ทีวีดาวเทียมแห่ชิง"ทีวีดิจิทัล"เล็งงบโฆษณา'แสนล้าน'

สมาคมผู้ประกอบการโทรทัศน์ดาวเทียมและเคเบิลทีวีแห่งเอเชีย (Cable & Satellite Broadcasting Association of Asia) หรือ Casbaa จัดสัมมนา Thailand in View ในธุรกิจเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียมปี 2556 และการเปลี่ยนแปลงภูมิทัศน์สื่อในยุคดิจิทัล

นายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ กรรมการผู้อำนวยการ บริษัท เนชั่น บรอดแคสติ้ง คอร์ปอเรชั่น จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การเติบโตของฐานผู้ชมเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียมในช่วง 5 ปีที่ผ่านมา ทำให้เข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศ 64% แต่การใช้งบโฆษณาผ่านเคเบิลและทีวีดาวเทียมอยู่ที่ 13% ของภาพรวมอุตสาหกรรมโฆษณา เห็นได้ว่าสัดส่วนงบโฆษณาต่ำกว่าฐานผู้ชมถึง 3 เท่า ขณะที่ ฟรีทีวี อนาล็อกในปัจจุบันยังครองส่วนแบ่งงบเกือบ 60% ของงบโฆษณาระดับแสนล้านบาทต่อปี หรือคิดเป็นมูลค่ากว่า 6 หมื่นล้านบาท

อย่างไรก็ตาม อุตสาหกรรมสื่อไทยจะถึงจุดเปลี่ยน หลังการจัดสรรคลื่นความถี่โทรทัศน์ระบบดิจิทัล (ทีวีดิจิทัล) ของ คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) รวม 48 ช่อง ในจำนวนดังกล่าวเป็นช่องประเภทธุรกิจ 24 ช่อง ที่จะดำเนินการประมูลช่วงเดือนก.ย.-ต.ค. นี้

“การจัดสรรทีวีดิจิทัล 24 ช่องประเภทธุรกิจ เป็นจุดเปลี่ยนสำคัญของผู้เล่นหน้าใหม่ นอกจากฟรีทีวีปัจจุบัน และทำให้เกิดสนามการแข่งขันที่เท่าเทียม ระหว่างฟรีทีวี อนาล็อก และผู้ได้รับใบอนุญาตทีวีดิจิทัลรายใหม่ อีกทั้งการเข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศของทีวีดิจิทัล จะทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในการจัดสรรงบโฆษณาผ่านสื่อทีวี ที่จะกระจายไปยังทีวีดิจิทัลเพิ่มขึ้น” นายอดิศักดิ์ กล่าว

ทีวีดาวเทียมจ่อชิงทีวีดิจิทัล

นางพรพรรณ เตชรุ่งชัยกุล ประธานเจ้าหน้าที่ฝ่ายปฏิบัติการ บริษัท อาร์เอส จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การจัดสรรคลื่นฯ ทีวีดิจิทัล ประเภทธุรกิจ 24 ช่อง เชื่อว่าผู้เข้าประมูลจะอยู่ในกลุ่มฟรีทีวีเดิม และเจ้าของช่อง ทีวีดาวเทียมในปัจจุบัน ที่มีเป้าหมายอัพเกรดแพลตฟอร์มจากทีวีดาวเทียม ไปยังแพลตฟอร์มหลักในการรับชมของครัวเรือนไทยทั่วประเทศ

“ในฐานะคอนเทนท์ โปรวายเดอร์ ซึ่งเป็นเจ้าของช่องทีวีดาวเทียมในปัจจุบัน เรามีความพร้อมในการเข้าประมูล และมีความถนัดด้านคอนเทนท์บันเทิง” นางพรพรรณ กล่าว

ทรูวิชั่นส์เล็ง3ช่องทีวีดิจิทัล

นายสมพันธ์ จารุมิลินท รองประธานกรรมการบริหาร บริษัท ทรู วิชั่นส์ จำกัด (มหาชน) กล่าวว่า การจัดสรรคลื่นฯ ทีวีดิจิทัล และการประมูลช่องรายการประเภทธุรกิจใหม่ 24 ช่อง ที่จะมีฐานะเป็น ฟรีทีวีดิจิทัล เข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศใน 5 ปี ภายใต้แผนขยายโครงข่าย (Mux) ตามที่คณะกรรมการกิจการกระจายเสียง กิจการโทรทัศน์ และกิจการโทรคมนาคมแห่งชาติ (กสทช.) กำหนดไว้

เชื่อว่าการเกิดขึ้นของทีวีดิจิทัล เป็นโอกาสของคอนเทนท์ โปรวายเดอร์ ที่จะเข้าประมูลเป็นเจ้าของช่องฟรีทีวีดิจิทัล โดย ทรูฯ มีแผนที่จะประมูลทีวีดิจิทัล 3 ช่อง คือ ช่องเอชดี, วาไรตี้ SD และ ช่องเด็ก SD สำหรับช่องเอชดี และเด็ก จะพัฒนาคอนเทนท์ และช่องรายการใหม่ ส่วนช่องวาไรตี้ วางแผนจะนำช่อง ทีเอ็นเอ็น ซึ่งเป็นสถานีข่าวในปัจจุบันไปออกอากาศ เนื่องจาก กสทช.มีกฎห้ามผู้ประมูลช่องเอชดี ประมูลช่องข่าว

“ภายใต้แผนขยายโครงข่าย และการสนับสนุนคูปองครัวเรือนไทยทั่วประเทศ เพื่อเปลี่ยนทีวีอนาล็อกสู่ยุคดิจิทัล เชื่อว่าไทยจะเปลี่ยนแปลงได้เร็วภายใน 3 ปี ขณะที่ต่างประเทศต้องใช้เวลานับ 10 ปี” นายสมพันธ์ กล่าว

อย่างไรก็ตามเชื่อว่าจุดเปลี่ยนภูมิทัศน์สื่อ จากการเกิดขึ้นของทีวีดิจิทัลในปีนี้ จะเป็นปัจจัยสำคัญกระตุ้นงบโฆษณาผ่านสื่อโทรทัศน์ให้เติบโต หรือมีมูลค่าระดับแสนล้านบาท เนื่องจากจะเป็นแพลตฟอร์ม ฟรีทีวีดิจิทัลที่เข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศในเวลาอันรวดเร็ว รวมทั้งกฎ มัสต์ แคร์รี่ จะเป็นอีกหนึ่งปัจจัยที่สนับสนุนการเข้าถึงทีวีดิจิทัลในทุกแพลตฟอร์ม และช่วยสร้างฐานผู้ชมอย่างรวดเร็ว กระตุ้นความสนใจให้ผู้ลงโฆษณาในงบประมาณผ่านสื่อดังกล่าว

ยุคสมรภูมิทีวี 800 ช่อง

นายนิพนธ์ นาคสมภพ นายกสมาคมโทรทัศน์ดาวเทียม (ประเทศไทย) กล่าวว่าช่วง 5 ปีที่ผ่านมา อุตสาหกรรมสื่อไทยมีการขยายตัวของกลุ่มช่องรายการในแพลตฟอร์มเคเบิลทีวี และทีวีดาวเทียม ประกอบด้วยทีวีดาวเทียม รูปแบบฟรีทูแอร์ 388 ช่อง, เพย์ทีวี ทรูวิชั่นส์ กว่า 140 ช่อง, เคเบิลทีวีท้องถิ่น 213 ช่อง, ซีทีเอช 120 ช่อง และที่กำลังจะจัดสรรใบอนุญาตใหม่ในปีนี้ คือ ทีวีดิจิทัล 48 ช่อง

“การขยายตัวของช่องรายการผ่านทุกแพลตฟอร์ม คาดว่าปีหน้า อุตสาหกรรมสื่อไทย จะก้าวสู่สังคมทีวี 800 ช่อง” นายนิพนธ์ กล่าว

ทั้งนี้ การประมูลทีวีดิจิทัลประเภทธุรกิจ 24 ช่อง แบ่งเป็นช่องเอชดี 7 ช่อง ราคาตั้งต้นช่องละ 1,510 ล้านบาท คาดว่าราคาประมูลจะอยู่ที่ช่องละ 2,000 ล้านบาท, ช่องวาไรตี้ SD ราคาตั้งต้นช่องละ 380 ล้านบาท คาดราคาประมูลอยู่ที่ 500 ล้านบาท, ช่องข่าว SD ราคาตั้งต้นช่องละ 220 ล้านบาท คาดราคาประมูลอยู่ที่ 300 ล้านบาท และช่องเด็ก SD ราคาตั้งต้นช่องละ 140 ล้านบาท คาดราคาประมูลอยู่ที่ 145 ล้านบาท

โฆษณาเคเบิล-ทีวีดาวเทียมโต 26%
จำนวนครัวเรือนไทยทั่วประเทศที่ 22 ล้านครัวเรือนในปัจจุบัน หรือ 64.6 ล้านคน รับชมสื่อโทรทัศน์ภาคพื้นดินระบบอนาล็อก แบ่งเป็นพื้นที่ กรุงเทพฯ จำนวน 9.7 ล้านคน หรือ 15% ของจำนวนประชากร, พื้นที่ในเขตเมือง 14.2 ล้านคน หรือ 22.1% และพื้นที่ชนบท 40.7 ล้านคน หรือ 62.9%

นายสินธุ์ เภตรารัตน์ กรรมการผู้จัดการ แผนกมีเดีย ลูกค้าสัมพันธ์ บริษัท นีลเส็น ประเทศไทย จำกัด กล่าวว่าในปีที่ผ่านมาแพลตฟอร์มการรับชมผ่านเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียมเข้าถึงครัวเรือนไทยทั่วประเทศ 64% แบ่งเป็นทรูวิชั่นส์ 2 ล้านราย, เคเบิลท้องถิ่น 2.4 ล้านราย และจานรับสัญญาณดาวเทียม 7.5 ล้านราย และมีอัตราการเติบโตต่อเนื่องในปีนี้

โดยพบว่ารูปแบบการรับชมช่องรายการผ่าน 3 แพลตฟอร์มหลัก ผู้ชมเลือกดูช่องฟรีทีวี อนาล็อกเป็นสัดส่วนหลัก โดยในแพลตฟอร์มทรูวิชั่นส์ แบ่งเป็นการดูฟรีทีวี 57.3% ดูทรูวิชั่นส์ 42.7% ส่วนแพลตฟอร์มเคเบิลทีวีท้องถิ่น ดูฟรีทีวี 57.4% ดูช่องเคเบิลทีวี 42.6% ขณะที่แพลตฟอร์มจานดาวเทียม ดูฟรีทีวี 64.6% ดูทีวีดาวเทียม 25.4%
ทั้งนี้ ผู้ชมไทยมีอัตราการรับชมทีวีผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ ประกอบด้วย ทรูวิชั่นส์ 149 นาที/วัน , ช่องเคเบิลทีวีท้องถิ่น 139 นาที/วัน และทีวีดาวเทียม 105 นาที/วัน

จากพฤติกรรมการรับชมช่องรายการผ่านแพลตฟอร์มดังกล่าว พบว่าช่องฟรีทีวี รวมทั้งเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียม เป็นแพลตฟอร์มหลักในการรับชมของครัวเรือนไทย ส่งผลให้การใช้งบโฆษณาผ่านฟรีทีวีในปีนี้มีโอกาสเติบโตที่ 14.4% หรือมีมูลค่า 7.7 หมื่นล้านบาท เช่นเดียวกับการใช้งบโฆษณาผ่านเคเบิลทีวีและทีวีดาวเทียมปีนี้ที่คาดเติบโต 26.6% หรือมูลค่า 1.2 หมื่นล้านบาท

ทั้งการเติบโตของแพลตฟอร์มและพฤติกรรมของผู้ชมช่องรายการในไทย เชื่อว่า ฟรีทีวี เพย์ทีวี และทีวีดาวเทียม ยังเป็นแพลตฟอร์มหลักที่ยังเติบโตในปีนี้ เนื่องด้วยฐานผู้ชมกว่า 50% ยังรับชมช่องรายการผ่านแพลตฟอร์มต่างๆ

"อาจพูดได้ว่า Content is King และ การรับชมช่องรายการที่คมชัด ผ่านแพลตฟอร์มเคเบิลและทีวีดาวเทียม ที่ชัดกว่าเสาก้างปลาระบบอนาล็อก คือ Queen และการเกิดขึ้นของ ทีวีดิจิทัล จะเป็นจุดเปลี่ยน และความท้าทายสำคัญของอุตสาหกรรมสื่อไทย" นายสินธุ์ กล่าว