‘ขอโทษ คุณอ่านรัฐธรรมนูญบ้างหรือเปล่า?’

‘ขอโทษ คุณอ่านรัฐธรรมนูญบ้างหรือเปล่า?’

เรื่องนี้เกี่ยวกับ “รัฐธรรมนูญ” เหมือนกัน

 แต่ไม่ใช่ ร่างรัฐธรรมนูญ ของไทยที่จะทำประชามติในวันอาทิตย์นี้

ภาพนี้คือคุณ Khizr Khan นักกฎหมายจบจากฮาร์วาร์ด เป็นคุณพ่อของทหารอเมริกัน นับถือศาสนามุสลิมที่เสียชีวิตในการสู้รบที่อิรัก ขึ้นเวทีกับภรรยาในวันประชุมใหญ่ของพรรคเดโมแครต วิพากษ์ โดนัล ทรัมป์ ของพรรครีพับบลิกันอย่างดุเดือด โดยเฉพาะในประเด็นที่ทรัมป์เคยพูดจา ที่ก่อให้เกิดความเสียหายให้กับคนมุสลิม

ตอนหนึ่งของคำปราศรัย (เพื่อสนับสนุนฮิลลารี คลินตัน) ข่านควัก “คู่มือรัฐธรรมนูญฉบับกระเป๋า จากเสื้อนอกพร้อมกับพูดว่า

“โดนัล ทรัมป์ ผมขอถามคุณหน่อย คุณเคยอ่านรัฐธรรมนูญของสหรัฐอเมริกาหรือเปล่า? ถ้ายัง ผมให้คุณยืมเล่มนี้ของผมได้”

เป็นคำปราศรัยที่สร้างความฮือฮาได้อย่างกว้างขวาง ยิ่งเมื่อทรัมป์โต้กลับว่าไม่เห็นภรรยาของเขาที่ไปยืนข้าง ๆ ได้มีโอกาสพูดอะไรเลย (เพื่อจะส่อเสียดทำนองว่าผู้หญิงไม่มีสิทธิพูด) ก็ยิ่งโดนอัดกลับ เพราะเธอโต้กลับว่าทรัมป์ไม่มีจิตใจของความเป็นมนุษย์เลย เพราะเธอเศร้าโศก พูดอะไรไม่ออก แต่ทรัมป์กลับพูดจาดูถูกเหยียดหยามอย่างไร้สำนึกของผู้มีความรู้สึกชั่วดี

ผลที่ตามมาไม่เพียงแต่ทำให้คนอเมริกันเริ่มจะตั้งประเด็น ว่าทรัมป์เป็นคนไร้หัวจิตหัวใจต่อคนอื่นเท่านั้น แต่ยังทำให้คนอเมริกันวิ่งหาซื้อคู่มือรัฐธรรมนูญกันอย่างคึกคัก

ยอดขายของ “รัฐธรรมนูญฉบับกระเป๋า” พุ่งพรวดพราดในเว็บไซต์อเมซอนดอทคอม มาอยู่ในหมวดหนังสือขายดีขึ้นอย่างฉับพลัน

สองสามวันหลังจากคำปราศรัยร้อนแรงนั้น ยอดขายของคู่มือรัฐธรรมนูญอยู่อันดับสอง รองจาก Harry Potter and the Cursed Child เท่านั้น

แปลว่าวิวาทะครั้งนี้ทำให้คนอเมริกัน หันกลับมาสนใจว่ารัฐธรรมนูญของเขาเขียนไว้ว่าอย่างไร โดยเฉพาะในประเด็นเรื่องการเคารพในสิทธิของทุกคนในการนับถือศาสนา สิทธิเสรีภาพ และหัวใจของกติกาสูงสุดคือ

“All men are created equal” หรือ “มนุษย์ทุกคนเกิดมาเท่าเทียมกัน”

เมื่อเกิดกระแสความตื่นตัวในรัฐธรรมนูญที่เขียนขึ้นมากว่า 200 แล้ว และมี 7 มาตราหลัก ๆ (ผมนับแล้วมีทั้งหมดประมาณ 4,500 คำ) ซึ่งเด็กอเมริกันทุกคนต้องเรียนจนขึ้นใจ องค์กรต่าง ๆ ที่มีหน้าที่ในการส่งเสริมความเข้าใจเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญก็กระโดดเข้ารับลูกทันที

ผมเห็นสหภาพสิทธิเสรีภาพแห่งอเมริกาหรือ American Civil Liberties Union ประกาศทันทีว่าคู่มือรัฐธรรมนูญฉบับกระเป๋าที่เคยขายเล่มละ 5 เหรียญจะแจกฟรีให้กับประชาชนที่ต้องการจะมีในครอบครอง

สำนักพิมพ์รัฐบาลสหรัฐฯ ก็ประกาศผ่านทวิตเตอร์ ว่าจะขายรัฐธรรมนูญฉบับกระเป๋าด้วยราคาเพียง 1.5 เหรียญเพื่อให้ใคร ๆ ก็สามารถซื้อหามาอ่านเพื่อให้ตามทันสถานการณ์การเมือง ในช่วงหาเสียงเลือกตั้งอย่างร้อนแรงได้

ทรัมป์โต้คำท้าของข่านด้วยการออกแถลงการณ์ว่า นายข่านไม่มีสิทธิที่จะยืนอยู่ต่อหน้าคนหลายล้านคน และอ้างว่าผมไม่เคยอ่านรัฐธรรมนูญ (ซึ่งไม่เป็นความจริง)

แต่ผมเชื่อว่าคนอเมริกันส่วนใหญ่ เมื่อฟังคำปราศรัยของข่านวันนั้น ก็คงจะเริ่มสงสัยว่าทรัมป์นี่มีความเข้าใจในเนื้อหาสาระ และเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญ ที่ผู้ก่อตั้งประเทศเขียนขึ้นเพื่อเป็นหลักประกัน ให้กับประชาชนทั่วประเทศอย่างไร

เดือนหน้า รัฐธรรมนูญอเมริกันจะมีอายุครบ 229 ปีพอดี ใครต้องการแสวงหาข้อมูลและความเข้าใจเกี่ยวกับรัฐธรรมนูญ ก็เข้าไปค้นหาได้ทางอินเทอร์เน็ต

อเมซอนประกาศว่าใครต้องการก็ดาวน์โหลดได้ฟรีในเครื่องอ่าน Kindle ได้เลย

ใครที่ติดตามการหาเสียงอันดุเดือดเลือดพล่าน ของการเลือกตั้งสหรัฐปีนี้ ได้ทั้งความรู้ความบันเทิงความหวาดเสียว ผสมปนเปกับความหงุดหงิดงุ่นง่านงุนงงสับสน

เขาอ้างว่านี่ไง ประชาธิปไตยแบบมะกันแท้ ๆ