศกำลังพัฒนา
การจัดทำแผน PDP 2026 อาจจะล่าช้า แต่จะต้องแน่นอนและชัวร์ เนื่องจากมีการการเปลี่ยนแปลงในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา ซึ่งปัจจุบันก็อยู่ในช่วงของการฝึกการเปลี่ยนให้เห็นภาพชัดเจนยิ่งขึ้น เพื่อเดินหน้าเดินหน้าเรื่องของแผนจัดหาไฟฟ้า
“การจะเดินหน้าไปสู่เป้าหมาย Net Zero 2050 และเทคโนโลยีพลังงานสะอาด จะต้องมีแรงขับเคลื่อนซึ่งปัจจุบันคงหนีไม่พ้นมาตรการ CBAM โดยเข้าใจว่าภาคเอกชนเองมีการปรับตัวก่อนภาครัฐมาก ทั้งการพยายามลดต้นทุนสินค้า และบริการ ซึ่งเรื่องของคาร์บอนต่าง ๆ เป็นเรื่องที่ซีเรียส (Seriously) ขณะที่วันนี้เทคโนโลยีพลังงานสะอาดถูกลงมาก เช่น โซลาร์"
นายวัฒนพงษ์ กล่าวอีกว่า ภาครัฐพยายามจะหาพลังงานสะอาดแต่อาจจะช้า โดยไทยอยู่ในช่วงของการเปลี่ยนผ่าน ยังคงไปไม่ได้เรื่องโครงการริเริ่มระดับโลกที่รวมกลุ่มบริษัทชั้นนำที่มุ่งมั่นใช้ไฟฟ้าจากพลังงานหมุนเวียน 100% หรือ RE100 (Renewable Energy 100%) เพราะยังคงต้องพึ่งพาพลังงานฟอสซิล เช่นเดียวกับก๊าซธรรมชาติก็ยังต้องใช้อยู่
ขณะที่การสร้างสมดุล (Balance) และความยั่งยืน (Sustainability) นั้น แต่ก่อนเคยมองในมุมรูป 3 เหลี่ยม ได้แก่ ความมั่นคง ราคาถูก และสิ่งแวดล้อม แต่ปัจจุบันความยั่งยืนต้องมาก่อน ดังนั้น จะต้องสร้างควมสมดุลเรื่องของความมั่นคง สร้างสมดุลเรื่องของต้นทุน โดยพลังงานสะอาดถูกจริง หากเป็นเทคโนโลยีที่ใช้เอง แต่ต้องไม่ลืมว่ามีภาระของระบบที่จะต้องคอยสนุบสนุน
อย่างไรก็ดี ความมั่นคงของแผน PDP 2026 ที่ต้องมีเกณฑ์วัดความมั่นคงในเรื่องของ LOLE จะต้องมีพลังงานสะอาดมากกว่า 50% จึงต้องมีการปรับแผน โดยนวัตกรรมใหม่โรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก (Small Modular Reactor : SMR) ถือว่ามีความสำคัญอย่างมาก หรือเรียกได้ว่าจะเข้ามาเป็นพระเอก เพื่อเป็นทางเลือกให้กับรัฐบาล
นอกจากนี้ ยังมีประเด็นเรื่องการเป็นผู้ผลิตเองใช้เอง หรือแม้กระทั่งขายกันเอง โดย Data Center ก็คือโจทย์ใหญ่ หรือยานยนต์ไฟฟ้า (EV) ที่แบตตเตอร์รี่สามารถจ่ายไฟกลับเข้ามาในระบบ ก็เปรียบเสมือนเป็นโรงไฟฟ้าชนิดหนึ่งได้
นอกจากนี้ ภาครัฐจะเสนอเรื่องของ Direct PPA การเตรียมเปิดเรื่องของ Third Party Access ซึ่งทั้งหมดคือเรื่องของกระแสการเปิดเสรี และจะอยู่ในแผน PDP 2026
"แผน PDP 2026 จะเป็นการออกแบบไฟฟ้าที่ตอบโจทย์ Net Zero ความมั่นคง และราคาเหมาะสม และที่สำคัญที่สุด จะไม่ทิ้งเรื่องความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทย โดยคาดว่าแผนเสร็จภายในเดือน ส.ค.-ก.ย.นี้"
