'นิพนธ์'ชี้ช่องโหว่ทุจริตโครงการรับจำนำข้าว

วานนี้ (30 มิ.ย.) กลุ่ม SVN Thailand ได้กำหนดจัดเสาวนา "ความจริงข้าวประเทศไทย ใครล่มจม...ใครร่ำรวย" วิทยากรมี ดร.นิพนธ์ พัวพงศกร นักวิชาการเกียรติคุณสถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (TDRI) นายวิชัย ศรีประเสริฐ นายกกิติมศักดิ์สมาคมผู้ส่งออกข้าวไทย น.ส.ชุธิมา ม่วงมั่น ผู้จัดการโรงสีรักษ์ธรรมชาติ จ.ยโสธร

โดยดร.นิพนธ์ กล่าวว่า โครงการจำนำข้าวต้องยอมรับในความเป็นจริงรัฐบาลรวมถึงข้าราชการของไทยที่เป็นเจ้าที่ของรัฐ นักการเมืองล้วนขายข้าวไม่เป็น จึงต้องมีนายหน้ามาคอยเป็นผู้ทำหน้าที่ดำเนินการขายข้าวให้รัฐบาล จาก 4 ฤดูกาลของโครงการการรับจำนำข้าวของรัฐบาลขาดทุนไม่ต่ำกว่า 1.7 แสนล้านบาท เม็ดเงินเหล่านี้เป็นภาษีของประชาชน ซึ่งตัวเลขดังกล่าวเกษตรกร 60 เปอร์เซ็นตร์ได้ประโยชน์ ขณะที่ 30 เปอร์เซ็นตร์โรงสีพ่อพ่อค้าได้รับไป ส่วนการลดเงินโครงการจำนำข้าวเหลือ 1,2000 บาทต่อตัน ถ้ามองตัวเลขจะพบว่า รัฐบาลจะลดการขาดทุนโครงการลงไปประมาณ 8.7 หมื่นล้านบาท

"นโยบายอุดหนุนผู้บริโภคทำให้ข้าวเปลือกแพงกว่าข้าวสาร ต้องยอมรับรัฐบาลชุดนี้ทำได้สำเร็จตั้งแต่มีการเปลี่ยนแปลงการปกครองจากพ.ศ. 2475 แต่ก็ทำให้รัฐบาลประสบภาวการณ์ขาดทุนมหาศาล แล้วการทุจริตที่มากที่สุดในโครงการจำนำข้าวก็เป็นขั้นตอนการระบายข้าวแล้วเป็นผู้ออกนโยบาย แล้วเป็นคนที่คิดทำโครงการรับจำนำข้าวที่เก่งมากรู้เรื่องข้าวในประเทศเป็นอย่างดี ไม่รู้แต่เพียงการส่งออกข้าว แต่ต่อไปการลดราคาจำนำข้าวผมมองว่า จะทำให้ราคาข้าวในอนาคตลดลงอย่างมาก ดังนั้นปัญหาตรงนี้รัฐบาลต้องเริ่มคิดแก้ไขปัญหาที่จะเกิดตามมาให้เกษตรกรชาวนาต่อไปด้วย"นักวิชาการทีดีอาร์ไอ กล่าวและว่า โครงการรับจำนำข้าวของรัฐบาล

ขณะที่น.ส.ชุธิมา กล่าวว่า ในอดีตได้เน้นส่งเสริมชาวบ้านให้เกษตรกรชาวนาได้ปลูกข้าวในลักษณะเกษตรอินทรีย์ที่ได้มีการสนับสนุนทำกันมายาวนาน 33 ปี เพื่อให้ชาวนาได้บริโภคอาหารที่ไร้มลพิษ เพราะส่วนใหญ่ไม่ได้ทำนาปลูกข้าวอย่างเดียว แต่มีการเลี้ยงปลาเลี้ยงสัตว์และปลูกผักเอาไว้รับประทานด้วย ตรงนี้ข้าวที่ยังส่งไปขายให้ผู้บริโภคจะมีความปลอดภัย ต่อมารัฐบาลมีนโยบายรับจำนำข้าวคนส่วนใหญ่ชาวนาจะมุ่งผลิตเพื่อการค้าทำให้เกษตรกรไปใช้ปุ๋ยที่มีสารเคมีมากขึ้นแต่จะได้ผลดีแค่ในช่วงแรก สิ่งที่ตามมาผลของการเร่งผลผลิตคือ สุขภาพสิ่งแวดล้อมจะแย่ลงตามดินที่เคยใช้มือปักดำก็แข็งขึ้นปลาที่อยู่ในท้องนาเริ่มน้อยตายลงไป ดังนั้นจึงมีแนวคิดเลิกลดการใช้สารเคมีแต่ทำได้ยากมาก เพราะชาวนาต้องปลูกข้าวไปขายให้กับพ่อค้าเจ้าของโรงสีมากกว่า แม้จะถูกเอารัดเอาเปรียบก็ตาม

นายวิชัย กล่าวว่า ในการค้าขายสินค้าทุกอย่าง หากมีการเข้าไปแทรกแซงกลไกตลาดในลักษณะรูปแบบการผูกขาด ไม่ว่า จะเป็นจากรัฐบาลหรือพ่อค้าสิ่งที่ตามมาจะเกิดผลเสียต่อการค้า ดังนั้นส่วนตัวคิดว่า ในระบบการค้าข้าวควรปล่อยให้เกิดการแข่งขันทางการค้าในแบบกลไกตลาดเท่านั้น