ซีฮราห์ กับ ชิราซ : คล้ายกันแต่ไม่เหมือนกัน

ซีฮราห์ (Syrah) กับ ชิราซ (Shiraz) เป็นองุ่นแดงอีกพันธุ์หนึ่งที่มีข้อถกเถียงกันมาโดยตลอดว่าเหมือนกันหรือไม่ อย่างไร

หนึ่งในหนทางที่จะรู้จริงคือชิมกับ ผู้รู้จริง พยายามหลีกเลี่ยง กูรู AI หรือ กูรู กูเกิ้ล ซึ่งปัจจุบันมีมากขึ้น !!

ซีฮราห์ กับ ชิราซ ผมเคยเขียนถึงมาแล้วหลายครั้ง แต่เรื่องของไวน์นั้นเป็นเรื่องของธรรมชาติ เหมือนอินฟินิตี้ ไม่มีทางจบ ธรรมชาติเปลี่ยน องุ่นเปลี่ยน ไวน์เปลี่ยน มากน้อยขึ้นอยู่กับปัจจัยหลายอย่าง

ที่แน่ๆ ทุกครั้งผมยืนยันว่า ซีฮราห์ กับ ชิราซ คุณลักษณะหรือบุคลิกของไวน์ต่างกัน !

เมืองชิราซในอิหร่าน

ซีฮราห์/ชิราซ เป็นองุ่นแดงคุณภาพสูงอีกพันธุ์หนึ่งของโลกและของฝรั่งเศส เป็นองุ่นโบราณที่กำเนิดในตะวันออกกลาง โดย ชิราซ (Shiraz / Chiraz) เป็นชื่อเมืองหนึ่งของเปอร์เซีย ซึ่งปัจจุบันคือประเทศอิหร่าน

เปอร์เซียและตะวันออกกลางตอนนั้นผู้คนนับถือศาสนาคริสต์ ต่อมาถูกมุสลิมเข้ามาปกครอง เครื่องดื่มแอลกอฮอล์ทุกชนิดเป็นของต้องห้าม

โก๊ต ดู โฮรน เขตผลิตซีฮราห์ฝรั่งเศส

องุ่นพันธุ์นี้จึงถูกนำไปสู่ฝรั่งเศสทางตอนใต้โดยพวกครูเสด (Crusaders) ในช่วงปี 1095 -1291 แล้วปักหลักอยู่ที่ โฮรน แวลลีย์ (Rhone Valley) ทางตะวันออกของประเทศฝรั่งเศส และคนฝรั่งเศสออกเสียงเป็น ซีฮราห์ และเขียนว่า Syrah ซึ่งปัจจุบันฝรั่งเศสเป็นชาติที่ปลูกซีฮราห์มากที่สุดในโลก

ขณะที่แครอล เมเรดิธ (Carole Meredith) นักวิจัยแผนก Viticulture and Enology แห่ง University of California,UC Davis ได้ตรวจ DNA องุ่นพันธุ์นี้ในปี 1999 พบว่า Syrah เกิดจากการผสมสายพันธุ์ขององุ่นทางใต้ของฝรั่งเศสคือ ดูเฮรซา (Dureza) และ มงดูส บลองช์ ((Mondeuse Blanche)

แต่เป็นคนอย่างกับ เปอตีต์ ซีฮราห์ (Petite Sirah) หรือ ดูฮรีฟ (Durif) ซึ่งเกิดจากการผสมสายพันธุ์ Syrah กับ เปอลูร์แซง (Peloursin) ในปี 1880 

เจมส์ บัสบี

จากฝรั่งเศส “ซีฮราห์” ไปโด่งดังในแผ่นดินใหม่ภายใต้ชื่อ ชิราซ (Shiraz) ตามถิ่นฐานดั้งเดิม โดย เจมส์ บัสบี" (James Busby : 7 ก.พ.1801 – 15 ก.ค.1871) บิดาแห่งอุตสาหกรรมการผลิตไวน์ของออสเตรเลีย (Father" of the Australian wine industry) เดินทางไปยุโรปในปี 1831 เพื่อคัดเลือกกิ่งพันธุ์องุ่นมาปลูกในออสเตรเลีย โดยเน้นไปที่ฝรั่งเศสและสเปน 

หนึ่งในจำนวนนั้นคือ ซีฮราห์ ซึ่งตอนนั้นเขาสะกดว่า "Scyras" และ "Ciras" จากนั้นนำมาปลูกที่สวนพฤกษศาสตร์ นครซิดนีย์  และในฮันเตอร์ แวลลีย์ ปี 1839 จึงนำไปปลูกที่รัฐเซาท์ ออสเตรเลีย และเรียกว่า แอร์มิตาจ (Hermitage) ตามแหล่งที่มาจาก โก๊ต ดู โฮรน ในฝรั่งเศส หลัง 1860 เป็นต้นมากลายเป็นองุ่นสำคัญของอุตสาหกรรมทำไวน์ในออสเตรเลีย

กระทั่งทศวรรษ 1980 กฎหมายคุ้มครองข้อบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (Protected designation of origin) หรือ GI ของฝรั่งเศสถูกประกาศใช้ ทำให้ออสเตรเลียต้องเรียกว่า Shiraz กลายเป็นองุ่นสำคัญของอุตสาหกรรมทำไวน์ในออสเตรเลีย และไวน์ที่ทำจากชิราซที่แพงติดอันดับโลกคือ เพนโฟลด์ แกรนจ์ (Penfolds Grange) และอื่นๆ 

มี ซีฮราห์ เข้ามาเกี่ยวข้องให้สับสนอีกหนึ่งคือ เปอตีต์ ซีฮราห์ (Petite Sirah) ซึ่งอันนี้ไม่ใช่ทั้งซีฮราห์ (Syrah) และชิราช (Shiraz) แต่เป็นสาแหรกกับซีฮราห์ เพราะเกิดจากการผสมข้ามสายพันธุ์จากองุ่นซีฮราห์ (Syrah) กับเปอลูร์แซง (Peloursin) โดย ดร.ฟรองซัวร์ ดูฮรีฟ (Francois Durif) แห่งมหาวิทยาลัย มงต์เปลิเยร์ (University of Montpellier) ของฝรั่งเศส ในปี 1880

ปัจจุบันปลูกมากและทำไวน์ได้ดีมากในที่สุดใน 2 พื้นที่คือแคลิฟอร์เนียและออสเตรเลีย 

เปอตีต์ ซีฮราห์

ดูฮรีฟ

ในแคลิฟอร์เนียเรียก เปอตีต์ ซีฮราห์ ว่า เปอติต ซิราห์ (Petite Sirah) ถูกนำเข้ามาในช่วงปี 1884 ซึ่งผู้คนชื่นชอบกันมาก ถึงกับมีการตั้งคลับคนรัก Petite Sirah มีชื่อว่า “PS I love you” นอกนั้นยังมีบ้างในอิสราเอล บราซิล อาร์เจนตินา ชิลี และเม็กซิโก 

ในออสเตรเลียเรียก เปอตีต์ ซีฮราห์ ว่า ดูฮรีฟ (Durif) ถูกนำเข้ามาในช่วงปี 1908 โดยฟรองซัวส์ เดอ คาสเตลลา (Francois de Castella) ลูกครึ่งชาวสวิส หนึ่งในหัวหอกหรือผู้ริเริ่มปลูกองุ่นในออสเตรเลีย ซึ่งจบการปลูกองุ่นและการทำไวน์มาจากฝรั่งเศส นำมาทดลองปลูกครั้งแรกที่ Rutherglen Viticultural Research Station รัฐวิกตอเรีย ปัจจุบันต้นองุ่น Durif อายุมากที่สุดอยู่ที่ Rutherglen นั่นเอง 

คราวนี้มาชิมทั้ง ซีฮราห์, ชิราซ และ เปอติต์ ซิราห์

เอ็ม.ชาปูติเยร์ โก๊ต โฮรตี เลส์ เบกัสส์ 2021 (M.Chapoutier’s Cote Rotie les Bécasses 2021) : ผลผลิตของ เอ็ม.ชาปูติเยร์ หนึ่งในผู้ผลิตไวน์คุณภาพและเก่าแก่เจ้าหนึ่งในแคว้นโฮรน แวลลีย์ เป็นผู้ผลิตรายแรกที่มีการใช้ตัวอักษรเบรลล์บนฉลากข้างขวดไวน์ทั้งหมดตั้งแต่ปี 1996 เป็นต้นมา ตัวนี้ทำจากซีฮราห์ 100% บ่ม 14-16 เดือนในถัง 2 ขนาดคือ 228 และ 600 ลิตร โดย 20% บ่มในโอ๊คใหม่

• สีแดงทับทิมเข้ม สดใส
• หอมกลิ่นผลไม้ แบล็คเบอร์รี ราสพ์เบอร์รี แครนเบอร์รี เปปเปอร์ ดอกไวโอเล็ต มิเนอรัล ควันไฟย่างเนื้อ มะกอกดำ หนังสัตว์ กราไฟต์ สไปซีเฮิร์บ จันทน์เทศ อบเชย โรสแมรี ซีดาร์ วานิลลา
• แอสิดสดชื่น แทนนินเนียนนุ่ม จบยาวด้วยผลไม้ สไปซีเฮิร์บ เอิร์ธตี้ วานิลลา
• เป็นอีกหนึ่งในไวน์โก๊ต โฮรตี ที่น่าชิม โดยเฉพาะคนที่อยากรู้ข้อแตกต่างระหว่างซีฮราห์และชิราซ!
• 19/20 คะแนน

 

บรามาโซเน ลา บรัคเคสกา กอร์โตนา ดีโอซี ซีฮราห์ 2021 (Bramasole La Braccesca Cortona Syrah 2021) เป็นซีฮราห์จากอิตาลีซึ่งหาชิมในบ้านเราไม่ง่ายนัก ทำจากซีฮราห์ 100% จากไร่ ลา บรัคเคสกา ในเขตกอร์โตนา ดีโอซี บ่ม 14 เดือนในถังโอ๊คฝรั่งเศสใหม่และอเมริกันโอ๊ค 

• สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
• หอมกลิ่นผลไม้ แบล็คเบอร์รี แบล็คเคอร์แรนท์ พลัม ราสพ์เบอร์รี มิเนอรัล ดอกไวโอเล็ต โกโก้ พริกไทยดำ วานิลลา โอ๊คกรุ่นๆ สไปซีเอเชียนเฮิร์บ โป๊ยกั๊ก อบเชย
• แอสิดสดชื่น แทนนินนุ่มเนียน จบยาวด้วยผลไม้ สไปซีเอเชียนเฮิร์บ หอมหวาน ชุ่มคอ
• ดีแคนต์หรือเปิดล่วงหน้าสัก 1 ชั่วโมง
• 19.5/20 คะแนน

 

ทอร์เบรก “วู้ดคัตเตอร์ส” ชิราซ บารอสซา แวลลีย์ เซาท์ ออสเตรเลีย 2019 (Torbreck “Woodcutter’s” Shiraz Barossa Valley South Australia 2019) : ชื่อรุ่น Woodcutter’s หรือคนตัดไม้ อาชีพเดิมของเจ้าของไวน์ที่ชอบไวน์โก๊ต ดู โฮรน ของฝรั่งเศส ทำจากชิราซ 100% จาก 7 เขตย่อยในบารอสซา แวลลีย์ บ่มโอ๊คฝรั่งเศส 12 เดือน 

• สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
• มีกลิ่นหอมของผลไม้สุก แบล็คเบอร์รี พลัม ราสพ์เบอร์รี แบล็คเคอร์แรนท์ มัลเบอร์รี กาแฟคั่ว แบล็คช็อกโกแลต สไปซี ชะเอมเทศ แบล็คเปปเปอร์ วานิลลา ควันไฟ สนิมเหล็ก
• แอสิดสดชื่น แทนนินนุ่มเนียน จบยาวด้วยผลไม้ วานิลลา และสไปซีเฮิร์บ
• เป็นชิราซออสเตรเลียที่คลาสสิกและกระเดียดไปในสไตล์ซีฮราห์ของโก๊ต ดู โฮรน สามารถดื่มได้ในเวลานี้เป็นต้นไป
• 19.25/20 คะแนน

 

สแต๊กส์ลีพ เปอตีต์ ซีฮราห์ นาปา แวลลีย์ 2017 (Stags' Leap Petite Sirah Napa Valley 2017) : อีกหนึ่งรุ่นจากผู้ผลิตไวน์คุณภาพแห่งนาปา แวลลีย์ ผลิตในสไตล์โก๊ต ดู โฮรน ของฝรั่งเศส ทำจากเปอตีต์ ซิราห์ 85% ซีฮราห์ (Syrah) 6% เกรอะนาช (Grenache) 6% ที่เหลืออีก 3% เป็นองุ่นพันธุ์อื่นๆ ที่เป็นองุ่นของโก๊ต ดู โฮรน บ่ม 14 เดือนในอเมริกันโอ๊ค ผลิตวินเทจแรกคือ 1893 หรือ 133 ปีที่แล้ว ไม่ธรรมดา 

• สีแดงทับทิมเข้ม สดใส
• หอมกลิ่นผลไม้สุก แบล็คเบอร์รี บลูเบอร์รี แบล็คเชอร์รี พลัม พรุน ดอกไวโอเล็ต ดอกมะลิ มิเนอรัล เอิร์ธตี สไปซีเฮิร์บ เปปเปอร์ ชะเอมเทศ ยี่หร่า ใบยาสูบ ใบชาแห้งๆ ผงโกโก้ ครีมมี วานิลลา
• แอสิดสดชื่น แทนนินนุ่มหวาน จบยาวด้วยผลไม้ วานิลลา สไปซีเฮิร์บ
• สามารถดื่มในตอนนี้ได้เลย เป็นไวน์สไตล์โก๊ต ดู โฮรน บนแผ่นดินแคลิฟอร์เนียที่ควรชิมสักครั้ง รวมทั้งเป็นองุ่นเปอตีต์ ซีฮราห์ ซึ่งหาดื่มได้ไม่ง่าย
• 19.25/20 คะแนน