ปฏิรูปอยู่ที่คนไทย

 กล่าวย้ำอีกครั้งว่าจะดำเนินการตามโรดแมพที่วางไว้ ซึ่งขณะนี้เข้าสู่ระยะที่สามของโรพแมพ นั่นคือการเตรียมเข้าสู่การเลือกตั้ง ดังนั้นจึงขอให้กระทรวงบวงกรมต่างๆ จัดทำรายละเอียดว่าอะไรที่ทำไปแล้ว และอะไรที่ยังไม่ได้ทำตามแผนที่วางไว้ ในขณะเดียวกันก็ตำหนิสภาปฏิรูปแห่งชาติ(สปช.)ไม่เข้าใจบาทบาทของตัวเอง อีกทั้งมีความขัดแย้งกันมาก ทำให้เป็นอุปสรรคสำคัญอย่างหนึ่ง ที่ทำให้การปฏิรูปไม่เป็นไปตามที่วางแผนไว้ตั้งแต่ต้น ในการทำหน้าที่ให้เกิดการปฏิรูป

หากติดตามการทำงานของรัฐบาลและคสช.ตั้งแต่ต้น เราจะเห็นว่าได้พยายามเดินหน้าการปฏิรูปในหลายเรื่องที่สำคัญ พร้อมกับการแก้ปัญหาเฉพาะหน้าที่เผชิญระหว่างการบริหารประเทศ แต่การปฏิรูปถือเป็นเรื่องใหญ่ที่เกี่ยวข้องกับคนทั่วประเทศ อีกทั้งด้วยความซับซ้อนของปัญหาในสังคมสมัยใหม่ ทำให้การปฏิรูปเป็นไปอย่างล่าช้าในหลายเรื่อง จนดูเหมือนว่ายังไม่มีความคืบหน้าในเรื่องที่สำคัญ อาทิ การสร้างความปรองดอง การสร้างความเป็นธรรม เนื่องจากเรื่องเหล่านี้เป็นเรื่องที่ต้องใช้เวลาและความต่อเนื่องในแนวทางการแก้ปัญหา จึงยากที่สำเร็จได้ในระยะเวลาอันสั้น

อย่างไรก็ตาม แนวทางของรัฐบาลและคสช. ที่พยายามเดินหน้าปฏิรูปนั้น ก็ถือว่าเข้าใจถึงปัญหาที่เกิดขึ้นในสังคมไทย ตลอดระยะเวลาที่ผ่านมาหลายปี ซึ่งบางเรื่องเริ่มปรากฏให้เห็นว่าเป็นปัญหาใหญ่ของประเทศ เช่น ปัญหาการใช้แรงงานผิดกฎหมายและค้ามนุษย์ ปัญหาการบุกรุกทำลายป่าในพื้นที่ป่าสงวน ที่สำคัญปัญหาเรื่องการเคารพกฎกติกาบ้านเมืองของคนไทยเอง ยังเป็นเรื่องใหญ่ เพราะปัญหานี้ทำให้การเมืองเกิดความขัดแย้งรุนแรง ซึ่งยังไม่นับรวมเรื่องการออกแบบกฎกติกาการเมืองของประเทศ ที่แบบเดิมมีปัญหาทำให้ประเทศเดินหน้าเข้าสู่วิกฤติ

ความพยายามผลักดันให้เกิดการปฏิรูปของรัฐบาลและคสช.ในขณะนี้ ได้สะท้อนให้เห็นความยุ่งยากประการหนึ่ง คือ การสานต่อหรือดำเนินการปฏิรูปให้ต่อเนื่อง ซึ่งขณะนี้คสช.กำลังเผชิญกับปัญหาเดียวกันกับรัฐบาลในอดีตที่มาจากการปฏิวัติรัฐประหาร นั่นคือ จะสร้างกฎกติกาบ้านเมืองอย่างไรให้ต่างไปจากเดิมและไม่ให้เกิดปัญหาซ้ำรอยเดิม ดังที่พล.อ.ประยุทธ์ย้ำหลายครั้งว่าต้องการปฏิรูปประเทศไม่ให้กลับไปสู่จุดเดิม เพราะหากไม่สามารถทำได้ เมื่อเกิดความขัดแย้งทางการเมืองทุกครั้งทหารก็จะกลับเข้ามามีบทบาททางการเมือง

จากความยุ่งยากและความไม่มั่นใจว่า หลังจากผ่านพ้นโรดแมพระยะที่สามไปแล้ว และได้รัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งว่าจะเดินหน้าปฏิรูปประเทศหรือไม่ ทำให้เกิดคำถามในเรื่องการอยู่ในตำแหน่งต่อเพื่อสานงานการปฏิรูปของพล.อ.ประยุทธ์ และประเด็นการสืบทอดอำนาจ ซึ่งประเด็นการเดินหน้าปฏิรูปประเทศต่อไปนั้น ดูเหมือนจะเป็นความกังวลอย่างมากของคนในคสช. ดังนั้นปัญหาใหญ่ขณะนี้ของการปฏิรูปจึงไม่ใช่ประเด็นว่าเราจะปฏิรูปกันเรื่องอะไร หรือ วิธีการแก้ปัญหาสังคม แต่เป็นเรื่องความต่อเนื่องของการปฏิรูปจากนี้ไปว่าจะดำเนินการอย่างไร

อันที่จริง ความต่อเนื่องและการใช้เวลา ของการปฏิรูปสังคมการเมืองนั้น เป็นเรื่องที่รู้กันดีว่าเป็นหัวใจสำคัญของการปฏิรูปประเทศ แต่สิ่งสำคัญที่ขาดไม่ได้เลยคือคนไทยด้วยกันเอง โดยเฉพาะผู้ที่มีบทบาททางการเมือง ทั้งคนในหน่วยงานรัฐและนักการเมือง หากคนไทยด้วยเองยังไม่เห็นความจำเป็นของการปฏิรูป โดยมองว่าเป็นเพียงปัญหาเฉพาะหน้าที่ต้องแก้ไขกันไปเป็นครั้งคราว การปฏิรูปก็จะเกิดได้ยากไม่ว่าแผนการหรือแนวนโยบายดีเพียงใด เรื่องความต่อเนื่องของนโยบายการปฏิรูปที่มองว่าเป็นปัจจัยสำคัญ แต่ความตั้งใจของคนในสังคมถือเป็นเรื่องชี้ขาดว่าจะสำเร็จหรือไม่