กรีซ..ก็ได้แค่ (เกือบ) จบ

โดยข้อตกลงเบื้องต้นที่กรีซทำไว้กับยูโรในภาคแรก เมื่อบ่ายวันจันทร์ที่ 13 ก.ค.ที่ผ่านมา และล่าสุดเพิ่งผ่านการโหวตรับรองมาตรการรัดเข็มขัดและเงื่อนไขอื่นๆ จากสภากรีซ โดยมีสัญญาผูกมัดว่ารัฐสภากรีซจะผ่านมาตรการ ดังนี้

'สินทรัพย์ของทางการกรีซ' มูลค่า 5 หมื่นล้านยูโร ต้องนำมาเป็นหลักประกันฝากไว้กับทางยูโร โดยครึ่งหนึ่งของทั้งหมดมาช่วยเพิ่มทุนให้ระบบแบงก์ของกรีซ หนึ่งในสี่มาช่วยลดหนี้รัฐบาลกรีซ และที่เหลือนำมาลงทุน นอกจากนี้ ภายใน 15 ก.ค.รัฐบาลกรีซต้องผ่านระบบภาษีมูลค่าเพิ่มใหม่ และปรับปรุงระบบบำนาญขนานใหญ่ และภายใน 22 ก.ค.รัฐบาลกรีซต้องผ่านกฎหมายเพื่อลดค่าใช้จ่ายในกระบวนการดำเนินการด้านระบบศาลยุติธรรม รวมถึงปรับปรุงการดำเนินงานทางด้านกฎหมาย ที่เกี่ยวข้องกับด้านการเงินของยูโรหรือ ESM Treaty

หากพิจารณาเบื้องหลังของทั้ง 2 ฝ่าย ในการเจรจานี้ จะพบว่า เกมที่นายอเล็กซิส ซีปราส ได้วางไว้คือ การใช้ประโยชน์จากผลประชามติที่ประชาชนชาวกรีซโหวตโนใน 2 มิติ โดยมิติแรก เป็นการแก้เกมทางการเมืองในประเทศตนเอง หลังจากที่โดนคลื่นใต้น้ำ ภายในพรรคของตนเองและฝ่ายค้าน บีบให้ไม่ยอมอ่อนข้อกับทางยูโร ผลการประชามติที่นายซีปราสตั้งคำถามไว้กับประชาชนให้โหวต เพื่อความชอบธรรมของตนเอง

ประการแรก ไม่เอาการรัดเข็มขัดการคลังของรัฐบาลจากยูโร และประการที่สอง เสมือนกับเป็นการสนับสนุนรัฐบาลนั้น นายซีปราสใช้ความชอบธรรมข้อหลังในการจัดการกับปัญหาการเมืองภายในกรีซเอง ทว่า เอาเข้าจริงเวลาเจรจากับยูโรนั้น กลับไม่ใช้ความชอบธรรมข้อแรกเพื่อต่อรองกับ Troika อันประกอบด้วยคณะกรรมการยูโร ธนาคารกลางยุโรป และกองทุนการเงินระหว่างประเทศ

ในขณะเดียวกัน ผลการลงประชามติดังกล่าว ก็เหมือนเป็นการล้างไพ่ใหม่ในการเจรจากับ Troika ที่รัฐมนตรีกระทรวงการคลังขาซิ่ง อย่าง นายยานิส วาลูฟาคิส ที่เพิ่งออกไป ซึ่งเคยเป็นหัวหน้าทีมที่สร้างผลงานชิ้นโบว์ดำ เดินเกมการเจรจาแบบกร้าวร้าวจนทั้ง 2 ฝ่ายมองหน้ากันไม่ติด โดยเปลี่ยนมาเป็น รัฐมนตรีกระทรวงการคลังมาดนิ่มท่านใหม่นามว่า นายยูคลิด ซาคาโลทอส พร้อมกับข้อเสนอสุดพิเศษที่ยอมรับเงื่อนไขของ Troika แทบทุกเม็ด จนหลายคนตั้งข้อสงสัยว่า หากกรีซยอมเจรจาตั้งแต่ต้น อาจได้ดีลที่ดีกว่าที่เป็นอยู่

ในขณะที่ทางยูโร เดินเกมในลักษณะที่รู้ดีว่า กรีซยังไงก็ยังต้องพึ่งเงินจากยูโร จึงจัดการดึงสินทรัพย์ของกรีซมูลค่า 5 หมื่นล้านยูโร มาเป็นหลักประกันของตนเอง และพ่วงข้อผูกมัดต่อกรีซแบบจัดเต็ม ทว่าก็ปล่อยเงินกู้ให้ตามสมควรเช่นกัน

ผู้ที่ถือว่าเสียประโยชน์ในการเจรจานี้ ได้แก่ กองทุนการเงินระหว่างประเทศหรือไอเอ็มเอฟ ที่ถือได้ว่ารับประโยชน์จากข้อผูกมัดสุดโหด ของทางกรีซน้อยที่สุด ทว่าต้องจ่ายเงินไม่น้อยกว่าเพื่อน ดังรูป

น่าสังเกตุว่านายซีปราสเข้าหากับทั้งทางสหรัฐอเมริกาและรัสเซีย โดยกรีซอ้างว่าฝ่ายแรกได้ช่วยให้ข้อตกลงกับทางยูโรเกิดขึ้นได้หลังจากใช้เวลาคุยกันกว่า 17 ชั่วโมง ซึ่งน่าจะประเมินได้ว่าสหรัฐเป็นจิ๊กซอว์สำคัญในการกล่อมให้ไอเอ็มเอฟให้ยอมรับข้อตกลงดังกล่าว

เหตุการณ์หลังจากนี้ของกรีซและยูโร ผมคาดว่าน่าจะมีดังต่อไปนี้

หนึ่ง การประท้วงของชาวกรีซจะมีอยู่อย่างต่อเนื่องและรุนแรงขึ้นเรื่อยๆ เนื่องจากความไม่พอใจจากทั้งการที่รู้สึกว่าถูกนายซีปราสหักหลังเรื่องการทำประชามติ โดยที่โหวตไม่เห็นด้วยกับการรัดเข็มขัด ทว่า รัฐบาลกรีซไปทำข้อตกลงที่เลวร้ายกว่าการรัดเข็มขัดมากขึ้นไปอีก รวมถึงการที่สวัสดิการและผลประโยชน์ของตนเอง ก็ลดน้อยลงจากข้อตกลงที่นายซีปราสไปทำไว้กับทางยูโร ที่สำคัญความไม่พอใจดังกล่าวน่าจะสะท้อนไปยังเสถียรภาพของรัฐบาลของนายซีปราสเอง ผมคิดว่ากรีซน่าจะมีการเลือกตั้งครั้งใหม่ภายใน 2 ปีนี้

สอง ความไม่เป็นเสถียรภาพของ Troika โดยไอเอ็มเอฟน่าจะเริ่มงอแงกับทาง Troika เนื่องจากตนเองเป็นผู้เสียผลประโยชน์เต็มๆ ดังที่กล่าวไว้ข้างต้น ซึ่งตรงนี้ อาจทำให้เกิดความไม่เป็นเอกภาพในการปฎิบัติตามแผนการเจรจาในระยะสั้น

สาม การเจรจาระหว่างกรีซกับทางยูโร ยังต้องมีต่อไปเป็นรอบๆ อย่างน้อยอีก 3-6 เดือน เพื่อให้มั่นใจว่าข้อตกลงและข้อผูกมัดเบื้องต้นของกรีซ จะสามารถทำได้ครบอย่างสมบูรณ์

ท้ายสุด ทางยูโรจะดำเนินการปฏิรูปโครงสร้างของสหภาพยุโรป ทั้งทางด้านกฎระเบียบทางการเงินและการคลัง กลไกทางการเงิน การบริหารแหล่งเงิน และระบบการธนาคาร เพื่อรองรับกับการที่ยูโรอาจจะไม่มีกรีซร่วมด้วยในอนาคต

โดยสรุป หลังจากการเจรจาระหว่างรัฐบาลกรีซกับทางยูโรนั้น ประชาชนชาวกรีซกลับได้รับสิ่งที่เรียกว่า ‘ประชามติวันนั้น..ที่ฉันถูกลืม’ 

หมายเหตุ หนังสือเล่มล่าสุดด้านการลงทุนด้วยข้อมูลเชิงมหภาคของผู้เขียน “เล่นหุ้นในไทย รวยไกลรอบโลก” เริ่มวางจำหน่ายทั่วประเทศแล้ว และแลกเปลี่ยนความคิดเห็น ได้ที่ www.facebook.com/MacroView  และ LINE ID: MacroView ครับ