ก้าวสู่ปี 2569 ท่ามกลางเศรษฐกิจโลกที่แข่งขันกันด้วย “นวัตกรรมและองค์ความรู้” มากกว่าต้นทุนแรงงาน สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (สกสว.) เดินหน้าเร่งเครื่องบทบาท “ผู้ออกแบบระบบ” (System Integrator) ผลักดันงานวิจัยไทยออกจากหิ้ง สู่การใช้งานจริง เชื่อมการลงทุน และสร้างเครือข่ายระดับโลก ผ่านการยกระดับแพลตฟอร์ม Venture Rise Thailand (VR Thailand) ให้เป็นกลไกเศรษฐกิจใหม่ของประเทศ
VR Thailand 2025 ซึ่งจัดขึ้นปลายปีที่ผ่านมา ถูกมองเป็นหมุดหมายสำคัญของระบบวิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) ไทย ในการนำผลงานวิจัยเข้าสู่บริบท “การลงทุนและการใช้ประโยชน์เชิงพาณิชย์” อย่างเป็นระบบ ท่ามกลางโจทย์ใหญ่ของประเทศ คือการแปลงองค์ความรู้ให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจจริง เพื่อยกระดับขีดความสามารถการแข่งขันและหลุดพ้นจากกับดักรายได้ปานกลาง
นวัตกรรม ทางรอดเศรษฐกิจไทย
ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. กล่าวปาฐกถาพิเศษในงาน VR Thailand 2025 ภายใต้หัวข้อ “Thailand Rising: Gateway to Innovation and Global Investment” ว่า เศรษฐกิจไทยไม่สามารถพึ่งพาโครงสร้างเดิมได้อีกต่อไป หากเปรียบเทียบการเติบโต GDP กับประเทศอาเซียน ไทยยังอยู่ในกลุ่มท้าย และติดกับดักรายได้ปานกลางมานาน เนื่องจากยังพึ่งพาอุตสาหกรรมแบบเดิมเป็นหลัก
“ประเทศที่ก้าวกระโดดทางเศรษฐกิจ ไม่ได้มีแค่เทคโนโลยี แต่ต้องมี Ecosystem ที่เชื่อมคนเก่ง งานวิจัย เงินทุน และภาคธุรกิจเข้าด้วยกันอย่างลื่นไหล และมีรัฐที่กล้าลงทุนตั้งแต่ระยะเริ่มต้น” โดย สกสว. ถูกวางบทบาทเป็นกลไกหลักในการลงทุนด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม เพื่อสร้างเศรษฐกิจใหม่อย่างยั่งยืน
สกสว. วางระบบ เชื่อมงานวิจัย-เงินทุน-ตลาด
ศาสตราจารย์ ดร.สมปอง คล้ายหนองสรวง ผู้อำนวยการ สกสว. กล่าวว่า ทิศทางสำคัญของ สกสว. คือการผลักดันให้งานวิจัยกลายเป็น “สินทรัพย์ทางเศรษฐกิจ” ที่สามารถต่อยอดเชิงพาณิชย์และดึงดูดการลงทุนได้จริง ไม่ใช่หยุดอยู่เพียงในระบบวิชาการ
VR Thailand จึงถูกออกแบบเป็นแพลตฟอร์มเชิงยุทธศาสตร์ เชื่อมโยงนักวิจัย ภาคเอกชน นักลงทุน และพันธมิตรทั้งในและต่างประเทศ โดยรวบรวมผลงานวิจัยที่มีศักยภาพเชิงพาณิชย์กว่า 300 ชิ้น ครอบคลุมอุตสาหกรรมเป้าหมาย อาทิ Medical & Wellness ตอกย้ำบทบาทไทยในฐานะ Medical Hub และ Food Innovation & Future Food ใช้จุดแข็งของประเทศผสานพลังงานวิจัย เพื่อพาเศรษฐกิจไทยสู่ตลาดโลก
แรงขับเคลื่อนสำคัญอีกด้าน คือ พระราชบัญญัติส่งเสริมการใช้ประโยชน์ผลงานวิจัยและนวัตกรรม พ.ศ. 2564 (TRIUP Act) ซึ่งช่วยปลดล็อกประเด็นความเป็นเจ้าของผลงาน เพิ่มความคล่องตัวในการนำงานวิจัยไปใช้เชิงธุรกิจและสาธารณะ ทำให้นักวิจัย หน่วยจัดการทุน และภาคเอกชน ทำงานร่วมกันได้มีประสิทธิภาพมากขึ้น ถือเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของระบบ ววน. ไทย
ปี 69 ยกระดับ VR Thailand สู่กลไกเชิงระบบ
สำหรับปี 2569 สกสว. เตรียมยกระดับ VR Thailand จากเวทีเชื่อมโยง สู่ “กลไกเชิงระบบ” ที่ทำงานตลอดทั้งปี โดยบูรณาการความร่วมมือกับกรมทรัพย์สินทางปัญญา เสริมมิติการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญา และการต่อยอดเชิงธุรกิจระดับสากล พร้อมขยายเครือข่ายความร่วมมือกับภาครัฐ เอกชน และนักลงทุนทั้งในและต่างประเทศ เพื่อให้งานวิจัยไทยเชื่อมต่อกับผู้ใช้จริงและตลาดโลกอย่างต่อเนื่อง
การต่อยอด VR Thailand สะท้อนทิศทางใหม่ของเศรษฐกิจไทย ที่มอง “งานวิจัยและนวัตกรรม” เป็นฐานสำคัญของการเติบโตในอนาคต หากประเทศไทยสามารถสร้าง Ecosystem ที่เชื่อมคน งานวิจัย เงินทุน และตลาดได้จริง ก็จะเป็นก้าวสำคัญในการยกระดับขีดความสามารถการแข่งขัน และขับเคลื่อนเศรษฐกิจไทยสู่เศรษฐกิจฐานนวัตกรรมอย่างยั่งยืน