AIดิสรัปต์ วงการสถาปัตย์ไทย ฝ่าวิกฤติเศรษฐกิจ-สงคราม

จาตุรนต์ กิ่งมิ่งแฮ ผู้ก่อตั้งสตูดิโอ Creative Territories กล่าวในฐานะประธานการจัดงานสถาปนิก’69 ภายใต้ สมาคมสถาปนิกสยาม ในพระบรมราชูปถัมภ์ หรือ ASA เปิดเผยถึงภาพรวมสถาปนิกของประเทศไทย ในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมาพบว่าเทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) เข้ามามีบทบาทมากขึ้นในระบบนิเวศอุตสาหกรรมโครงการที่อยู่อาศัยต่างๆ ยิ่งเมื่อเผชิญแรงกดดันจากเศรษฐกิจผันผวนและความขัดแย้งระหว่างประเทศ เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์จะเข้ามามีบทบาทมากขึ้น 
 
“ในช่วงที่ผ่านมา โอนเนอร์บางรายเริ่มร่างการออกแบบหรือสร้างบรีฟที่ได้จากเอไอก่อนมาคุยกับนักออกแบบ สถาปนิก ซึ่งทำให้เราเข้าใจภาพในหัวของเจ้าของโครงการได้มากขึ้น และช่วยร่นระยะเวลาการทำงานได้เร็วขึ้นจากเดิมใช้เวลาสรุปแบบร่างเป็นสัปดาห์ แต่ในวันนี้สามารถสรุปในระดับหลักวันแล้ว” 
 

AI เร่งสปีด “ดีไซน์-ตัดสินใจ” พลิกโครงสร้างทั้งระบบ

ภาพเดิมของงานออกแบบที่ต้องใช้เวลานับสัปดาห์กำลังถูกย่นย่อเหลือเพียง “วัน” เมื่อ AI เข้ามาเป็นเครื่องมือร่วมคิดกับเจ้าของโครงการ (Owner) ตั้งแต่การร่างบรีฟ ไปจนถึงการสื่อสารไอเดียกับสถาปนิก

วันนี้ เจ้าของบางรายเริ่มใช้ AI สร้างแบบร่างก่อนเข้าสู่กระบวนการออกแบบจริง ส่งผลให้สถาปนิกเข้าใจความต้องการได้เร็วขึ้น ลดระยะเวลา และเพิ่มความแม่นยำในการตัดสินใจ

การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้หยุดอยู่แค่ “ดีไซน์” แต่ลามไปถึง 3 แกนหลักของอุตสาหกรรม

•  การออกแบบ (Design)
•  การตัดสินใจ (Decision-making)
•  การก่อสร้าง (Construction)

สะท้อนการ “รีเซ็ต” โครงสร้างระบบนิเวศสถาปัตยกรรมทั้งห่วงโซ่
 

“สถาปนิก’69” ชูโจทย์ใหญ่ ปรับตัวสู่ยุค AI

ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านครั้งสำคัญ งาน “สถาปนิก’69” หรือ ASA Architect Expo 2026 ถูกวางบทบาทเป็นมากกว่างานแสดงสินค้า แต่เป็น “แพลตฟอร์มยุทธศาสตร์” ของวงการ ภายใต้แนวคิด
สติมา : ปัญญา : พร้อม(ท์) | SATI : WISDOM : PROMPTโฟกัสการสร้างสมดุลระหว่าง “สติ” ของมนุษย์ กับ “ความฉลาด” ของ AI เพื่อเตรียมพร้อมรับความเปลี่ยนแปลง

3 แกนหลักของงาน ได้แก่

• Foundation & Associates: ปูฐานความรู้-เครือข่ายวิชาการ
• Intelligence: เวทีแลกเปลี่ยนมุมมองและยุทธศาสตร์
• The Expo: แสดงนวัตกรรมและเทคโนโลยีสถาปัตย์

นวัตกรรมโลก-เวทีสากล ดันไทยสู่ศูนย์กลางอาเซียน

หนึ่งในไฮไลท์คือ “นวัตกรรมระดับโลก” ที่สะท้อนแนวคิดใหม่ของการออกแบบ เช่น อิฐจากมูลช้าง ผลงานของ บุญเสริม เปรมธาดา ที่ผสานภูมิปัญญาท้องถิ่นเข้ากับแนวคิดสิ่งแวดล้อมแบบ Non-human centric

ขณะเดียวกัน เวทีเสวนานานาชาติรวบรวมสถาปนิกชั้นนำ อาทิ กุลพัฒน์ ยันตรศาสตร์ กุลธิดา ทรงกิตติภักดี Jenchieh Hungร่วมถ่ายทอดประสบการณ์และมุมมองการทำงานระดับโลก พร้อมตั้งคำถามสำคัญว่า“มนุษย์จะยืนอยู่ตรงไหนในโลกที่ AI เข้ามามีบทบาท?”

 เปิดพื้นที่ทดลอง AI แต่ย้ำ “มนุษย์ต้องชัด”

อีกหนึ่งสัญญาณสำคัญคือ การเปิดกว้างให้ใช้ AI ในเวทีประกวดผลงาน แต่กำหนดให้ผู้ส่งผลงานต้องระบุ “บทบาทของมนุษย์” อย่างชัดเจนนี่สะท้อนแนวคิดใหม่ของวงการว่าAI ไม่ใช่ผู้แทนที่ แต่เป็น “เครื่องมือ” ที่ต้องถูกกำกับด้วยความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์

 ปั้นคนรุ่นใหม่ รับมืออนาคต 100 ปีวิชาชีพ

สมาคมสถาปนิกสยามฯ เดินเกมยาว เตรียมความพร้อมบุคลากรตั้งแต่ระดับมัธยมถึงมหาวิทยาลัย เพื่อสร้าง “ภูมิคุ้มกัน AI” ให้คนรุ่นใหม่เป้าหมายไม่ใช่แค่การอยู่รอด แต่คือการยกระดับวิชาชีพให้เป็นหนึ่งในกลไกขับเคลื่อนเศรษฐกิจและคุณภาพชีวิตของประเทศ

 เศรษฐกิจผันผวน-สงคราม กดดันต้นทุน-ชะลอการตัดสินใจ

แม้ AI จะเป็นแรงเร่ง แต่ปัจจัยเสี่ยงจากเศรษฐกิจโลกและความขัดแย้ง โดยเฉพาะสถานการณ์ตะวันออกกลาง ยังคงเป็น “ตัวแปรสำคัญ”ผลกระทบที่เริ่มส่งสัญญาณ ได้แก่

•  ต้นทุนวัสดุก่อสร้างจากราคาน้ำมัน
•  การขนส่งและโลจิสติกส์
•  การจัดหาแรงงาน
•  ความล่าช้าในการส่งมอบโครงการ

ขณะที่ฝั่งผู้พัฒนาโครงการเริ่ม “คิดรอบคอบขึ้น” ก่อนตัดสินใจลงทุน

 จุดเปลี่ยนสถาปัตย์ไทย: เร่งปรับ หรือถูกทิ้ง

ภาพรวมทั้งหมดกำลังชี้ไปในทิศทางเดียวกันAI ไม่ใช่แค่เทคโนโลยีเสริม แต่คือ “ตัวเร่งเกม” ที่กำหนดอนาคตของอุตสาหกรรมในวันที่โลกเต็มไปด้วยความไม่แน่นอนความสามารถในการ “ปรับตัวเร็ว + ใช้ AI อย่างมีสติ”อาจกลายเป็นเส้นแบ่งระหว่างผู้ที่อยู่รอดกับผู้ที่ถูกทิ้งไว้ข้างหลัง