การประเมินมูลค่าทรัพย์สินทางปัญญา (IP Valuation) อย่างเป็นมาตรฐาน คือกุญแจสำคัญในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง สามารถช่วยลดอุปสรรคด้านเงินทุนของธุรกิจนวัตกรรมในระยะเริ่มต้นได้
ในบริบทของการแข่งขันบนเวทีโลก ธุรกิจนวัตกรรมถือเป็นฟันเฟืองหลักในการขับเคลื่อนและยกระดับเศรษฐกิจจากการพึ่งพาแรงงานและทรัพยากรแบบดั้งเดิม ไปสู่เศรษฐกิจที่มุ่งเน้นผลิตภัณฑ์คุณค่าสูง โดยการนำองค์ความรู้ด้านวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีขั้นสูงมาประยุกต์ใช้ เพื่อสร้างสรรค์สินค้าและบริการที่มีความโดดเด่นและลอกเลียนแบบได้ยาก
แม้ธุรกิจนวัตกรรมจะมีศักยภาพในการสร้างมูลค่าเพิ่มสูง แต่ในระยะเริ่มต้นมักประสบปัญหาการเข้าถึงแหล่งเงินทุน เนื่องจากความเสี่ยงทางธุรกิจที่สูงกว่าธุรกิจทั่วไป อุปสรรคสำคัญประการหนึ่งได้แก่ข้อจำกัดในการประเมินมูลค่าของสินทรัพย์ไม่มีตัวตน (Intangible Assets) เช่น ทรัพย์สินทางปัญญา อัลกอริทึม หรือฐานข้อมูลผู้ใช้ ซึ่งเป็นสินทรัพย์หลักของธุรกิจประเภทนี้ เนื่องจากระบบบัญชีและการประเมินหลักประกันในปัจจุบันยังขาดมาตรฐานที่เป็นสากลและมีประสิทธิภาพในการแปลงนวัตกรรมให้เป็นมูลค่าทางเศรษฐกิจที่จับต้องได้
อุปสรรคในการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ดังกล่าวส่งผลให้สถาบันการเงินมักปฏิเสธการให้สินเชื่อ หรือกำหนดเงื่อนไขการค้ำประกันที่เข้มงวด ซึ่งเป็นอุปสรรคสำคัญที่ขัดขวางการขยายตัวของนวัตกรรมจากระดับห้องปฏิบัติการสู่เชิงพาณิชย์อย่างเต็มรูปแบบ
การพัฒนากลไกการใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลักประกัน ถือเป็นโอกาสสำคัญที่ช่วยให้ผู้ประกอบการนวัตกรรมก้าวข้ามข้อจำกัดด้านสินทรัพย์ทางกายภาพในการเข้าถึงแหล่งทุน โดยการแปลงผลงานวิจัย สิทธิบัตร หรือเครื่องหมายการค้าให้กลายเป็นหลักประกันทางธุรกิจที่ถูกต้องตามกฎหมาย แนวทางนี้ไม่เพียงแต่ช่วยเพิ่มสภาพคล่องทางการเงิน แต่ยังเป็นการส่งเสริมให้ผู้ประกอบการตระหนักถึงมูลค่าทางเศรษฐกิจขององค์ความรู้และการสร้างสรรค์
นอกจากนี้ การรองรับทางกฎหมายและเกณฑ์การประเมินมูลค่าที่เป็นมาตรฐานสากล ยังช่วยลดระดับความเสี่ยงในมุมมองของสถาบันการเงิน เปิดทางให้เกิดผลิตภัณฑ์สินเชื่อรูปแบบใหม่ที่ตอบโจทย์ธุรกิจเศรษฐกิจสร้างสรรค์ ส่งผลให้ผู้ประกอบการสามารถนำทุนที่ได้รับไปต่อยอดการผลิตเชิงพาณิชย์และขยายฐานธุรกิจสู่ระดับสากลได้อย่างมีประสิทธิภาพ
สำหรับประเทศไทย กรมทรัพย์สินทางปัญญาได้มีการบูรณาการความร่วมมือกับสมาคมผู้ประเมินค่าทรัพย์สินแห่งประเทศไทย และสมาคมนักประเมินราคาอิสระไทย เพื่อวางรากฐานระบบ IP Finance ของประเทศ มุ่งเน้นการแก้ปัญหาความเชื่อมั่นในการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ที่จับต้องไม่ได้ และการขาดสภาพคล่องในตลาดรอง โดยแนวทางสำคัญประกอบด้วยการสร้างมาตรฐานกลางในการประเมินมูลค่าตามหลักสากล และการขับเคลื่อนผ่านโครงสร้าง 6 เสาหลัก
ครอบคลุมตั้งแต่การยกระดับผลงาน การประเมินวิเคราะห์ IP เชิงธุรกิจ การให้สินเชื่อ ไปจนถึงการสนับสนุนเชิงนโยบายและกฎหมาย เพื่อเพิ่มโอกาสให้ผู้ประกอบการ SME และ Startup ในการเข้าถึงแหล่งทุนโดยใช้ทรัพย์สินทางปัญญาเป็นหลักประกัน อันเป็นการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจและขับเคลื่อนระบบนิเวศนวัตกรรมของไทยให้เติบโตอย่างยั่งยืน นอกจากนี้ยังมีการขยายผลผ่านความร่วมมือกับหน่วยงานระดับโลก อาทิ องค์การทรัพย์สินทางปัญญาโลก (WIPO) เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้และมาตรฐานสากลในการประเมินมูลค่าสินทรัพย์ไม่มีตัวตน
การประเมินมูลค่าทรัพย์สินทางปัญญา (IP Valuation) อย่างเป็นมาตรฐาน คือกุญแจสำคัญในการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจมูลค่าสูง สามารถช่วยลดอุปสรรคด้านเงินทุนของธุรกิจนวัตกรรมในระยะเริ่มต้น การแปลงสินทรัพย์ไม่มีตัวตนให้เป็นหลักประกันทางธุรกิจที่จับต้องได้ภายใต้ความร่วมมือระดับสากล ไม่เพียงแต่สร้างโอกาสให้ผู้ประกอบการเข้าถึงสภาพคล่องและขยายฐานธุรกิจสู่สากล แต่ยังช่วยเสริมสร้างขีดความสามารถในการแข่งขันและขับเคลื่อนผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศอย่างยั่งยืนผ่านการใช้ประโยชน์จากองค์ความรู้และเทคโนโลยีสมัยใหม่