ในช่วงที่ไวน์ฝรั่งเศสได้รับการลดภาษีลงเมื่อปีเศษๆ ที่ผ่านมา ทำให้ไวน์หลายๆ ชาติได้รับผลกระทบ โดยเฉพาะไวน์โลกใหม่ เนื่องจากคนไทยที่นิยมไวน์ฝรั่งเศสเป็นทุนเดิมอยู่แล้ว หันไปดื่มไวน์ฝรั่งเศส ซึ่งราคาสูสีกับไวน์โลกใหม่ หรือถูกกว่าไปด้วยซ้ำ
ออสเตรเลีย ก็เป็นหนึ่งในผู้ผลิตโลกใหม่ที่ได้รับผลกระทบ เท่าที่คุยกับผู้นำเข้าหลาย ๆ รายบอกว่าปีที่ผ่านมา ยอด ไวน์ออสเตรเลีย ลดลงมากเรื่อยมาจนถึงปีนี้ และอาจจะเป็นอย่างนี้ไปอีกนาน
ผู้ผลิตไวน์รายเล็กๆ หรือไม่เป็นที่รู้จักมากนัก อาจจะไม่ได้รับการนำเข้าอีกต่อไป มีเพียงผู้ผลิตที่มีชื่อเสียงเท่านั้นที่ยังพอมีพื้นที่อยู่บ้าง
หนึ่งในจำนวนนั้นคือ เพนโฟลด์ส (Penfolds) ยักษ์ใหญ่แห่งออสเตรเลียที่มีชื่อเสียงในบ้านเรามานาน ซึ่งจะว่าไปแล้วก็ต้องหาช่องทางหรือตำแหน่งในตลาดไวน์โลกมากขึ้น ตามสถานการณ์การเปลี่ยนแปลงของหลายๆ อย่าง
ผมว่างเว้นจากการเขียนเรื่องของ เพนโฟลด์ส มานานพอสมควร ก็ขอนำมาเสนอในตอนนี้เสียเลย ประกอบกับเพิ่งได้ชิมไวน์ของเพนโฟลด์สล่าสุดทั้งที่ผลิตในออสเตรเลียและการจับมือกับหลายประเทศผลิตไวน์รุ่นใหม่ ๆ ออกมา
ประวัติศาสตร์ของ Penfolds เริ่มขึ้นพร้อมๆ กับที่ชาวยุโรปอพยพมาอยู่ในออสเตรเลีย หรือเมื่อประมาณ 200 กว่าปีมาแล้ว
คริสโตเฟอร์ รอว์สัน เพนโฟลด์ (Christopher Rawson Penfold) หมอหนุ่มชาวอังกฤษก็คือหนึ่งในจำนวนผู้อพยพนั้น เขาเดินทางมายังออสเตรเลีย เมื่อปี 1845 พร้อมแมรี (Mary) ภรรยาและจอร์จินา (Georgina) ลูกสาว ลงหลักปักฐานด้วยการซื้อพื้นที่ 200 เฮกตาร์ (1 เฮกตาร์ = 6 ไร่ 1 งาน) ด้วยเงิน 1,200 ปอนด์ ที่ มากิลล์ เอสเตท (Magill Estate) เชิงเขาเมาท์ ลอฟตี (Mount Lofty)
จากรูปจะเห็นรูปที่เสาสูงๆ คล้ายปล่องไฟนั่นเอง ซึ่งห่างจากตัวเมืองอเดเลด (Adelaide) รัฐเซาท์ออสเตรเลีย ประมาณ 8 กม.
หมอหนุ่มตั้งชื่อบ้านของเขาว่า เดอะ แกรนจ์ (The Grange) ตามชื่อบ้านเดิมของภรรยาที่อังกฤษ พร้อมความเชื่อในเรื่องประโยชน์ของไวน์ ซึ่งฝังลึกมาตั้งแต่เรียนหมอที่ St. Bartholomew’s Hospital, London เป็นบ่อเกิดและจุดประกายที่จะทำไวน์ระดับคุณภาพ
โดยก่อนจะมาที่ออสเตรเลียนั้น คุณหมอและภริยาได้ศึกษาการทำไวน์มาแล้วส่วนหนึ่ง เพียงแต่ยังไม่ได้ลงมือทำจริงเท่านั้นเอง
หมอคริสโตเฟอร์ รอว์สัน เพนโฟลด์ เสียชีวิตในปี 1870 งานทุกอย่างจึงตกอยู่ในมือของแมรี ภริยาที่สานต่อภาระกิจอันหนักหน่วงอย่างเข้มแข็ง
วันหนึ่งในช่วงทศวรรษที่ 1930 บริษัทได้รับเด็กส่งเอกสารเข้ามาทำงานชื่อ แม็กซ์ เอ็ดมอนด์ ชูเบิร์ต (Max Edmond Schubert) เรียกสั้น ๆ ว่า แม็กซ์ ชูเบิร์ต (Max Schubert) เขาเป็นคนขยันขันแข็งและไฝ่หาความรู้เพิ่มเติมอยู่เสมอ จนได้เป็นหัวหน้าไวน์เมกเกอร์ด้วยวัยเพียง 33 ปี ถูกส่งไปดูการผลิตไวน์หลายประเทศ
เขาคือผู้ให้กำเนิดไวน์เแพงที่สุดของออสเตรเลียนั่นคือ เพนโฟลด์ส รุ่น “แกรนจ์” (Grange) ตั้งชื่อตามชื่อ “Grange Cottage” ซึ่งเป็นชื่อบ้านหลังแรกของผู้ก่อตั้งเพนโฟลด์ส จนเป็นตำนานหน้าหนึ่งของไวน์ออสเตรเลียตราบเท่าทุกวันนี้
แม็กซ์ ชูเบิร์ต
เพนโฟลด์ส นับเป็นไวน์เก่าแก่ตัวหนึ่งของออสเตรเลีย มีกลุ่มต่างๆ ผลัดเปลี่ยนหมุนเวียนกันเขามาครอบครองมากหน้าหลายตา ปัจจุบันเจ้าของคือ บริษัท เทรซเชอะรี ไวน์ เอสเตทส์ (Treasury Wine Estates =TWE) ซื้อมาเมื่อกลางปี 2011
การที่อยู่ในอาณาจักร Treasury Wine Estates ซึ่งมีไวน์หลายตัว จึงต้องมีการขยับขยายระบบการตลาด หนึ่งในนั้นคือให้แบรนด์เพนโฟลด์สไปจับมือกับผู้ผลิตไวน์ในหลายพื้นที่ของประเทศต่าง ๆ หลัก ๆ คือ ฝรั่งเศส, แคลิฟอร์เนีย และจีน ผลิตไวน์ตามโครงการ “Wine of the World”
สำหรับแคลิฟอร์เนีย ที่เห็นมาก ๆ ในท้องตลาดเป็นไวน์ชุด "แคลิฟอร์เนีย คอลเลคชั่น" (California Collection) 4 รุ่น ใช้องุ่นจาก 4 ไร่ที่ปลูกในนาปา (Napa) โซโนมา (Sonoma) และปาโซ โรเบิลส์ (Paso Robles) คือ
- เพนโฟลด์ ควอนทัม บิน 98 กาแบร์เนต์ โซวีญยอง (Penfolds Quantum Bin 98 Cabernet Sauvignon)
- เพนโฟลด์ บิน 149 กาแบร์กเนต์ โซวีญยอง (Penfolds Bin 149 Cabernet Sauvignon)
- เพนโฟลด์ บิน 704 กาแบร์กเนต์ โซวีญยอง (Penfolds Bin 704 Cabernet Sauvignon)
- เพนโฟลด์ บิน 600 กาแบร์เนต์ ชิราซ (Penfolds Bin 600 Cabernet Shiraz)
เพนโฟลด์ส x เธียนอต์
ส่วนในฝรั่งเศสหลัก ๆ ในตอนนี้มี 3 พื้นที่คือ แคว้นแชมเปญ (Champagne) จับมือกับ เธียนอต์ (Thienot) หนึ่งในแชมเปญ เฮาส์ ชื่อดังในแคว้นแชมเปญ ผลิตแชมเปญ “เพนโฟลด์ส x เธียนอต์” (Penfolds x Thienot)
ขณะที่ในบอร์กโดซ์ (Bordeaux) ทำไวน์ภายใต้ชื่อ เมซง เดอ กรองด์ เดสปฮรีต์ (Maison de Grand Esprit) และจับมือกับผู้ผลิตไวน์ในบอร์กโดซ์ ทำไวน์หลายรุ่น ตามด้วยการจับมือกับ โดเมน เดอ ลา ชาเปลล์ (Domaine de la Chapelle) ผู้ผลิตไวน์ชื่อดังแห่งแคว้นโฮรน แวลลีย์ (Rhône Valley) ผลิตไวน์ชื่อ แกรนจ์ ลา ชาเปลล์ (Grange La Chapelle) เป็นต้น
คราวนี้ลองชิมไวน์ เพนโฟลด์ส บางรุ่นที่ผมเพิ่งได้ชิมล่าสุดในช่วงเดือนมีนาคม 2569 มีทั้งที่ทำในออสเตรเลียและทำในต่างประเทศ
เพนโฟลด์ส ยัททาร์นา ชาร์โดเนย์ 2014 (Penfolds Yattarna Chardonnay 2014) : ไวน์ขาวราคาแพงของเพนโฟลด์ส บ้านเราขานกันหลักครึ่งหมื่น วินเทจ 2014 นับเป็นวินเทจที่ 20 ของ Yattarna และมีสิ่งที่เพิ่มมาในฉลากคือคำว่า Bin144
เป็นไวน์ขาวรุ่นท็อปของเพนโฟลด์ ที่สำคัญถ้าไม่สุกเต็มที่จะไม่มีความอร่อยเลย แต่ถ้าถึงจุดพีค (Peak) แล้วสามารถสู้กับไวน์ขาวระดับกรองด์ ครูส์ ของเบอร์กันดีได้อย่างไม่อาย
เพนโฟลด์ ยัททาร์นา ชาร์โดเนย์ 2014 ทำจากชาร์โดเนย์ล้วนๆ โดยองุ่น 73% จาก 2 ไร่บนเกาะแทสมาเนีย (Tasmania) ซึ่งอากาศเย็น คือ เดอร์เวนต์ (Derwent Valley) และเซ็นทรัล ไฮจ์แลนด์ (Central Highlands) ที่เหลืออีก 27% มาจาก อเดเลด ฮิลล์ (Adelaide Hills) หนึ่งในแหล่งปลูกชาร์โดเนย์อากาศเย็นในเซาท์ ออสเตรเลีย บ่ม 8 เดือนในโอ๊คฝรั่งเศส (70% ใหม่ 30% ใช้แล้ว 1 ปี)
- สีเหลืองทอง สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้ พีช แพร์ แอปเปิ้ลเขียว สับปะรด ซีทรัส ขนุนสุกกรุ่นๆ เลมอน ดอกส้ม มิเนอรัล ยีสต์ ควันไฟ มินต์ ครีมมี บัตเตอร์รี เฮิร์บสดๆ
- แอสิดยังสดชื่น จบยาวด้วยผลไม้ มิเนอรัล โอ๊คหอมกรุ่น กำลังสุกเปล่งปลั่งอร่อย ไวน์ขาวโลกใหม่และวินเทจขนาดนี้ยังคงความเอร็ดอร่อยย่อมไม่ธรรมดาแน่นอน เป็นหนึ่งในไวน์ขาวออสเตรเลียที่ต้องชิมสักครั้งในชีวิต
- 19.5/20 คะแนน
เพนโฟลด์ส บิน 704 แคลิฟอร์เนีย กาแบร์เนต์ โซวีญยอง 2019 (Penfolds Bin 704 California Cabernet Sauvignon 2019) : ทำจากกาแบร์กเนต์ โซวีญยอง 100% บ่ม 17 เดือนในถังโอ๊คฝรั่งเศส (โอ๊คใหม่ 40%) ตั้งชื่อรุ่นล้อกับ บิน 407 ที่ทำในออสเตรเลียและมีชื่อมานาน
- สีแดงเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้ แบล็คเบอร์รี แบล็คเคอร์แรนท์ ราสพ์เบอร์รี แบล็คเชอร์รี ดอกไวโอเลต เอสเปรสโซ่ ช็อกโกแลต โกโก้ ซีดาร์ เอิร์ธตี้ ไส้ดินสอดำ โอ๊คหอมกรุ่น สไปซี เฮิร์บ ไวท์เปปเปอร์ ชะเอมเทศ
- แอสิดสดชื่น แทนนินหนักและเริ่มนุ่ม จบยาวด้วยผลไม้ สไปซีเฮิร์บ มิเนอรัล โอ๊ค เริ่มดื่มได้ในตอนนี้ ถ้ามีโอกาสให้ลองชิมเปรียบกับบิน 407 ที่ทำจากกาแบร์กเนต์ โซวีญยองล้วน ๆ เหมือนกัน
- 19/20 คะแนน
เพนโฟลด์ส บิน 600 แคลิฟอร์เนีย กาแบร์กเนต์ ชิราซ 2019 (Penfolds Bin 600 California Cabernet-Shiraz 2019) : ทำจากกาแบร์กเนต์ วีญยอง (Cabernet Sauvignon) 83% จากไร่ในนาปา แวลลีย์ (Napa Valley) และโซโนมา แวลลีย์ (Sonoma Valley) และชิราซ (Shiraz) 17% จากไร่ในปาโซ โรเบิลส์ (Paso Robles) บ่มในอเมริกันโอ๊คล้วน 17 เดือน ในโอ๊คใหม่ 60%
ส่วนชิราซ เพนโฟลด์นำไปจากคาลิมมา (Kalimna) และมากิลล์ เอสเตท เมื่อปี 1988 แล้วปลูกที่ไร่ Creston "600" Ranch ในปาโซ โรเบิลส์ ซึ่งเป็นที่มาของรุ่น Bin 600
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้ แบล็คเคอร์แร้นท์ แบล็คเบอร์รี พลัม แบล็คเชอร์รี ดอกไม้แห้ง วานิลลา ช็อกโกแลต กาแฟมอคคา มะพร้าวคั่ว โอ๊คหอมกรุ่น กล่องซิการ์ หนังสัตว์ สไปซีเฮิร์บ อบเชย เปปเปอร์ โรสแมรี
- แอสิดปานกลางและสดชื่น แทนนินนุ่มหวาน จบยาวด้วยผลไม้ สไปซีเฮิร์บ วานิลลา เป็นไวน์เบลนด์กาแบร์กเนต์ โซวีญยอง-ชิราซ ที่น่าชิมอย่างยิ่ง สามารถดื่มได้ในตอนนี้ เปิดล่วงหน้าสัก 1 ชั่วโมง
- 19/20 คะแนน
เพนโพลด์ส เซนต์ อองรี ชิราซ 2020 (Penfolds St.Henri Shiraz 2020) ทำจากชิราซ 100% เป็นชิราซจากไร่ใน 3 พื้นที่ทั้งอากาศอบอุ่นและเย็นคือ Barossa Valley, McLaren Vale และ Clare Valley บ่ม 12 เดือนในถังโอ๊คเก่าแก่ขนาด 1,460 ลิตร ซึ่งใช้งานมากว่า 50 ปี ขณะที่บางวินเทจก็ใช้องุ่นจาก 5 พื้นที่ และบางวินเทจก็บ่มนานกว่า
- สีแดงโกเมนเข้มขอบม่วงนิด ๆ สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้ พลัม แบล็คเบอร์รี มัลเบอร์รี เชอร์รี บลูเบอร์รี เอิร์ธตี ดอกไม้แห้ง ๆ กาแฟมอคคา แบล็คช็อกโกแลต ควันไฟย่างเนื้อ สไปซีเฮิร์บแห้งๆ แบล็คเปปเปอร์ ยี่หร่า ชะเอมเทศ อบเชย ใบไธม์
- แอสิดยังสดชื่น แทนนินหนักแน่น จบยาวด้วยผลไม้ มิเนอรัล สไปซีเฮิร์บ อาจจะยังไม่เปิดตัวเต็มที่นัก เป็นอีกหนึ่งในไวน์ของเพนโฟลด์สที่ชิมแล้วเนียนใจ และต้องชิมสักครั้ง
- 19.5 / 20 คะแนน
เพนโฟลด์ส อาร์ดับเบิ้ลยูที ชิราซ บารอสซา แวลลีย์ เซาท์ ออสเตรเลีย 2017 (Penfolds RWT Shiraz Barossa Valley, South Australia 2017) : RWT ย่อมาจาก “Red Winemaking Trial” เป็นหนึ่งในโปรเจคพัฒนาคุณภาพไวน์ของเพนโฟลด์ส ผลิตวินเทจแรก 1997 ทำจากชิราซ 100% บ่ม 15 เดือนในถังโอ๊คฝรั่งเศส ขนาด 300 ลิตร โดย 70% บ่มโอ๊คใหม่ 30% ในโอ๊คเก่า เป็นไวน์อันดับที่ 9 ของ Top 100 Wines of 2019 ของนิตยสาร Wine Spectator
- สีแดงโกเมนเข้ม สดใส
- หอมกลิ่นผลไม้สุก เช่น พลัม แบล็คเบอร์รี ราสพ์เบอร์รี มัลเบอร์รี แบล็คเบอร์รี และแบล็คเชอร์รี ดอกลาเวนเดอร์ สไปซีเฮิร์บ จันทน์เทศ ชะเอมเทศ แบล็คเปปเปอร์ กานพลู วานิลลา ช็อกโกแลต ซีดาร์ สโมคกี้โอ๊ค บอดี้หนักแน่น
- แอสิดสดชื่น แทนนินหนักแน่นและนุ่มเนียน จบยาวด้วยผลไม้สุก สไปซีเฮิร์บ วานิลลา เริ่มดื่มได้ในปีนี้เป็นต้นไป และจะพีคเต็มที่ในอีก 3 - 4 ปีข้างหน้า
- 19.5/20 คะแนน
เพนโฟลด์ส ยักษ์ใหญ่ออสเตรเลียกับการขยายอาณาจักรไปในต่างแดนทั้งในฝรั่งเศสและแคลิฟอร์เนียในครั้งนี้คงต้องดูกันยาว ๆ โดยเฉพาะในตลาดเมืองไทย เพราะสนนราคาไม่ใช่เล่น ๆ !