คลัง เตรียมใช้ระบบ 'Negative Income Tax'ในปี 2570 อาศัยฐานข้อมูล Big Data ทุกหน่วยงาน จัดสรรสวัสดิการให้ประชาชนที่รายได้ต่ำกว่าเกณฑ์เหมาะสมเป็นธรรม และตรงจุด
นายลวรณ แสงสนิท ปลัดกระทรวงการคลัง เปิดเผยว่า ขณะนี้กระทรวงการคลัง กำลังเร่งพัฒนาฐานข้อมูลขนาดใหญ่ (Data Lake) ให้มีความครอบคลุม และลึกมากยิ่งขึ้น ซึ่งปัจจุบันมีความครอบคลุม 60.8 ล้านคน และ 6 แสนกิจการ โดยมีเป้าหมายเพื่อนำข้อมูลดังกล่าวมาบูรณาการร่วมกับนโยบาย "Negative Income Tax" หรือภาษีเงินได้ติดลบ ซึ่งคาดว่าจะสามารถเริ่มใช้ได้ในปี 2570
นายลวรณ กล่าวว่า ภายใต้ระบบใหม่นี้ ประชาชนทุกคน รวมถึงผู้ที่ต้องการรับสวัสดิการของรัฐ จะต้องยื่นแบบภาษี หากมีรายได้ถึงเกณฑ์จะต้องเสียภาษีตามปกติ แต่หากมีรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ก็จะได้รับสวัสดิการจากรัฐแทน ซึ่งปัจจุบันข้อมูลสวัสดิการของรัฐยังคงกระจัดกระจายอยู่ในหลายหน่วยงาน การนำ Data Lake เข้ามาใช้จะช่วยให้ทุกอย่างอยู่บนฐานข้อมูลเดียวกัน ทำให้การจัดสรรงบประมาณดูแลประชาชนเป็นไปอย่างตรงจุดมากขึ้น
"แต่ข้อมูลต่างๆ กระจัดกระจาย อยู่คนละที่ เช่น การเสียภาษี อยู่ที่กรมภาษี บัตรสวัสดิการ ก็อยู่อีกที่หนึ่ง การใช้ข้อมูล Data Lake เข้ามาบูรณาการจะสามารถตอบในมิติดังกล่าวได้ เพื่อให้รัฐบาลได้จัดสรรงบประมาณมาดูแลได้อย่างตรงจุด"
ล่าสุดกระทรวงการคลังได้ร่วมมือกับ กระทรวงสาธารณสุข เพื่อบูรณาการข้อมูลใน Data Lake ให้เป็นรูปธรรมมากขึ้น ซึ่งจะทำให้กระทรวงการคลังไม่เพียงแต่รู้จักสุขภาพการเงินของคนไทยเท่านั้น แต่ยังรู้จักสุขภาพร่างกายของประชาชนด้วย ข้อมูลนี้จะช่วยให้สามารถออกแบบนโยบายที่เจาะจง และเหมาะสมกับแต่ละกลุ่มคน และแต่ละพื้นที่ เช่น การดูแลประชาชนในภาคเหนือ และภาคใต้ หรือภาคอีสาน และภาคกลางที่อาจมีความต้องการที่แตกต่างกัน
เมื่อถามถึงความกังวลเรื่องความเสี่ยงด้านฐานะการคลัง นายลวรณ ยอมรับว่าเป็นความเสี่ยงที่กระทรวงการคลังรับทราบดีอยู่แล้ว โดยปีนี้เป็นปีแรกที่งบประมาณไม่ได้เติบโตขึ้น เนื่องจากรายได้จากการจัดเก็บภาษีของรัฐไม่ได้เพิ่มขึ้นตามเป้าหมาย
อย่างไรก็ตาม ข้อมูลจาก Data Lake ยังมีบทบาทสำคัญในการ เพิ่มประสิทธิภาพการจัดเก็บรายได้ ของรัฐบาล โดยการเชื่อมโยงข้อมูลของ 3 กรมจัดเก็บภาษีจะช่วยให้มองเห็นช่องโหว่การหลบเลี่ยงภาษีได้ชัดเจนขึ้น เช่น กรณีที่ผู้เสียภาษีนำเข้าในอัตราต่ำ แต่กลับมีกำไรหรือรายได้ทางธุรกิจสูง ซึ่งจะต้องมีการตรวจสอบข้อมูลซึ่งกัน และกันเพื่อปิดช่องโหว่เหล่านี้
พิสูจน์อักษร....สุรีย์ ศิลาวงษ์