ไทยกับดัชนีชี้วัดการปกครองตามหลักนิติธรรมปี 2015

ได้จัดทำรายงานดัชนีชี้วัดการปกครองตามหลักนิติธรรมมาแล้ว 4 ฉบับ คือรายงานประจำปี 2011 ปี 2012-2013 และปี 2014  สำหรับรายงานประจำปี 2015  ซึ่งเป็นฉบับที่ 5 ได้นำออกเผยแพร่เมื่อวันที่ 2 มิถุนายน 2558

รายงานดัชนีชี้วัดการปกครองตามหลักนิติธรรม ประจำปี 2015 ได้จัดลำดับประเทศตามคะแนนที่ได้รับ เริ่มจาก 0 ถึง 1 ที่เป็นคะแนนสูงสุดตามที่ได้ปฏิบัติในรายงานของปีที่ผ่านมา คะแนนของแต่ละประเทศได้มาจากการประมวลผลข้อมูลและคำตอบจากประชาชนที่ถูกสุ่มเป็นตัวแทน ประเทศละ 1.000 คน รวมทั้งจากนักกฎหมายและนักวิชาการ อีกส่วนหนึ่งจากสามเมืองใหญ่ในแต่ละประเทศ รวม 102 ประเทศ และเขตปกครอง โดยมีองค์ประกอบในเรื่องต่างๆ ที่สำคัญ 8 องค์ประกอบ ซึ่งประกอบด้วย อำนาจของรัฐบาลที่มีขีดจำกัด ไม่มีคอร์รัปชัน รัฐบาลที่เปิดกว้าง สิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน ความสงบเรียบร้อยของสังคม การบังคับใช้กฎหมาย ความยุติธรรมทางแพ่ง ความยุติธรรมทางอาญา แต่ละองค์ประกอบมีสาระสำคัญโดยสรุปดังนี้ คือ

อำนาจของรัฐบาลที่มีขีดจำกัด องค์ประกอบข้อนี้พิจารณาจากบริบทที่รัฐบาลต้องผูกพันภายใต้กฎหมาย ซึ่งอำนาจของรัฐบาล เจ้าหน้าที่และหน่วยงานของรัฐ มีอำนาจจำกัดตามที่กฎหมายกำหนดไว้เท่านั้น  

ปราศจากคอร์รัปชัน ข้อนี้พิจารณาจากหน่วยงานของรัฐ จะต้องไม่มีการคอร์รัปชันในรูปแบบหลักสามรูปแบบคือ การรับสินบน การใช้อำนาจโดยมิชอบ การทุจริตต่องบประมาณและทรัพย์สินของรัฐ   

รัฐบาลที่เปิดกว้าง ข้อนี้พิจารณาจากการที่รัฐบาลเปิดให้ประชาชนเข้าถึงข้อมูล ให้ประชาชนมีเครื่องมือตรวจสอบรัฐบาลได้ รวมทั้งการส่งเสริมให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการพิจารณากำหนดนโยบายด้วย 

สิทธิขั้นพื้นฐานของประชาชน  ข้อนี้พิจารณาจาก การปกป้องสิทธิมนุษยชนขั้นพื้นฐาน ที่เป็นที่ยอมรับกันตามกฎหมายระหว่างประเทศ

ความสงบเรียบร้อยของสังคม  ข้อนี้พิจารณาจากความสงบเรียบร้อยของสังคมอันเกิดความมั่นคงปลอดภัยต่อชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน 

การบังคับใช้กฎหมาย ข้อนี้พิจารณาจากการบังคับใช้กฎหมาย ที่รวมถึงบรรดากฎระเบียบ คำสั่งทางปกครอง ที่ออกบังคับใช้อย่างเป็นธรรมและเกิดประสิทธิผล

ความยุติธรรมทางแพ่ง ข้อนี้พิจารณาว่าประชาชนธรรมดา สามารถแก้ปัญหาข้อขัดข้องในข้อพิพาททางแพ่งอย่างสงบสันติ มีประสิทธิผล สามารถเข้าถึงกระบวนการยุติธรรมทางแพ่งที่ใช้เวลาพอสมควร และค่าใช้จ่ายที่จุนเจือได้ อย่างเป็นธรรม

ความยุติธรรมทางอาญา ข้อนี้พิจารณาจากระบบความยุติธรรมทางอาญาที่มีประสิทธิผล ประชาชนที่ได้รับผลจากอาชญากรรมได้รับการเยียวยาแก้ไข ผู้กระทำผิดที่ทำร้ายสังคมได้รับการลงโทษ การสอบสวนการดำเนินคดีทางอาญารวดเร็วมีประสิทธิภาพ ไม่มีการลำเอียงหรือเลือกปฏิบัติ  

การจัดอันดับ ประจำปี 2015 จาก 102 ประเทศ และเขตปกครองทั่วโลก ปรากฏว่าประเทศที่ได้คะแนนสูงสุด 10 ลำดับแรกคือ ลำดับที่ 1 เดนมาร์ก ได้ 0.87 คะแนน  ลำดับที่ 2 นอร์เวย์ ได้ 0.87 คะแนน ลำดับที่ 3 สวีเดน ได้ 0.85 คะแนน ลำดับที่ 4  ฟินแลนด์ ได้ 0.85 คะแนน ลำดับที่ 5 เนเธอร์แลนด์ ได้ 0.83 คะแนน  ลำดับที่ 6 นิวซีแลนด์ ได้ 0.83 คะแนน ลำดับที่ 7 ออสเตรีย ได้ 0.82 คะแนน ลำดับที่ 8 เยอรมนี ได้0.81คะแนน ลำดับที่ 9 สิงคโปร์ ได้ 0.81 คะแนน ลำดับที่ 10 ออสเตรเลีย ได้ 0.80 คะแนน

ประเทศที่ได้คะแนนลำดับ 10 ประเทศสุดท้าย คือ ลำดับที่ 93 บังคลาเทศ ได้ 0.42 คะแนน ลำดับที่ 94 โบลิเวีย ได้ 0.41คะแนน ลำดับที่ 95 อูกานดา ได้ 0.41 คะแนน ลำดับที่ 96 ไนจีเรีย ได้ 0.41 คะแนน ลำดับที่ 97 คาเมรูน ได้ 0.40 คะแนน ลำดับที่ 98 ปากีสถานได้ 0.38 คะแนน ลำดับที่ 99 กัมพูชา ได้ 0.37 คะแนน ลำดับที่100 ซิมบับเว ได้ 0.37 คะแนน ลำดับที่ 101 อาฟกานิสถาน ได้ 0.35 คะแนน และลำดับที่ 102 ลำดับสุดท้าย เวเนซูเอลา ได้ 0.32 คะแนน

ในส่วนของประเทศไทยอยู่ในลำดับที่ 56 ได้คะแนน 0.52 ลำดับด้อยลงเมื่อเทียบกับปี 2014 ที่ไทยอยู่ในลำดับที่ 47 เมื่อเปรียบเทียบกับประเทศอาเซียน ซึ่งไม่ได้รวมบรูไนและลาว เพราะไม่มีการสำรวจ มีประเทศที่มีลำดับดีกว่าไทย 4 ประเทศคือ สิงคโปร์ได้ลำดับที่ 9 คะแนน 0.81 มาเลเซียลำดับที่ 39 คะแนน 0.57 ฟิลิปปินส์ลำดับที่ 51 คะแนน 0.53 อินโดนีเซียลำดับที่ 52 คะแนน 0.52 และมีประเทศที่มีลำดับแย่กว่าไทย 3  ประเทศ คือ เวียดนาม ลำดับที่ 64 คะแนน 0.50 เมียนมาร์ ลำดับที่ 91 คะแนน 0.42 กัมพูชา ลำดับที่  99 คะแนน 0.37 

อย่างไรก็ตาม เมื่อพิจารณาจากลำดับและคะแนนในองค์ประกอบเรื่อง ปราศจากคอร์รัปชัน จาก 102 ประเทศ และเขตปกครองทั่วโลก ปี 2015 ปรากฏว่าไทยอยู่ในลำดับที่ 39 ได้คะแนน  0.52  ซึ่งเมื่อเทียบกับปี 2014 ที่ไทยอยู่ในลำดับที่ 40  ได้คะแนน 0.51 จะเห็นได้ว่าลำดับและคะแนนในองค์ประกอบเรื่องปราศจากคอร์รัปชัน ไทยได้ลำดับและคะแนนดีขึ้น ซึ่งน่าเป็นผลมาจากการที่รัฐบาลและ คสช.เอาจริงเอาจังกับการแก้ไขและปราบคอร์รัปชัน ที่เป็นมะเร็งร้ายทำลายสังคมและเศรษฐกิจของประเทศอย่างร้ายแรง และเชื่อว่าผลงานการแก้ไขและปราบคอร์รัปชันที่เห็นเป็นรูปธรรมอย่างขัดเจน ช่วงครึ่งปีแรกของปี 2015 ที่ผ่านมา หาก The World Justice Project : WJP จะมีการสำรวจและจัดทำรายงานดัชนีการปกครองตามหลักนิติธรรมในปี 2016 จะส่งผลให้ลำดับ และคะแนนของไทยในปี 2016 ดีขึ้นอย่างแน่นอน