‘ลดต้นทุน’ หรือ ‘เพิ่มผลิตภาพ’ ในมุมมองของเอสเอ็มอี

การลดต้นทุนและการเพิ่มผลิตภาพ มีความเกี่ยวข้องกันอย่างใกล้ชิดจน “เจ้าของ” หรือ “ผู้บริหารธุรกิจเอสเอ็มอี” อาจมีความเข้าใจที่สับสน บางครั้งเมื่อจำเป็นที่จะต้องตัดสินใจเพื่อปรับทิศทางของธุรกิจไปสู่ความแข็งแกร่งได้อย่างยั่งยืนต่อไปในอนาคต ภายใต้สถานการณ์ทางธุรกิจที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน

แม้ว่ากลยุทธ์ทั้ง 2 วิธีนี้มีวัตถุประสงค์เดียวกัน เพื่อเพิ่มกำไรและสร้างความอยู่รอดให้กับธุรกิจ หรือลดความสูญเปล่าต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากระบบการดำเนินธุรกิจ

แต่เมื่อพิจารณาให้ละเอียดลงไป กลยุทธ์ทั้ง 2 มีความแตกต่างที่ค่อนข้างชัดเจนในแง่ของวิธีการนำไปปฏิบัติจริง และผลกระทบที่จะเกิดขึ้นต่อธุรกิจในระยะยาว

การลดต้นทุน มักจะถูกนำมาใช้เป็นทางเลือกแรก โดยเน้นไปที่การ “จ่ายให้น้อยลง” เพื่อประหยัดเงิน โดยมุ่งไปที่การตัดสิ่งที่ไม่จำเป็นออกไป ซึ่งเห็นผลได้เร็ว กระแสเงินสดเพิ่มขึ้นทันที แต่หากตัดมากเกินไป อาจกระทบต่อคุณภาพสินค้า การบริการ หรือชะลอการเติบโตอย่างต่อเนื่องของธุรกิจโดยไม่จำเป็น

ในขณะที่ การเพิ่มผลิตภาพ จะเน้นไปที่ การ “ทำให้ได้มากขึ้น” โดยใช้ทรัพยากรเท่าเดิมหรือน้อยลง และมุ่งวัดผลไปที่การพัฒนาการทำงานที่พัฒนาขึ้นหรือมีประสิทธิภาพดีขึ้น แต่อาจต้องมีการปรับตัวของระบบหรือวิธีการทำงาน หรือต้องมีการลงทุนเพิ่มขึ้นก่อนที่จะเห็นผล แต่จะเป็นการสร้างความสามารถในการแข่งขันให้กับธุรกิจได้อย่างยั่งยืน และสามารถขยายขนาดธุรกิจให้ใหญ่ขึ้นได้อย่างมั่นคง

ปัจจัยที่จะมีผลต่อการเลือกระหว่างกลยุทธ์ทั้ง 2 อีกประการหนึ่งที่ควรนำมาพิจารณาประกอบได้แก่ อายุของธุรกิจ

สำหรับธุรกิจในระยะตั้งต้น ซึ่งมักจะมีลักษณะที่เงินทุนมีจำกัด และรายได้ยังไม่มั่นคงสม่ำเสมอ ดังนั้น การลดต้นทุนด้วยการควบคุมค่าใช้จ่ายไม่ให้บานปลาย กอดเงินสดไว้ให้แน่นที่สุดเพื่อไม่ให้เงินหมดก่อนที่ธุรกิจจะติดลมบนจะเป็นเป้าหมายหลัก ส่วนการเพิ่มผลิตภาพอาจเน้นไปที่ความรวดเร็วในการดำเนินงาน หรือการใช้เครื่องมือหรืออุปกรณ์ประกอบธุรกิจในลักษณะหาได้แบบสำเร็จรูป ไม่จำเป็นต้องออกแบบพัฒนาใหม่ เช่น เครื่องจักรสำเร็จรูป ซอฟต์แวร์ฟรี หรือการเช่าใช้แทนการลงทุนซื้อ

ส่วนธุรกิจที่อยู่ในตลาดมานานแล้ว การเพิ่มผลิตภาพน่าจะเป็นทางเลือกที่ดีที่สุด เน้นการเพิ่มประสิทธิภาพเชิงโครงสร้าง การจัดระบบระเบียบภายในองค์กร เพิ่มประสิทธิภาพสูงสุดจากทรัพยากรที่ได้ลงทุนไปแล้ว การลดค่าใช้จ่ายหรือการทำงานที่ซ้ำซ้อน การลงทุนในเทคโนโลยีที่ทันสมัย หรือแม้แต่การปรับปรุงระบบบัญชีการเงินและโครงสร้างภาษีที่ถูกกฎหมายแต่ช่วยให้ประหยัดได้มากขึ้น รวมถึงการลงทุนเพื่อพัฒนาคุณภาพและประสิทธิภาพให้กับพนักงาน

กล่าวโดยสรุป การลดต้นทุนคือ การจ่ายให้น้อยลง ทำตัวให้เบา เพื่อการอยู่รอด ส่วน การเพิ่มผลิตภาพคือ การสร้างตัวให้แกร่ง ทำน้อยแต่ให้คุณค่ามากขึ้น

อย่างไรก็ตาม ต้องไม่ลืมว่า การลดต้นทุนมีเพดานจำกัด เพราะไม่มีใครสามารถลดต้นทุนจนเหลือศูนย์ได้ แต่การเพิ่มผลิตภาพนั้นไร้ขีดจำกัด ที่จะนำไปสู่ทางรอดและการสร้างธุรกิจให้โตขึ้นได้อย่างแท้จริงของเอสเอ็มอีไทย!!??!!