ปลดล็อก ‘ผลิตภาพ’ กุญแจสำคัญประเทศรายได้สูง

    ซึ่งอาจกลายเป็นอุปสรรคใหญ่ที่สุดต่อการก้าวข้ามกับดักรายได้ปานกลางของประเทศไทยตามเป้าหมายของรัฐบาล
    ผลิตภาพเป็นหัวใจสำคัฐของการเติบโตทางเศรษฐกิจระยะยาว เพราะเป็นตัวชี้วัดว่าประเทศสามารถสร้างมูลค่าได้มากขึ้นเพียงใดจากทรัพยากรเท่าเดิม โดยองค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ยกย่องไทยที่พัฒนาได้เร็วตั้งแต่ทศวรรษ 1960 โดยผลักดันเศรษฐกิจเข้าสู่ห่วงโซ่คุณค่าระดับโลก และดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ ซึ่งทำให้พัฒนาภาคการผลิตที่มุ่งการส่งออก รวมถึงมีการผลักดันอุตสาหกรรมการท่องเที่ยวขยายตัวจนประเทศไทยเป็นประเทศรายได้ปานกลางระดับสูงในปี 2554

    ที่ผ่านมาภาครัฐได้ออกนโยบายหลากหลายด้านเพื่อฟื้นฟูการเติบโตของผลิตภาพ ทั้งการส่งเสริมการลงทุน การพัฒนาทักษะแรงงาน การสนับสนุนนวัตกรรมและเทคโนโลยีดิจิทัล รวมถึงการยกระดับภาคเกษตรและอุตสาหกรรม แต่ผลลัพธ์ในภาพใหญ่ยังไม่เป็นไปตามที่คาดหวัง ซึ่งสะท้อนจากผลผลิตภาคการเกษตรต่อ GDP ที่ลดลง ในขณะที่ภาคอุตสาหกรรมที่พึ่งโครงสร้างการผลิตปัจจุบันเริ่มไม่ตอบโจทย์การพัฒนาประเทศระยะต่อไป ซึ่งจำเป็นที่ต้องนำไปสู่การปรับโครงสร้างเศรษฐกิจ
 

    การแก้ไขกฎระเบียบเป็นอีกประเด็นสำคัญที่ OECD ให้ข้อเสนอแนะต่อประเทศไทยมาต่อเนื่อง เพื่อเพิ่มโอกาสการแข่งขันของภาคธุรกิจที่จะนำมาสู่การเพิ่มผลผลิต รวมถึงการเปิดโอกาสให้ผู้ประกอบการขนาดเล็กและขนาดย่อมเข้าสู่ตลาดเพิ่มมากขึ้น โดยไทย อินโดนีเซียและมาเลเซีย มีข้อจำกัดด้านนี้มากกว่าค่าเฉลี่ยประเทศสมาชิก ซึ่งทำให้ไทยมีอุปสรรคต่อการเข้าสู่ตลาดค่อนข้างสูง ดังนั้นการปรับปรุงกฎระเบียบให้มีประสิทธิภาพจะลดอุปสรรคสำหรับผู้ประกอบการรายใหม่
    ปัญหาเชิงโครงสร้างด้านคุณภาพการศึกษา และความไม่สอดคล้องระหว่างทักษะแรงงานกับความต้องการของตลาด การลงทุนด้านวิจัยและพัฒนาที่ยังต่ำ ล้วนเป็นแรงฉุดที่ต้องได้รับการแก้ไขอย่างจริงจังและต่อเนื่อง โดยเฉพาะการยกระดับทักษะแรงงานให้สูงขึ้น ขณะนี้เหลือเวลาประมาณ 10 ปี เพื่อให้เป็นไปตามเป้าหมายการเป็นประเทศรายได้ระดับสูง ซึ่งจำเป็นต้องผลักดันให้เศรษฐกิจขยายตัวมากกว่าศักยภาพที่ 5% ต่อปี