คลังชี้พิษโควิด-19 ทำยอดผู้ถือบัตรคนจนอาจมีมากกว่า 13.7 ล้านคน เตรียมลงทะเบียนรอบใหม่เร็วๆนี้ เผยระบบคัดกรองใหม่จะใช้รายได้ครอบครัวแทนรายได้ส่วนบุคคลเป็นเกณฑ์ โดยเฉลี่ยรายได้ต่อหัวจะไม่เกิน 1 แสนบาทต่อปี หวังคัดกรองได้เฉพาะคนจนจริง
แหล่งข่าวจากกระทรวงการคลังเปิดเผยว่า กระทรวงการคลัง โดยสำนักงานเศรษฐกิจการคลังกำลังเร่งสรุปหลักเกณฑ์การลงทะเบียนผู้มีสิทธิรับสวัสดิการรัฐเพิ่มเติม เพื่อเสนอระดับนโยบายพิจารณาอนุมัติโดยเร็ว ซึ่งการลงทะเบียนครั้งนี้ จะเป็นครั้งแรกที่จะมีการเปิดให้ผู้ถือบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ(บัตรคนจน)อยู่แล้วได้เข้ามาลงทะเบียนใหม่ เพื่อเป็นการตรวจสอบคุณสมบัติตามหลักเกณฑ์ใหม่ เพื่อคัดกรองให้ได้บุคคลที่มีรายได้น้อยอย่างแท้จริง
สำหรับหลักเกณฑ์เบื้องต้นที่จะนำมากำหนดคุณสมบัติของผู้ที่เข้าข่ายได้รับสวัสดิการรัฐเพิ่มเติมจะมีความแตกต่างจากเกณฑ์ที่ใช้ในการคัดกรองเดิมเมื่อปี 2559 โดยจะใช้รายได้ของครอบครัวเป็นเกณฑ์จากเดิมที่ใช้รายได้ส่วนบุคคลเป็นเกณฑ์ กำหนดรายได้ต่อหัวที่ไม่เกิน 1 แสนบาท ยกตัวอย่าง ครอบครัวหนึ่งมีสมาชิก 4 คน ครอบครัวนี้ จะต้องมีรายได้ไม่เกิน 4 แสนบาทต่อปี โดยสมาชิกที่มีรายได้ไม่ถึง 1 แสนบาทต่อปี จะเป็นผู้มีสิทธิรับสวัสดิการรัฐเพิ่มเติม
“การใช้เกณฑ์ดังกล่าว จะช่วยคัดกรองบุคคลที่ยากจนได้ดียิ่งขึ้น ยกตัวอย่างกรณีเกณฑ์เดิมนั้น ภรรยาเป็นผู้ที่ไม่มีรายได้ แต่อาศัยรายได้สามีในการเลี้ยงดู โดยที่สามีนั้น เป็นผู้ที่ร่ำรวย เกณฑ์เดิมนี้ ภรรยาจะได้รับบัตรสวัสดิการ แต่เกณฑ์ใหม่ ภรรยาจะไม่ได้สิทธิ เพราะถือว่า อยู่ในครอบครัวที่มีรายได้ หรือ ไม่ได้ยากจนจริง เป็นต้น”
นอกจากเกณฑ์ดังกล่าวแล้ว ยังจะพิจารณาทรัพย์สินอื่นประกอบด้วย เช่น มีเงินฝากทุกบัญชีรวมกันไม่เกิน 1 แสนบาท มีบ้านหรือทาวน์เฮาส์ต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 25 ตารางวา ส่วนห้องชุดต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 35 ตารางเมตร กรณีเป็นที่อยู่อาศัย และใช้ประโยชน์จากที่ดินเพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่ หรือในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรจะต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่
ส่วนที่มีที่ดินแยกจากที่อยู่อาศัยนั้น ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการอื่นที่ไม่ใช่เพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 1 ไร่ ในกรณีที่ใช้ประโยชน์ที่ดินเพื่อการเกษตรต้องมีพื้นที่ไม่เกิน 10 ไร่ นอกจากนี้ สำหรับกลุ่มที่ได้รับสวัสดิการรัฐ เช่น สถานสงเคราะห์ต่างๆ ก็จะไม่ได้รับสิทธิในครั้งนี้ด้วย
แหล่งข่าวกล่าวว่า ปัจจุบันมีจำนวนผู้ถือบัตรคนจนราว 13.7 ล้านคน ซึ่งการลงทะเบียนตามเกณฑ์ในรอบใหม่นี้ คาดว่า จะมีคนจำนวนหนึ่งที่ไม่ผ่านเกณฑ์ เช่น กรณีแม่บ้านไม่มีรายได้ แต่สามีร่ำรวย เป็นต้น ซึ่งกลุ่มนี้ ก็จะถูกคัดกรองออกไป แต่ก็อาจจะมีอีกกลุ่มหนึ่งที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์โควิด-19 เช่น เป็นผู้ตกงาน คนกลุ่มนี้ ก็เข้าข่ายได้รับสิทธิสวัสดิการรัฐเพิ่มเติมได้
“เราประเมินว่า การลงทะเบียนในรอบนี้ อาจจะมีจำนวนผู้ได้รับสิทธิสวัสดิการรัฐเพิ่มเติมมากขึ้นกว่าปัจจุบันที่มีผู้ได้รับสิทธิ 13.7 ล้านคน ส่วนสำคัญน่าจะเป็นกลุ่มที่ตกงานหลังเกิดสถานการณ์โควิด-19 และ อีกกลุ่ม คือ คนที่ไม่เคยลงทะเบียนเลย เพราะกลัวเรื่องรัฐเข้ามาตรวจสอบด้านภาษี แต่ตอนนี้ อาจจะเห็นชัดเจนแล้ว กลุ่มผู้ถือบัตรคนจนนั้น จะได้รับสิทธิในการดูแลจากภาครัฐก่อนกลุ่มอื่นๆ”
แหล่งข่าวกล่าวว่า สำหรับการลงทะเบียนนั้น จะให้ผู้ลงทะเบียนมายืนยันตัวตนผ่านจุดที่ให้มีการลงทะเบียน เบื้องต้นจะกำหนดให้ลงทะเบียนผ่านแบงก์รัฐและหน่วยงานในสังกัดกระทรวงมหาดไทย เป็นต้น ซึ่งการลงทะเบียนและการตรวจสอบอาจจะใช้ระยะเวลาที่นานกว่าการลงทะเบียนในโครงการคนละครึ่ง หรือ เราชนะ เพราะมีหลักเกณฑ์ที่ต้องผ่านการตรวจสอบร่วมจากหน่วยงานอื่นจำนวนมาก อีกทั้ง ในส่วนของบัตรคนจนนั้น ก็จะต้องผลิตออกมาใหม่ ซึ่งจะต้องสามารถใช้ได้ในร้านค้าที่กำหนด และ สามารถกดเป็นเงินสดได้ด้วย เป็นต้น









