การใช้จ่ายงบประมาณของรัฐบาลถือเป็นอีกเครื่องยนต์เศรษฐกิจที่มีความสำคัญที่จะทำให้เศรษฐกิจของประเทศขยายตัว โดยแต่ละปีวงเงินรายจ่ายของรัฐบาลที่ปัจจุบันสูงกว่า 3 ล้านล้านบาทต่อปี ประกอบไปด้วยรายจ่ายประจำที่เป็นเงินเดือนของข้าราชการ และลูกจ้าง ยังมีงบประมาณในการลงทุนในโครงการใหม่
รวมถึงโครงการต่อเนื่องวงเงินปีละหลายแสนล้านบาท ขั้นตอนการจัดทำงบประมาณที่ล่าช้าออกไปในปีที่มีการเลือกตั้งมักส่งผลต่อเศรษฐกิจให้ขยายตัวได้ไม่ได้ตามเป้าหมาย
ขั้นตอนการจัดทำ พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ผ่านความเห็นชอบในส่วนกรอบและวงเงินงบประมาณจากคณะรัฐมนตรี (ครม.) แล้วมีวงเงินงบประมาณรายจ่าย 3.788 ล้านล้านบาท โดยเป็นการจัดทำงบประมาณแบบขาดดุล 788,000 ล้านบาท
อย่างไรก็ตามเมื่อมีการยุบสภาผู้แทนราษฎร มีการเลือกตั้งและได้รัฐบาลใหม่ ตามขั้นตอนการจัดทำ พ.ร.บ.งบประมาณในปีที่มีการเลือกตั้งจะต้องมีขั้นตอนการยืนยันงบประมาณของรัฐบาลใหม่
รวมทั้งต้องมีการประชุมหน่วยงานเศรษฐกิจ 4 หน่วยงาน ได้แก่ กระทรวงการคลัง สำนักงบประมาณ สภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สศช.) และธนาคารแห่งประเทศไทย (ธปท.) ซึ่งนายกรัฐมนตรีเป็นประธานเพื่อกำหนดกรอบงบประมาณใหม่หรือยืนยันกรอบงบประมาณเดิม เพื่อนำไปสู่ขั้นตอนการจัดทำ พ.ร.บ.งบประมาณฯ ต่อไป
ทั้งนี้ จากปฏิทินงบประมาณปัจจุบันที่ใช้ภายหลังการยุบสภาฯ คาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณปี 2570 จะประกาศใช้ได้ในช่วงเดือน ธ.ค.2569 ล่าช้าจากที่ พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปีจะมีผลบังคับใช้ในวันที่ 1 ต.ค.ของแต่ละปี
“เอกนิติ” พร้อมเดินหน้าทำงบฯ70
นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า กระบวนการเร่งการเดินหน้าผลักดันงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ขณะนี้ยังคงต้องรอคณะกรรมการเลือกตั้ง (กกต.) รับรองผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการ อย่างไรก็ตามข้อดีคือหากเป็นรัฐบาลชุดเดิมการทำงานจะมีความต่อเนื่องจากรัฐบาลชุดที่แล้ว
ทั้งนี้ ได้หารือร่วมกับสำนักงบประมาณในขั้นตอนการทำงานซึ่งก่อนหน้านี้เราได้มีการเตรียมกระบวนการร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายปี 2570 ไว้ล่วงหน้าอยู่แล้ว เพื่อให้การดำเนินการจัดทำงบประมาณแล้วเสร็จโดยเร็วโดยไม่ล่าช้ามากเกินไป
“ถ้ามีรัฐบาลเร็ว จะทำให้ล่าช้าน้อยที่สุด จะดำเนินการอย่างสุดความสามารถเพื่อไม่ให้การบังคับใช้งบประมาณปี 2570 ล่าช้ามากเกินไป”นายเอกนิติ กล่าว
รอถกพรรคร่วมทบทวนงบ 3.78 ล้านล้าน
ส่วนประเด็นการทบทวนกรอบวงเงินงบประมาณปี 2570 หรือไม่นั้น นายเอกนิติ กล่าวว่า กรอบวงเงินรวมทั้งหมด จะยังคงเดิมตามแผนการคลังระยะปานกลาง ส่วนรายละเอียด เช่น งบกระตุ้นเศรษฐกิจ งบประมาณกลาง สามารถพิจารณาปรับวงเงินใหม่ได้ ส่วนจะมีการปรับรายละเอียดมากน้อยเพียงใดนั้น ก็ขึ้นอยู่กับพรรคร่วมรัฐบาลด้วย ซึ่งขณะนี้ยังไม่สามารถระบุรายละเอียดที่ชัดเจนได้
นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวว่า การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 จะมีผลบังคับใช้ล่าช้ามากแค่ไหนนั้นขึ้นอยู่กับกระบวนการการรองรับผลการเลือกตั้งอย่างเป็นทางการของ กกต.
ทั้งนี้ หาก กกต.รับรองผลการเลือกตั้งได้เร็วกว่ากำหนด 60 วัน เมื่อมีรัฐบาลได้เร็วขึ้นการจัดทำงบประมาณปี 2570 ก็จะทำได้เร็วขึ้น แต่ที่ผ่านมาการเลือกตั้งหลายครั้ง กกต.ใช้เวลาในการรับรองผลการเลือกตั้งเต็ม 60 วัน ดังนั้นขั้นตอนต่างๆก็จะต้องรอการรับรองผลการเลือกตั้งดังกล่าวด้วย
รางานข่าวจากกระทรวงการคลัง ระบุว่า ก่อนหน้านี้กระทรวงการคลังแถลงประมาณการเศรษฐกิจไทยปี 2569 จะขยายตัว 2% โดยรวมสมมุติฐานการจัดทำงบประมาณล่าช้า 1 ไตรมาส หรือ 3 เดือน
รวมทั้งช่วงการที่การจัดทำงบประมาณล่าช้า เมื่อสิ้นสุดปีงบประมาณ 2569 สำนักงบประมาณจะประกาศระเบียบการใช้งบประมาณรายจ่ายไปพลางก่อน เพื่อให้เบิกจ่ายได้ปกติ และหากไม่ใช่งบที่เป็นข้อเสนอใหม่ให้เบิกจ่ายได้ตามเกณฑ์ที่กำหนด
คาดงบปี 70 ประกาศใช้ได้เดือน ธ.ค.นี้
นายภราดร ปริศนานันทกุล รัฐมนตรีประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวว่า การจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปี 2570 ได้หารือผู้อำนวยการสำนักงบประมาณ ว่าภายหลังจัดตั้งรัฐบาลเสร็จคาดว่ารัฐบาลใหม่จะจัดทำงบประมาณปี 2570 ได้ตามกรอบเวลา
ส่วนการทบทวนกรอบวงเงินงบประมาณ วงเงิน 3.78 ล้านล้านบาท และโครงการที่หน่วยงานที่ส่วนราชการเสนอมานั้นตามขั้นตอนรัฐบาลใหม่จะทบทวน แต่คาดว่าเปลี่ยนแปลงมาก เพื่อให้เป็นไปตามปฏิทินงบประมาณเดิมที่คาดว่า พ.ร.บ.งบประมาณปี 2570 จะมีผลบังคับใช้ได้ภายในเดือน ธ.ค.ปีนี้
รัฐบาลบริหารงบกลาง 3 หมื่นล้าน
ส่วนงบกลางรายการสำรองจ่ายเพื่อกรณีฉุกเฉินและจำเป็นเร่งด่วน พ.ศ.2569 นายภารดร กล่าวว่า ขณะนี้วงเงินดังกล่าวเหลืออยู่ประมาณ 3 หมื่นล้านบาท ซึ่งในส่วนนี้รัฐบาลต้องบริหารจัดการในการใช้งบประมาณไปจนกว่า พ.ร.บ.งบประมาณปี 2570 จะประกาศใช้
รายงานข่าวระบุว่า ปฏิทินการจัดทำงบประมาณล่าสุดที่ ครม.ได้เห็นชอบสำหรับการจัดทำ พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่าย พ.ศ.2570 ภายหลังการยุบสภาฯ
ทั้งนี้ การทบทวนงบประมาณ จะเสนอ ครม.ภายในเดือน พ.ค.2569 จากนั้นภายในเดือน มิ.ย.2569 นายกรัฐมนตรี จะเป็นประธานมอบนโยบายการจัดทำงบประมาณรายจ่ายประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2570
จากนั้นสำนักงบประมาณ ดำเนินการจัดพิมพ์ร่าง พ.ร.บ.งบประมาณรายจ่ายประจำปี งบประมาณ พ.ศ.2570 และเอกสารประกอบงบประมาณ วันที่ 25 ส.ค.2569 ครม.ให้ความเห็นชอบร่าง พ.ร.บ.และนำเสนอสภาผู้แทนราษฎร
ส่วนขั้นตอนการอนุมัติงบประมาณ วันที่ 2-4 ก.ย. 2569 สภาผู้แทนราษฎร พิจารณาร่าง พ.ร.บ.วาระที่ 1 ส่วนวันที่ 18-20 พ.ย.2569 สภาผู้แทนราษฎร พิจารณาร่าง พ.ร.บ.วาระที่ 2-3 และวันที่ 23-24 พ.ย.2569 วุฒิสภา พิจารณาร่าง พ.ร.บ. และในวันที่ 3 ธ.ค.2569 สำนักเลขาธิการคณะรัฐมนตรี นำร่าง พ.ร.บ.ขึ้นทูลเกล้าฯ ถวายเพื่อประกาศบังคับใช้เป็นกฎหมายต่อไป