ปตท.กับเกาะเคย์แมน

ปตท.กับเกาะเคย์แมน

อดีต ส.ว.ท่านหนึ่งเขียนถึงอดีตผู้ว่าการ ปตท. เรื่อง "จับโกหกนายไพรินทร์ ชูโชติถาวร เรื่อง ปตท.มีบริษัท

ในเกาะฟอกเงินที่เคย์แมนแค่หนึ่งบริษัท" แล้วถูก ปตท.ฟ้องร้องว่า เผยแพร่ข้อมูลอันเป็นเท็จ แต่หลังการไต่สวนมูลฟ้อง ศาลก็ได้มีคำสั่งยกฟ้องเมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ส่วนตัวดิฉันไม่แปลกใจ! แต่ห่วงใยว่ายิ่งจะเกิดความสับสนในหมู่สาธารณชน

การยกฟ้องแปลว่าอะไร? เป็นการพิสูจน์ข้อเท็จจริงว่า ปตท.กระทำผิดอย่างที่ถูกกล่าวหาหรือไม่? แม้คำสั่งยกฟ้องของศาลยังไม่ออกมา แต่ได้มีการเผยแพร่ข้อเขียนที่เป็นความอีกครั้ง จึงสมควรที่สังคมจะได้รับข้อมูลอีกด้านไปพร้อมๆ กัน

อดีตผู้ว่าฯ โกหกใช่ไหม?

ไม่ได้โกหก เพราะเป็นความจริงที่ บมจ.ปตท.(PTT) มีบริษัทลูกบนเกาะเคย์แมนเพียงบริษัทเดียว แต่อดีต ส.ว.ตีความว่า บริษัทลูกของบมจ. ปตท.สผ. (PTTEP) กว่า 30 แห่งนั้น ถือเป็นของ บมจ.ปตท.ด้วย ซึ่งตามกฎหมายแล้วเป็นคนละบริษัทกัน และ ปตท.ก็ถือหุ้นใน ปตท.สผ.เพียง 65.29% อย่างไรก็ตาม การตีความนั้นสอดคล้องกับคนทั่วไป เวลาพูดถึง ปตท.มักหมายรวมบริษัทในเครือด้วย ต่างจาก “คนใน” ของเครือ ปตท.รวมทั้งนักเล่นหุ้น ที่แยกแยะระหว่างบริษัทแม่กับบริษัทลูกต่างๆ ที่หลายแห่งชื่อขึ้นต้นว่า “ปตท.”

ดังนั้น เมื่อดูในงบการเงินของ “บริษัท ปตท.จำกัด (มหาชน) และบริษัทย่อย” ณ 31 ธันวาคม 2556 ซึ่งอดีต ส.ว.อ้างอิงในหมายเหตุข้อ 12 “เรื่องเงินลงทุนในบริษัทย่อย กิจการที่ควบคุมร่วมกัน และบริษัทร่วม” หากนับรวมบริษัทที่ตั้งอยู่บนหมู่เกาะเคย์แมนทั้งหมดจะได้ถึง 32 โดยมีการปิดไป 4 ระหว่างปี 2556 ใกล้เคียงกับที่อดีต ส.ว.เขียน แต่เวลาที่เข้าไปนับจริง จะต้องพบว่ามีการแบ่งหมวดหมู่ คือ 12.1 บริษัทย่อยที่เป็น “ลูก” ของ บมจ.ปตท. ซึ่งมีที่เคย์แมนเพียง 1 บริษัท กับ 12.2 บริษัทย่อยที่เป็นลูกของบริษัทลูก คือ “หลาน” ของ บมจ.ปตท.ซึ่งมีที่เคย์แมน 31 บริษัท (รวมกิจการที่ควบคุมร่วมกัน)

หากท่าน อดีต ส.ว.เชื่อว่า อดีตผู้ว่าฯ โกหกจริงๆ ท่านคงร้องเรียน ปปช.ไปแล้ว?

ทำไม ปตท.ไปตั้งบริษัทที่เคย์แมน?

เนื่องจากเคย์แมนมีกฎหมายการจัดตั้งบริษัท การเพิ่มทุน การลดทุน และการปิดบริษัทที่ไม่ยุ่งยาก รวมทั้งมีค่าใช้จ่ายในการจัดการที่ต่ำ จึงมีการไปตั้งบริษัทเพื่อความสะดวก คล่องตัว และประหยัดค่าใช้จ่ายในการจัดการ โดยบางบริษัทติดมากับการซื้อกิจการ บ้างก็เป็นไปตามข้อตกลงกับบริษัทที่ร่วมทุน ทั้งนี้ เป็นแนวทางปฏิบัติทั่วไปของบริษัทน้ำมันรายใหญ่ทั่วโลก โดยการสำรวจปิโตรเลียมเป็นธุรกิจที่เสี่ยงสูง จึงมีโอกาสที่โครงการไม่เดินหน้ามากกว่าธุรกิจทั่วไป

ปตท.หนีภาษีใช่หรือไม่?

กลุ่ม ปตท.ยืนยันว่ามีการเสียภาษีทั้งในประเทศไทย และประเทศอื่นๆ ที่ดำเนินกิจการอย่างถูกต้องตามกฎหมาย อนึ่ง ธุรกิจชั้นนำอีกหลายแห่งในประเทศไทยก็มีบริษัทย่อยที่เคย์แมน

ทั้งนี้ เป็นสิ่งปรกติที่ธุรกิจข้ามชาติต่างๆ จะทำการบริหารภาษี (Tax Planning) จัดการให้เสียภาษีอย่างถูกต้อง ครบถ้วนและประหยัดโดยไม่ละเมิดกฎหมายใดๆ ซึ่งมิใช่ Tax Evasion หรือการหนีภาษี ที่มีการกระทำผิดกฎหมายอย่างใดอย่างหนึ่ง ในโลกที่มีการแข่งขัน ใครไม่ทำก็เสียเปรียบ การลดค่าใช้จ่ายด้วยการบริหารภาษีอย่างถูกต้องตามกฎหมายจะเสียหายอะไร?

หลายประเทศได้ออกมาตรการกฎหมายใหม่ๆ เพื่อสกัดกั้นการหลีกภาษี เรียกว่า General Anti-Avoidance Rules (GAAR) ขณะเดียวกันก็มีหลายประเทศที่ยอมลดอัตราภาษีต่างๆ เพื่อดึงดูดนักลงทุน รวมทั้งไทยด้วย เช่น การลดภาษีเงินได้นิติบุคคลจาก 30% เหลือ 20%, การออกมาตรการจูงใจทางภาษีให้ตั้งสำนักงานใหญ่ข้ามประเทศ (IHQ) โดยลดอัตราภาษีเงินได้นิติบุคคลเหลือ 0%

การตั้งบริษัทบนเกาะเคย์แมน หรือ Tax haven อื่นๆ เป็นการฟอกเงินใช่ไหม?

Tax haven แรก พัฒนาเพื่อเป็นที่หลบภัยภาษี แต่ต่อมาถูกใช้เป็นที่ฟอกเงินด้วย หลายๆ รัฐที่เป็น Tax haven จึงได้ปรับปรุงกฎหมายเพื่อสกัดลูกค้าที่อาจจะเข้ามาฟอกเงิน และเพิ่มความร่วมมือในการสอบสวนการทุจริตคอร์รัปชันกับนานาประเทศ

ปตท.ยืนยันว่า ไม่มีการเปิดบัญชีเงินฝากในเคย์แมน ซึ่ง สตง.ก็คงได้ตรวจสอบแล้วโดยเฉพาะเมื่อเรื่องนี้เป็นประเด็นร้อน ดังนั้น นอกจาก ปตท.จะไม่ได้ใช้ประโยชน์ทางภาษีอย่างที่อาจจะเคยถูกวางแผนไว้แล้ว ยังแปลว่าใช้เป็นที่ฟอกเงินไม่ได้อีกด้วย

ปตท.ปิดบังเรื่องนี้มาตลอดใช่ไหม?

ไม่ใช่ เพราะได้มีการเปิดเผยในรายงานประจำปีต่อสาธารณะมาโดยตลอด และงบการเงินทั้งหมดก็ผ่านการตรวจสอบและรับรอง โดยสำนักงานตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) เฉพาะบริษัทย่อยบางแห่งที่ตรวจโดยผู้สอบบัญชีระดับสากล

เหตุใด ศาลจึงยกฟ้อง

คำสั่งยกฟ้องยังไม่ออกมา แต่เท่าที่ได้ฟัง ศาลมองว่าจำเลยแสดงความเห็นโดยสุจริต อย่างน้อยเรื่องนี้มีความจริง 2 ด้าน ดังที่อธิบายข้างต้น คือ อยู่ที่การตีความคำว่า “ปตท.”

---------------------

อานิก อัมระนันทน์