ฤดูแห่ง "ฝุ่นสระบุรี" : ทำไมถึงทางตัน

ที่ ต.หน้าพระลาน อ.เฉลิมพระเกียรติ จ.สระบุรี เมื่อวันที่ 25 ม.ค.นี้

แต่ตัวเลขนี้เป็นแค่ 1 ใน 25 วันที่กรมควบคุมมลพิษ (คพ.) กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม รายงานผ่านแอพพลิเคชั่น air4thai เพื่อเกาะติดสถานการณ์คุณภาพอากาศของประเทศไทย

" ตั้งแต่วันที่ 1 ม.ค.จนถึง 3 ก.พ.นี้ พบจำนวนวันที่ฝุ่นหน้าพระลานเกินมาตรฐานรวม 25 วัน และล่าสุดวันที่ 10 ก.พ.นี้ 112 ไมโครกรัมต่อลูกบาศก์เมตร (มคก./ลบ.ม) แม้จะยังไม่เกินค่ามาตรฐานที่กำหนดไว้ 120 มคก./ลบม.แต่แนวโน้มของปัญหายังคงกลับมาวิกฤติ " ข้อมูลบ่งชี้

แม้พื้นที่ ต.หน้าพระลาน จ.สระบุรี จะได้รับการประกาศเป็นเขตควบคุมมลพิษ มาตั้งแต่ปี 2539 ด้วยสาเหตุของเมืองที่มีปัญหาคุณภาพอากาศแย่มากจนอยู่ในระดับส่งผลกระทบต่อสุขภาพ โดยเฉพาะค่าฝุ่นละอองขนาดเล็ก ในขณะนั้นพุ่งสูงสุดเท่ากับ 702 มคก./ลบ.ม. หรือเกือบ 6 เท่า

ผู้เขียน เคยต้องผ่านหน้าพระลานอยู่บ่อยๆ ครั้ง ในสมัยที่ยังเรียนที่ จ.ลพบุรี จำได้ว่าหากผ่านบริเวณนี้ในช่วงบ่ายๆ หรือตอนเย็น จะเห็นฝุ่นคละคลุ้งตามท้องถนนจนตัวเองต้องยกมือปิดจมูก ทั้งที่อยู่ในรถติดแอร์

เมื่อมองไปบนเขาที่ติดๆ กันจะได้คำตอบว่า ฝุ่นละอองเหล่านี้ปลิวมาจากไหน เพราะมันมีทั้งรถที่วิ่งเข้าออกบริเวณตีนเขาเพื่อไปรอหินปูนที่ระเบิดลงมา บางครั้งยังได้ยินเสียงสั่นสะเทือน พร้อมกับหน้าเขาที่ระเบิดกระจาย

กล่าวได้ว่าสระบุรี เป็นแหล่งศักยภาพเขาหินปูน ในลำดับต้นของประเทศ ทำให้มีอุตสาหกรรมหนักจากบริษัทรายใหญ่เข้าไปครอบครองทำสัมปทานต่อเนื่อง แต่ทุกวันนี้คนหน้าพระลาน ยังคงต้องได้รับความเดือดร้อนจากกิจกรรมเหล่านี้ต่อเนื่องแทบทุกปี

คำถามจึงเกิดขึ้นว่าแท้จริงแล้วอำนาจในการแก้ปัญหาฝุ่น หรือควบคุมกิจกรรมระเบิดและโรงโม่หิน ที่เป็นสาเหตุหลักฝุ่นมลพิษเหลานี้ ใครควรรับผิดชอบ?

" ยอมรับว่ากรณีแก้ปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก ในเขต อ.หน้าพระลาน ยังคงใช้ไม่ได้ผล แม้ว่าจะมีการขอความร่วมมือไปยังจังหวัด ผู้ประกอบการโรงโม่หิน ให้ควบคุมกิจกรรมที่อาจเพิ่มปัญหาฝุ่นโดยเฉพาะช่วงหน้าแล้ง ที่มักเกิดปัญหาต่อเนื่อง ล่าสุดมีปัญหาฝุ่นขนาดเล็กสูงเกินมาตรฐานต่อเนื่องก็ตาม"

วิเชียร จุ่งรุ่งเรือง อธิบดีกรมควบคุมมลพิษ (คพ.) บอกกับเรา

เขา บอกว่า ขณะนี้คพ.ได้แจ้งไปยังผู้ว่าจังหวัด ได้รับทราบสถานการณ์แล้ว และขอความร่วมมือให้นำมาตรการต่างๆ ที่กำหนดมาบังคับใช้ เช่นการฉีดพ่นละอองน้ำ การทำความสะอาด กวาด ล้าง และดูดฝุ่นบนถนนสาธารณะทุกวัน อย่างน้อยวันละ 2 ครั้งในช่วงเช้าและเย็น การปิดคลุมรถที่ขนและบรรทุกหิน เป็นต้น ซึ่งรวมไปถึงการกำกับดูแลและควบคุมการระบายฝุ่นละอองจากแหล่งกำเนิดทุกชนิดอย่างเคร่งครัด เป็นต้น จนล่าสุดวันนี้สถานการณ์เริ่มมีแนวโน้มดีขึ้น

แต่กระนั้นก็ตาม สำหรับวิเชียร ยังมองแง่ดีว่าปริมาณฝุ่นในตอนนี้ หากเทียบในอดีตที่ฝุ่นเคยสูงเกินมาตรฐาน 6 เท่าจนลดลง เหลือ 200-300 มคก./ลบ.ม. แล้ว แต่ยังคงต้องติดตามอย่างใกล้ชิด และมองปัจจัยเสี่ยงอื่น เพื่อให้หยุดปัญหาฝุ่นหน้าพระลานให้ได้ผลจริง

ทั้งหมดนี้ ผู้เขียน มองว่าทุกอย่างมีมาตรการกำหนดเยียวยาปัญหาร่วมกันอยู่แล้ว ขึ้นอยู่กับว่าสิ่งที่เขียนไว้ หรือขอร่วมมือไว้ยังทำอยู่หรือไม่ ทั้งนี้หากมีความจริงใจทำอย่างจริงจังตลอดเวลาก็คงได้ผล