สหรัฐเดินหน้าจำกัดการเข้าถึงชิป AI จากระยะไกลของจีน สั่งศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย บราซิล ต้องขอใบอนุญาตจากสหรัฐก่อนส่งออกชิป AI ขั้นสูงจาก Nvidia
KEY POINTS
- สหรัฐออกกฎใหม่ กำหนดให้ผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลในไทยและอีก 4 ประเทศ ต้องขอใบอนุญาตก่อนส่งมอบชิป AI ขั้นสูงของสหรัฐฯ (เช่น Nvidia) ให้กับลูกค้า
- มาตรการนี้มีเป้าหมายเพื่อสกัดกั้นจีนไม่ให้เข้าถึงเทคโนโลยีและชิป AI ของสหรัฐผ่านการใช้บริการศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สาม
- สหรัฐสงสัยว่าบริษัทแห่งหนึ่งในไทยที่เกี่ยวข้องกับโครงการ AI ระดับชาติ มีส่วนช่วยลักลอบส่งเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิป Nvidia ไปยังจีน
บลูมเบิร์ก รายงานว่า รัฐบาลทรัมป์เดินหน้าจำกัดไม่ให้หลายประเทศเปิดทางแก่บริษัทจีนในการเข้าถึงชิปและเซิร์ฟเวอร์ปัญญาประดิษฐ์ขั้นสูงจากระยะไกล หลังการจัดการข้อจำกัดการส่งออกเซมิคอนดักเตอร์ของรัฐบาลถูกตรวจสอบเข้มข้นขึ้น จากกรณีอื้อฉาวด้านการจารกรรมที่เกี่ยวข้องกับบริษัทเอ็นวิเดีย Nvidia Corp.
กฎชั่วคราวที่กระทรวงพาณิชย์ประกาศเมื่อวันจันทร์ (16 พ.ย. 69) กำหนดให้ผู้ประกอบการศูนย์ข้อมูลในสิงคโปร์ มาเลเซีย ไทย อินโดนีเซีย และบราซิล ต้องขอใบอนุญาตจากรัฐบาลสหรัฐก่อนส่งออกชิป AI ขั้นสูงจาก Nvidia และผู้ผลิตอเมริกันรายอื่นให้แก่ลูกค้าในประเทศเหล่านั้น มาตรการนี้มีเป้าหมายจำกัดไม่ให้จีนและฝ่ายตรงข้ามอื่น ๆ ของสหรัฐ เข้าถึงกำลังประมวลผลในต่างประเทศที่ใช้ชิปซึ่งออกแบบในสหรัฐ
กระทรวงพาณิชย์ระบุในแถลงการณ์เมื่อวันจันทร์ว่า “กฎดังกล่าวมีขึ้นเพื่อให้แน่ใจว่า จะไม่มีการหลีกเลี่ยงข้อจำกัดที่มีอยู่เกี่ยวกับการเข้าถึงเทคโนโลยีอ่อนไหวของสหรัฐผ่านการจัดการบริการประมวลผลระยะไกลที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ข้อมูลในประเทศที่สาม”
หุ้น Nvidia ร่วงลงมากกว่า 4% ขณะที่ดัชนี Philadelphia Semiconductor ลดลง 5.3%
ร่างกฎระเบียบนี้เผยแพร่ไม่กี่วันหลังจากเจนเซน หวง ลาออกจากตำแหน่งซีอีโอ Nvidia หลังยอมรับว่ามีความสัมพันธ์กับอลิซ หวง อดีตผู้บริหารของเมกาสปีด Megaspeed International ซึ่งตั้งอยู่ในสิงคโปร์ และสหรัฐสงสัยว่าเป็นสายลับจีน Megaspeed อยู่ระหว่างถูกสหรัฐ สอบสวนกรณีอาจละเมิดมาตรการควบคุมการส่งออก บริษัทปฏิเสธว่าไม่ได้กระทำผิด ส่วนอลิซ หวงอยู่ในจีนแล้ว
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่า กฎดังกล่าว “จัดทำขึ้นโดยกระทรวงการคลังและสภาความมั่นคงแห่งชาติ และตามคำสั่งของหน่วยงานทั้งสอง” ซึ่งบ่งชี้ว่าแรงกดดันจากเจ้าหน้าที่นอกกระทรวงพาณิชย์มีบทบาทสำคัญต่อการประกาศกฎนี้ การอนุมัติใบอนุญาตจะพิจารณาเป็นรายกรณี
นาซัก นิคัคตาร์ หุ้นส่วนของสำนักงานกฎหมาย Wiley Rein LLP และอดีตเจ้าหน้าที่ระดับสูงของกระทรวงพาณิชย์กล่าวว่า “กฎนี้ควรออกมาตั้งนานแล้ว และประเด็นสำคัญคือการบังคับใช้ หากกระทรวงพาณิชย์กำลังถอยห่างจากกฎนี้ หน่วยงานใดของรัฐบาลสหรัฐจะเป็นผู้นำในการบังคับใช้?”
ในแถลงการณ์ร่วม กระทรวงการค้าและการพัฒนาดิจิทัลของสิงคโปร์ระบุว่า รัฐบาลกำลังศึกษา “มาตรการใหม่นี้อย่างรอบคอบ” และหารือกับบริษัทต่าง ๆ เพื่อทำความเข้าใจผลกระทบที่อาจเกิดขึ้น ส่วนรัฐบาลบราซิลระบุแยกต่างหากว่า กำลัง “ติดตาม” ความคืบหน้าเกี่ยวกับกฎดังกล่าวอย่างใกล้ชิด แต่ยังไม่สามารถประเมินผลกระทบต่อการนำเข้าได้ในขณะนี้
โฆษกของมาเลเซีย อินโดนีเซีย และไทยยังไม่ตอบคำขอให้แสดงความเห็นนอกเวลาทำการตามปกติ ขณะที่ตัวแทนของ Nvidia ก็ยังไม่ตอบกลับในทันที
กระทรวงพาณิชย์ประกาศมาตรการนี้ขณะที่ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์และเจ้าหน้าที่ระดับสูงคนอื่น ๆ ในรัฐบาลกำลังเตรียมเดินทางไปเอเชียเพื่อร่วมการประชุมระดับภูมิภาคหลายเวที ซึ่งคาดว่าจะมีการหารือเรื่องมาตรการควบคุมการส่งออกเทคโนโลยีขั้นสูงของสหรัฐการจำกัดการเข้าถึงชิป AI รุ่นล้ำสมัยอาจสร้างความไม่พอใจให้ทั้งประเทศพันธมิตรในภูมิภาคและรัฐบาลปักกิ่ง ซึ่งก่อนหน้านี้แสดงความไม่พอใจต่อข้อจำกัดการส่งออกของสหรัฐ
เอเชียตะวันออกเฉียงใต้กลายเป็นศูนย์กลางด้านศูนย์ข้อมูล โดยความต้องการจากผู้พัฒนา AI ของจีน เช่น Alibaba Group Holding Ltd. และ ByteDance Ltd. มีส่วนช่วยผลักดันการลงทุนสร้างโครงสร้างพื้นฐาน มาเลเซียและไทยเป็นจุดหมายสำคัญ ขณะที่ตลาดศูนย์ข้อมูลของอินโดนีเซียยังอยู่ในช่วงเริ่มต้น ส่วนสิงคโปร์ไม่ได้เป็นที่รู้จักในฐานะประเทศที่มีศูนย์ข้อมูลจำนวนมาก แต่ถูกสงสัยว่าเป็นจุดหมายสำหรับเซิร์ฟเวอร์ที่ถูกส่งต่อไปยังจีนแผ่นดินใหญ่
- สหรัฐสงสัยบริษัทไทย
สหรัฐยังสงสัยว่าบริษัทสำคัญแห่งหนึ่งที่อยู่เบื้องหลังโครงการ AI ระดับชาติของไทยมีส่วนช่วยลักลอบส่งเซิร์ฟเวอร์ที่ติดตั้งชิป Nvidia ขั้นสูงมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ไปยังจีน สำนักข่าวบลูมเบิร์ก รายงานเมื่อเดือนพฤษภาคม
ใบรับฝากหุ้นสหรัฐ (ADR) ของ Alibaba ร่วงลงเกือบ 4% ในการซื้อขายที่นิวยอร์กเมื่อวันจันทร์
ในบราซิล เจ้าหน้าที่กำลังผลักดันการขยายอุตสาหกรรมศูนย์ข้อมูล และมุ่งให้ประเทศมี “อธิปไตยทางดิจิทัล” ด้านเทคโนโลยีและ AI ตามที่รัฐบาลเรียก พร้อมดึงดูดการลงทุนจากบริษัทเทคโนโลยียักษ์ใหญ่ทั้งของสหรัฐ และจีน ByteDance ซึ่งเป็นบริษัทแม่ของ TikTok กำลังลงทุนหลายพันล้านดอลลาร์ในโครงการศูนย์ข้อมูลทางตะวันออกเฉียงเหนือของบราซิล ซึ่งเป็นภูมิภาคที่มีพลังงานหมุนเวียนอุดมสมบูรณ์และเป็นที่ตั้งของศูนย์กลางสายเคเบิลใยแก้วนำแสงความเร็วสูงที่ใหญ่ที่สุดในอเมริกาใต้
ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา Nvidia มีรายได้จากเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เพิ่มขึ้นอย่างมาก แม้บริษัทจะเปลี่ยนวิธีจัดทำบัญชีเมื่อปีที่แล้ว ทำให้ระบุยอดขายในภูมิภาคได้ยากขึ้น ในปีงบประมาณ 2025 รายได้ของ Nvidia จากสิงคโปร์พุ่งขึ้นเป็นประมาณ 24,000 ล้านดอลลาร์ เกือบสี่เท่าของปีก่อน และคิดเป็นราว 18% ของรายได้ทั้งหมด ในเวลานั้น Nvidia รายงานยอดขายตามที่ตั้งของลูกค้าที่ออกใบเรียกเก็บเงิน
เมื่อปีที่แล้ว บริษัทเปลี่ยนวิธีการดังกล่าว โดยรายงานยอดขายตามภูมิภาคจากที่ตั้งสำนักงานใหญ่ของลูกค้าโดยตรง ผลคือ รายได้จากสหรัฐ คิดเป็น 69% ในปีงบประมาณ 2026 เพิ่มจาก 47% ส่วนรายได้จากสิงคโปร์ลดลงจนมีสัดส่วนน้อยมาก และถูกรวมไว้ในหมวดอื่น
นับตั้งแต่ทรัมป์กลับเข้ารับตำแหน่งเมื่อต้นปี 2025 หวงเป็นหัวหอกในการล็อบบี้ในกรุงวอชิงตัน เพื่อสกัดความพยายามที่จะเพิ่มความเข้มงวดต่อข้อจำกัดการส่งออกชิป AI รุ่นสำคัญของ Nvidia อดีตซีอีโอรายนี้สร้างความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับประธานาธิบดี และใช้อิทธิพลโน้มน้าวรัฐบาลให้อนุญาตขายชิป AI รุ่นเก่าของบริษัทแก่จีน
หลังหวงพ้นจากตำแหน่ง ความพยายามของสมาชิกสภาคองเกรสในการผลักดันกฎหมายควบคุมการส่งออกกำลังได้รับแรงสนับสนุนมากขึ้น ขณะที่สมาชิกสภาคองเกรสเรียกร้องคำชี้แจงจากทั้งบริษัทผู้ผลิตชิปและรัฐบาล
สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐกล่าวว่า เขาต้องการทราบว่า Nvidia จงใจมองข้ามสัญญาณเตือนหรือไม่ว่า บริษัทบังหน้าหลายแห่ง ซึ่งหลายแห่งตั้งอยู่ในสิงคโปร์ อาจใช้เป็นช่องทางส่งต่อชิปไปยังจีน เขาส่งสัญญาณว่าต้องการเปลี่ยนจุดสนใจจาก “ข้อบกพร่อง” ส่วนตัวของซีอีโอที่พ้นจากตำแหน่ง ไปสู่ประเด็นทางกฎหมายและความมั่นคงแห่งชาติที่เกี่ยวข้องกับบริษัท
ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา เบสเซนต์ยังกล่าวโทษฮาวเวิร์ด ลัตนิก รัฐมนตรีพาณิชย์ ว่าบังคับใช้ข้อจำกัดที่มีอยู่ได้ไม่เพียงพอ “อย่างที่ผมบอก หลายหน่วยงานผลักดันเรื่องนี้ แต่กระทรวงพาณิชย์เป็นผู้มีอำนาจตัดสินใจ” รัฐมนตรีคลังกล่าวในรายการ Sunday Morning Futures ทางช่องฟ็อกซ์ นิวส์
เมื่อวันจันทร์ ก่อนเดินทางไปเอเชีย ทรัมป์แสดงความเชื่อมั่นในตัวลัตนิก แม้เกิดผลกระทบจากกรณีอื้อฉาวของ Nvidia ทรัมป์กล่าวว่าไม่มีแผนปลดรัฐมนตรีพาณิชย์ และระบุว่าลัตนิกอาจชะลอการดำเนินงานของหน่วยงานด้านการควบคุมการส่งออก เพื่อหลีกเลี่ยงการสร้างความไม่พอใจให้จีนระหว่างการเจรจาการค้าที่ละเอียดอ่อน
“ตอนนี้เรามีความสัมพันธ์ที่ดีมากกับจีน และผมเข้าใจทั้งสองฝ่าย” ทรัมป์กล่าว
ทำเนียบขาวระบุว่า ลัตนิกและเบสเซนต์มีกำหนดเดินทางไปฟิลิปปินส์และจีนพร้อมกับทรัมป์บนเครื่องบิน Air Force One เพื่อเข้าร่วมการประชุมสุดยอด ก่อนหน้านี้ที่ปรึกษาของทรัมป์กล่าวว่า ประธานาธิบดียังคงไว้วางใจลัตนิก
กระทรวงพาณิชย์ระบุว่า ความก้าวหน้าของระบบคลาวด์คอมพิวติงทำให้การเข้าถึงระบบประมวลผล AI ของสหรัฐจากระยะไกลทำได้ง่ายขึ้นเรื่อย ๆ มาตรการใหม่นี้จึงมีจุดประสงค์เพื่อให้สอดคล้องกับกฎเดิมที่ควบคุมการเข้าถึงเทคโนโลยีดังกล่าวทางกายภาพ
เมื่อสัปดาห์ก่อนสำนักข่าวแอ็กซิออส รายงานว่า ทรัมป์อนุมัติการปราบปรามครั้งใหม่ต่อบริษัทที่ต้องสงสัยว่าลักลอบส่งต่อชิป AI ขั้นสูงไปยังจีน แต่ลัตนิกชะลอการดำเนินการตามคำสั่งดังกล่าว แยกต่างหากจากเรื่องนี้ ทรัมป์กล่าวเมื่อวันจันทร์ว่า เจนเซน หวงไม่ได้ทำให้ความมั่นคงแห่งชาติตกอยู่ในความเสี่ยง
ร่างกฎดังกล่าวยังยกเว้นบริษัทที่มีสำนักงานใหญ่ในสหรัฐ และดำเนินธุรกิจในประเทศที่อยู่ในรายชื่อใหม่ โดยบริษัทเหล่านี้ยังสามารถส่งชิป AI ไปยังประเทศดังกล่าวได้โดยไม่ต้องขอใบอนุญาต นอกจากนี้ยังยกเว้นการส่งชิปไปยังศูนย์ข้อมูลที่ใช้ระบบแนะนำสินค้าเชิงพาณิชย์ให้กับร้านค้าออนไลน์หรือบริษัทสื่อสังคมออนไลน์ด้วย
ร่างกฎที่เปิดเผยเมื่อวันจันทร์ระบุว่า ข้อกำหนดใหม่จะเริ่มมีผลเมื่อประกาศใน Federal Register หรือทะเบียนกลางของรัฐบาลกลางสหรัฐ สำเนามาตรการที่เผยแพร่บนเว็บไซต์ช่วงค่ำวันจันทร์ระบุว่า มีกำหนดประกาศอย่างเป็นทางการในวันพฤหัสบดี





