ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐ-อิสราเอล และอิหร่านที่ปะทุขึ้นตั้งแต่ปลายเดือนก.พ. กำลังกลายเป็น “พายุเศรษฐกิจ” ลูกใหม่ที่โลกต้องจับตา
โดยมีช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นทางลำเลียงพลังงานกว่า 20% ของโลกเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญ
SCB EIC ประเมินว่าในกรณีฐาน (Base case) การหยุดชะงักของเส้นทางขนส่งเป็นเวลา 2-6 สัปดาห์ จะผลักดันให้ราคาน้ำมันดิบเบรนท์เฉลี่ยในปีนี้ขึ้นไปอยู่ที่ 75 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล แต่หากสถานการณ์บานปลายสู่สงครามระดับภูมิภาค ราคาน้ำมันอาจพุ่งทะยานสูงถึง 107 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ซึ่งจะฉุดรั้งการเติบโตของเศรษฐกิจโลกอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้
ผลกระทบต่อเศรษฐกิจโลกจะส่งผ่านความผันผวนของราคาพลังงาน ซึ่งจะกลายเป็นแรงกดดันต่อเงินเฟ้อให้สูงขึ้น โดยในกรณีฐานคาดว่าเงินเฟ้อโลกจะเพิ่มขึ้น 0.4% และอาจทำให้ธนาคารกลางหลักอย่าง Fed ตัดสินใจเลื่อนการลดอัตราดอกเบี้ยออกไปเพื่อรอดูสถานการณ์ ภาวะความเชื่อมั่นที่ลดลงและความผันผวนในตลาดการเงินโลก จะส่งผลต่อเนื่องให้เศรษฐกิจโลกชะลอตัวลง ซึ่งกระทบต่อกำลังซื้อของครัวเรือนและต้นทุนการผลิตของธุรกิจทั่วโลกโดยถ้วนหน้า
สำหรับประเทศไทย ความเสี่ยงนี้มีความน่ากังวลเป็นพิเศษเนื่องจากไทยเป็นผู้นำเข้าน้ำมันสุทธิสูงถึง 8% ของ GDP ซึ่งสูงกว่าค่าเฉลี่ยของภูมิภาค SCB EIC วิเคราะห์ว่าเศรษฐกิจไทยในปี 2026 อาจขยายตัวช้าลงราว 0.3% ในกรณีฐาน และอาจชะลอตัวลงถึง 0.8% หากเกิดสงครามเต็มรูปแบบแม้ราคาพลังงานที่สูงขึ้นจะทำให้เงินเฟ้อไทยกลับเข้ากรอบเป้าหมายเร็วขึ้นที่ 1.5% แต่หากสถานการณ์รุนแรง เงินเฟ้ออาจพุ่งเกิน 4% ซึ่งจะบั่นทอนการบริโภคในประเทศและซ้ำเติมค่าครองชีพของประชาชนอย่างหนัก
ภาคธุรกิจไทยต้องเผชิญความท้าทายในหลายมิติ ทั้งการส่งออกไปยังตะวันออกกลางที่อาจสะดุดลง โดยเฉพาะกลุ่มสินค้าเกษตรและรถยนต์ รวมถึงต้นทุนค่าขนส่งทางเรือและราคาวัตถุดิบที่เพิ่มขึ้นตามราคาพลังงาน ด้านการท่องเที่ยวอาจได้รับผลกระทบจากค่าเดินทางที่แพงขึ้นและการเลี่ยงเส้นทางบินผ่านตะวันออกกลาง นอกจากนี้ ค่าเงินบาทมีแนวโน้มอ่อนค่าลงตามดุลการค้าที่แย่ลง โดยอาจแตะระดับ 32.50-33.50 บาทต่อดอลลาร์ หากสงครามยืดเยื้อและรุนแรงจนนักลงทุนเทขายสินทรัพย์เสี่ยง
ในเชิงนโยบาย รัฐบาลได้เตรียมรับมือด้วยการสำรองน้ำมันไว้ใช้ได้ราว 95 วัน พร้อมใช้กลไกกองทุนน้ำมันเชื้อเพลิงพยุงราคาน้ำมันดีเซลเพื่อลดผลกระทบต่อค่าครองชีพในระยะสั้น อย่างไรก็ตาม ความท้าทายอยู่ที่การบริหารจัดการงบประมาณหากราคาน้ำมันดิบโลกทรงตัวอยู่ในระดับสูงเป็นเวลานาน ยิ่งปัจจุบันความเสี่ยงภาคการคลังของไทยมีความท้ายทายเพิ่มต่อเนื่อง ปัญหาเหล่านี้จึงเป็นโจทย์ใหญ่ที่รัฐบาลอนุทินต้องคิดให้หนัก!





