ขณะที่ผมเตรียมตัวไปลง “ประชามติ”
ตอนเช้าเมื่อวาน ข่าวดีก็มาจากเมืองรีโอของบราซิล น้อง “แนน” โสภิตา ธนสาร ได้เหรียญทองโอลิมปิคส์เหรียญแรกของไทย
และผมก็เห็นภาพ close-up ไปที่สีหน้าของน้องแนนในจังหวะที่เธอออกแรง “ฮึด” ใหญ่รอบเอาชนะเป็นที่หนึ่งของการแข่งขัน
เป็นรูปที่บอกอารมณ์อะไรได้มากมาย จนผมคิดว่านี่น่าจะเป็นรูปที่คนไทยทุกคนได้เห็น และบอกกล่าวกับลูกหลาน ว่าการจะสร้างชาติสร้างบ้านเมืองให้สามารถแข่งขันกับคนอื่นได้นั้นจะต้องมีแรง “สู้สุดฤทธิ์”
นั่นหมายถึงการฝึกฝนอย่างจริงจัง มีสมาธิเต็มเปี่ยม เสริมด้วยความมุ่งมั่นอย่างสุดกำลัง เพื่อให้ได้ชัยชนะเหนือมาตรฐานปกติ
เพราะคนไทยทุกคนต้องมุ่งสู่มาตรฐานโลกเท่านั้น จึงจะสามารถยกระดับของความสามารถให้เท่าเทียมกับคนอื่นเขาได้
ผมอยากให้ภาพนี้บอกกล่าวกับคนไทยทั้งหลาย ว่าการจะประสบความสำเร็จทั้งในระดับส่วนตัวและระดับชาตินั้น จะต้องพร้อมที่จะทำอะไรนอกจาก “แวดวงของความสบาย ๆ” ที่ผมแปลจากคำว่า comfort zone
ที่เราแข่งกับใครเขาไม่ค่อยจะได้ในเรื่องต่าง ๆ นั้นเป็นเพราะเราอยู่ใน comfort zone ของแต่ละคน อะไรที่ต้องออกแรงมากกว่าปกติ อะไรที่ต้องปรับตัวกับความเปลี่ยนแปลง อะไรที่ต้องฝึกปรือเกินกว่าที่เคยทำก็มักจะถอยหรือย่อท้อ คิดว่ามันเกินความสามารถของเรา ต้องคนเก่งกว่าเราเท่านั้นจึงจะทำได้
แต่ดูภาพของน้องแนนภาพนี้ให้ใกล้ จะเห็นว่าเธอต้องบังคับกดดันตัวเองให้ทำในสิ่งที่ “เกินกว่าปกติ” หรือ “เกินกว่าที่เดิมคิดว่าจะทำได้” หรือ “เกินความความคาดหวังของคนอื่น”
เพราะการทำอะไรนอกเหนือระดับปกติที่ใคร ๆ เขาก็ทำได้นั้นคือสภาพจิตใจของแชมป์
วันก่อน ในเวทีการเสวนาว่าด้วย startups ของไทยเปรียบเทียบกับของอิสราเอล ซึ่งเป็นชาติที่ผลิตผู้ประกอบการยุคใหม่มากที่สุดในโลกแห่งหนึ่ง
นักวิเคราะห์มักมองว่าสาเหตุที่อิสราเอล ประสบความสำเร็จด้านนวัตกรรมเทคโนโลยีนั้น เป็นเพราะรัฐบาลให้การสนับสนุนอย่างจริงจัง และระบบการศึกษาของเขากระตุ้นให้เยาวชนคิดเองวิเคราะห์เอง
ปัจจัยเหล่านี้มีส่วนสำคัญแน่ แต่สาเหตุสำคัญจริง ๆ นั้นมาจากคุณสมบัติพิเศษของคนอิสราเอล ที่เขาเรียกในภาษาฮิบรูว่า Chutzpah ซึ่งแปลว่า “ความกล้ารับการท้าทาย ความบ้าบิ่น ความอึด ความบึกบึน... ความกล้าตั้งคำถามและไม่ยอมรับอะไรที่ไม่มีเหตุผลง่าย ๆ”
คำนี้ไม่มีคำแปลตรง ๆ ในภาษาอังกฤษด้วยซ้ำ มีอธิบายกว้าง ๆ ว่า “incredible guts, gall, brazen nerve….”
ซึ่งค่อนข้างจะหาได้ยากในวัฒนธรรม “อุปถัมภ์” และ “เกรงใจ” แบบไทย ๆ
แต่น้องแนนได้พิสูจน์ให้เห็นแล้วว่า การจะก้าวกระโดดสู่การเป็นแชมป์โลกนั้นต้องอึด กล้า ท้าทายและ “สู้สุดฤทธิ์” ในนาทีคับขันสุดท้ายที่ตัดสินระหว่าง “ความธรรมดา” กับ “ความเป็นเลิศ”!
ผมเสนอให้เอาภาพ “แชมป์โลกโสภิตา” นี้ไปติดทุกห้องเรียนทั่วประเทศ เพื่อปลุกเด็กไทยได้ศึกษาสีหน้าอารมณ์ และความมุ่งมั่นเพื่อชัยชนะในทุกอย่างที่ทำในชีวิตครับ!
