การแก้ปัญหาคอร์รัปชัน แค่รณรงค์อย่างเดียวไม่พอ

ผลการศึกษาภายใต้โครงการศึกษาวิเคราะห์ ความเชื่อมั่นนักลงทุนต่างชาติในประเทศไทย ประจำปี 2556 ซึ่งแน่นอนว่านักลงทุนต่างชาติที่ยังปักหลักลงทุนในไทยยังมีความเชื่อมั่นอย่างไม่ต้องสงสัยใดๆ เพราะหากไม่มีความเชื่อมั่นเสียแล้ว บรรดานักลงทุนเหล่านี้ก็คงย้ายฐานการลงทุนหนีไปหมด ดังนั้นผลการสำรวจความเชื่อมั่นที่ออกมาจึงคาดเดาได้ไม่ยากว่านักลงทุนส่วนใหญ่หรือทั้งหมดยังเชื่อมั่นประเทศไทย

ปัจจัยแห่งความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติไม่มีความแตกต่างมากนัก ส่วนใหญ่นักลงทุนเหล่านี้จะพึงพอใจกับมาตรการส่งเสริมการลงทุนของบีโอไออยู่แล้ว รวมทั้งโครงสร้างพื้นฐานของไทย หากเปรียบเทียบกับหลายประเทศก็ถือว่าอยู่ในระดับที่แข่งขันได้ อีกทั้งการพัฒนาอุตสาหกรรมสนับสนุนอื่นๆ ก็ถือว่ามีความพร้อมกว่าหลายประเทศ ซึ่งปัจจัยที่สนับสนุนภาคอุตสาหกรรมทั้งเรื่องวัตถุดิบ ทรัพยากรมนุษย์และโครงสร้างพื้นฐานต่างๆ ยังเป็นจุดแข็งของไทยในการดึงดูดเม็ดเงินลงทุนจากต่างชาติเอาไว้ได้

ประเด็นที่เกี่ยวกับการเมือง ทีมวิจัยได้สัมภาษณ์เชิงลึกนักลงทุนต่างชาติ โดยนักลงทุนส่วนใหญ่ไม่มีความเชื่อมั่นในเสถียรภาพของรัฐบาล มีเพียงเล็กน้อยที่ตอบว่ามีความเห็นเป็นกลางหรือเชื่อมั่นในรัฐบาลปัจจุบัน แต่เสถียรภาพของรัฐบาล นักลงทุนต่างชาติเห็นว่าไม่มีผลกระทบต่อการตัดสินใจการลงทุนในประเทศไทย ซึ่งความไม่มีเสถียรภาพทางการเมืองนี้เองที่ทำให้นักลงทุนต่างชาติไม่มีความมั่นใจในเรื่องแนวนโยบายของรัฐบาล เพราะเห็นว่าเมื่อมีการเปลี่ยนแปลงรัฐบาลแล้ว นโยบายก็สามารถเปลี่ยนแปลงได้

แต่ปัญหาที่เห็นว่ารัฐบาลต้องรีบแก้ไข คือเกี่ยวกับการทุจริตคอร์รัปชัน นักลงทุนต่างชาติยังเห็นว่าเป็นปัญหาใหญ่ของแทบทุกรัฐบาล ซึ่งคำถามก็คือประเด็นการทุจริตคอร์รัปชันจึงอยู่ยงคงกระพันในสายตาของนักลงทุนต่างชาติ เพราะไม่ว่าจะมีการสำรวจครั้งใดและของหน่วยงานใด ประเด็นนี้มักจะถูกหยิบยกขึ้นมาพูดถึงอยู่เสมอ ในขณะที่รัฐบาลทุกยุคเช่นกันที่มักจะมีแนวนโยบายแก้ปัญหาการคอร์รัปชันเป็นนโยบายเร่งด่วน ดังนั้นปัญหานี้น่าจะลดน้อยลง แต่ทำไมจึงเป็นประเด็นให้พูดถึงกันในทุกยุค

อันที่จริง ปัญหาคอร์รัปชันถือเป็นปัญหาที่นักลงทุนตะวันตกมักจะเห็นว่าเป็นเรื่องใหญ่ แม้ว่านักลงทุนเหล่านี้ก็มีส่วนสนับสนุนให้ระบบนี้ดำรงอยู่ไม่น้อย ดังนั้นการเรียกร้องให้คนมีสำนึกเหมือนที่รัฐบาลรณรงค์นั้นจึงไม่เป็นวิธีการที่สามารถแก้ปัญหาได้อย่างแท้จริง ซึ่งการสำรวจในครั้งนี้มีประเด็นที่น่าสนใจที่มากับปัญหาคอร์รัปชันคือเรื่องกฏระเบียบบางอย่างไม่มีความชัดเจน ซึ่งเอื้อให้เกิดการตัดสินของเจ้าหน้าที่รัฐในการให้คุณให้โทษ ซึ่งประเด็นดังกล่าวนี้เองที่หลายรัฐบาลยังไม่ดำเนินการให้เป็นรูปธรรม

ดังนั้น หากรัฐบาลยังเห็นว่าไทยยังจำเป็นต้องพึ่งพาเงินทุนจากต่างชาติ และการไปเยือนประเทศต่างๆ ของนายกรัฐมนตรีก็มักจะเชิญชวนนักลงทุนให้เข้ามาลงทุนในประเทศไทย รัฐบาลก็จำเป็นต้องแก้ไขกฎระเบียบ ไม่เพียงแค่เรื่องเงื่อนไขที่เอื้อประโยชน์ให้กับการลงทุนเท่านั้น แต่ยังต้องดำเนินการให้เป็นรูปธรรมในเรื่องการทุจริตคอร์รัปชันที่นักลงทุนเหล่านี้เห็นว่าเป็นปัญหาใหญ่ เราเชื่อว่าหากรัฐบาลสามารถแก้ไขได้หรือบรรเทาปัญหานี้ได้ ไม่เพียงแต่จะดึงดูดนักลงทุนเท่านั้น แต่ยังมีประโยชน์ต่อประเทศโดยรวมด้วย