ตำนาน "เนื้อหอย-เปลือกหอย"

ของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) ซึ่งฝ่ายกฎหมายร่างไว้ไม่เกิน 50 มาตรา และเรื่องอำนาจ "คสช." กับ "รัฐบาล" ที่หลายฝ่ายวิจารณ์กันสนั่นเมือง พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ย้ำชัดว่า จะมีการตรวจสอบถ่วงดุลกัน และไม่ใช่ "คสช.เหนือรัฐบาล" หรือ "รัฐบาลเหนือ คสช."

000 พล.อ.ประยุทธ์ อธิบายว่า รัฐบาลจะเป็นผู้บริหารราชการแผ่นดิน ส่วน คสช.รับผิดชอบด้านความมั่นคง โดยสองฝ่ายจะมีการประชุมร่วมกัน แลกเปลี่ยนข่าวสารข้อมูลกัน และคสช. ก็จะมี "คำแนะนำ" ต่อรัฐบาล ซึ่งไม่ใช่ "คำสั่ง" ให้รัฐบาลทำตามอย่างเดียว

000 กรณีความสัมพันธ์ของ "คณะทหาร" กับ "รัฐบาล" ทำให้นึกถึงการรัฐประหาร 6 ตุลาคม 2519 "คณะปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน" โดย พล.ร.อ.สงัด ชลออยู่ ได้แต่งตั้ง ธานินทร์ กรัยวิเชียร อดีตผู้พิพากษาศาลฎีกา เป็นนายกรัฐมนตรี ซึ่งต่อมา อดีตนายกฯ ธานินทร์ได้ให้ความเห็นเปรียบเทียบไว้ว่า รัฐบาลเปรียบเสมือน "เนื้อหอย" คณะทหารเป็น "เปลือกหอย" คอยเป็นผู้ให้ความคุ้มครอง

000 คณะทหาร ได้ตั้ง "สภาที่ปรึกษาของนายกรัฐมนตรี" จำนวน 24 คน ทำหน้าที่นิติบัญญัติ และประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย ฉบับ พ.ศ.2519 ให้มี "สภาปฏิรูปการปกครองแผ่นดิน" มีสมาชิกจำนวน 340 คน

000 รัฐบาลธานินทร์ หรือ "รัฐบาลหอย" ได้วางแผนการพัฒนาระบอบประชาธิปไตย ใช้เวลา 12 ปี และพฤติกรรมของรัฐมนตรีที่มาจากพลเรือนเริ่มทำตัวเป็น "หอยลืมเปลือก" จึงนำไปสู่การรัฐประหารซ้ำ 20 ตุลาคม 2520 นำโดย พล.ร.อ.สงัด ชลออยู่

000 ในที่สุดคณะทหารก็สรุปบทเรียน จึงขอเป็นทั้งเนื้อหอยและเปลือกหอยในคราวเดียวกัน ไม่ต้องพึ่งพา "พลเรือน" ฉะนั้นนายกรัฐมนตรีคนใหม่ ก็เลยเป็น พล.อ.เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ หนึ่งในกลุ่มขุนศึกที่ก่อการยึดอำนาจเมื่อปี 2519

000 กรณีรัฐประหาร 2534 ได้มีการประกาศธรรมนูญชั่วคราว 23 มาตรา โดยกำหนดให้มี "สภารักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ" ซึ่งก็คือ คณะนายทหารที่ยึดอำนาจบ้านเมือง และมีมาตรา 27 ที่ให้อำนาจอย่างไม่จำกัดแก่ "นายกรัฐมนตรี" และ "ประธานสภา รสช." โดย อานันท์ ปันยารชุน เป็นนายกรัฐมนตรี และ พล.อ.สุนทร คงสมพงษ์ ประธานสภา รสช. พร้อมกับ พล.อ.สุจินดา คราประยูร ควบตำแหน่งผู้บัญชาการทหารบก และผู้บัญชาการทหารสูงสุด

000 กรณีรัฐประหาร 2549 คณะปฏิรูปการปกครองในระบอบประชาธิปไตย อันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข แปรสภาพเป็น "คณะมนตรีความมั่นคงแห่งชาติ" (คมช.) ตามที่บัญญัติขึ้นในรัฐธรรมนูญฉบับชั่วคราว พ.ศ. 2549 พล.อ.สนธิ บุญยรัตกลิน เป็นประธาน คมช. มีอำนาจหน้าที่มากมาย รวมทั้งยังสามารถประชุมร่วมกับนายกรัฐมนตรี คณะรัฐมนตรีได้ด้วย แต่เนื่องจาก พล.อ.สุรยุทธ์ จุลานนท์ เป็นนายกรัฐมนตรี จึงทำให้ประธาน คมช.ให้ความเกรงใจอย่างมาก

000 จากบทเรียนในอดีต คาดหมายว่า พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา จะเป็นทั้งเนื้อหอยและเปลือกหอย ตัดปัญหา "หอยลืมเปลือก" หรือ "หอยทิ้งเปลือก" ซึ่งในอีกไม่กี่เพลานี้ ก็จะเห็นภาพดังกล่าวชัดเจนขึ้น