เกษตรฯ รุกคืบแผนรับมือ EUDR ชูดิจิทัลเสริมแกร่งไทยสู่สากล

​นายวิณะโรจน์ ทรัพย์ส่งสุข ปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์  เปิดเผยภายหลังเป็นประธานการประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการสินค้าเกษตรที่ปลอดการตัดไม้ทำลายป่า ครั้งที่ 1/2569 ว่า  เพื่อกำหนดแนวทางบริหารจัดการและแก้ไขปัญหาการส่งออกสินค้าเกษตรและผลิตภัณฑ์ที่เกี่ยวข้องภายใต้ กฎระเบียบว่าด้วยสินค้าปลอดการทำลายป่า (EU Deforestation Regulation: EUDR) ของสหภาพยุโรป (อียู) โดยเมื่อวันที่ 23 ธันวาคม 2568 คณะกรรมาธิการยุโรปได้ประกาศ Regulation (EU) 2025/2650 เพื่อปรับปรุงภาระผูกพันของผู้ประกอบการและผู้ค้า พร้อมเลื่อนกำหนดวันเริ่มบังคับใช้ออกไปอีก 1 ปี 

โดยกลุ่มบริษัทขนาดใหญ่และขนาดกลางเลื่อนจากวันที่ 30 ธันวาคม 2568 เป็นวันที่ 30 ธันวาคม 2569 และกลุ่มวิสาหกิจขนาดย่อมและรายย่อยเลื่อนจากวันที่ 30 มิถุนายน 2569 เป็นวันที่ 30 มิถุนายน 2570 ทั้งนี้ กำหนดให้มีการทบทวนความเหมาะสมของกฎระเบียบและรายงานผลกระทบภายในวันที่ 30 เมษายน 2569 และทบทวนในภาพรวมภายในวันที่ 30 มิถุนายน 2573 และอย่างน้อยทุก 5 ปี

​ในส่วนการเตรียมความพร้อมของประเทศไทย กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ได้พัฒนาแพลตฟอร์ม “National EUDR Single Window” ภายใต้การบริหารจัดการของสำนักงานพัฒนาการวิจัยการเกษตร (องค์การมหาชน) ซึ่งเปิดใช้งานแล้วตั้งแต่วันที่ 21 มกราคม 2569 เพื่อเชื่อมโยงข้อมูลตลอดห่วงโซ่อุปทานและข้อมูลพิกัดภูมิศาสตร์ในระบบเดียว รองรับการจัดทำรายงานการตรวจสอบสถานะสินค้า 

โดยบูรณาการข้อมูลแปลงเกษตรและข้อมูลพื้นที่ป่าอย่างครอบคลุม อาทิ แปลงปลูกปาล์มน้ำมัน กาแฟ โกโก้ ถั่วเหลือง ยางพารา รวมถึงแปลงในพื้นที่ สำนักงานการปฎิรูปที่ดินเพื่อเกษตรกรรม ( ส.ป.ก.) และแปลงภายใต้คณะกรรมการนโยบายที่ดินแห่งชาติ( คทช.) ควบคู่กับข้อมูลพื้นที่ป่าตามกฎหมายไทยและข้อมูลภาพถ่ายดาวเทียมช่วงปี 2563–2567 เพื่อใช้ประเมินความเสี่ยงด้านการตัดไม้ทำลายป่าและความถูกต้องตามกฎหมายอย่างเป็นระบบ โดยที่ประชุมมอบหมายให้กรมส่งเสริมการเกษตร เป็นหน่วยงานหลักในการบริหารจัดการต่อไป ร่วมกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อสนับสนุนข้อมูล งบประมาณ และการดำเนินงานตามบทบาทหน้าที่ เพื่อให้การขับเคลื่อนเป็นเอกภาพ และมีประสิทธิภาพ

ที่ประชุมยังได้กำหนดแนวทางขับเคลื่อนการดำเนินงานให้เป็นรูปธรรม โดยเน้นการบูรณาการความร่วมมือของทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ทั้งในระดับยุทธศาสตร์ของกระทรวงและการเตรียมเสนอเรื่องต่อคณะรัฐมนตรี เพื่อยืนยันความพร้อม และการสนับสนุนงบประมาณเพื่อความต่อเนื่องของประเทศไทยในการปฏิบัติตามกฎระเบียบ EUDR พร้อมทั้งให้ประสานข้อมูลเชิงนโยบายและท่าทีของสหภาพยุโรปอย่างเป็นทางการ เพื่อนำมาประกอบการกำหนดทิศทางการดำเนินงานให้เป็นไปในแนวทางเดียวกัน

​นอกจากนี้ ที่ประชุมได้พิจารณาร่างคำสั่งแต่งตั้งคณะกรรมการระดับชาติ เพื่อแก้ไขปัญหาสินค้าเกษตรที่ได้รับผลกระทบภายใต้กฎระเบียบ EUDR พร้อมแนวทางการจัดตั้งคณะอนุกรรมการและคณะทำงานเฉพาะด้าน โดยเฉพาะด้านการบริหารจัดการแพลตฟอร์มและระบบตรวจสอบย้อนกลับ เพื่อดำเนินงานและติดตามประเมินผลอย่างต่อเนื่อง รวมถึงแนวทางการจัดสรรงบประมาณและทรัพยากรที่จำเป็น

​ทั้งนี้ จากการดำเนินงานอย่างบูรณาการของทุกภาคส่วน ส่งผลให้ประเทศไทยได้รับการจัดอยู่ในกลุ่มประเทศความเสี่ยงต่ำภายใต้ระเบียบ EUDR ซึ่งเป็นข้อได้เปรียบสำคัญในการลดภาระขั้นตอนการตรวจสอบ และสร้างความเชื่อมั่นให้แก่ผู้นำเข้าสหภาพยุโรป ตลอดจนยกระดับในการแข่งขันของสินค้าเกษตรไทยในตลาดยุโรปได้อย่างต่อเนื่องต่อไป