เปิดแผนอิหร่าน ชำแหละโดรนใต้น้ำสหรัฐ-สร้างเลียนแบบ?

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงาน กองทัพสหรัฐและบริษัท Anduril ไม่ได้ให้ความสำคัญกับการที่ยานใต้น้ำอัตโนมัติ Dive-LD ลำหนึ่งตกอยู่ในมือของอิหร่าน ยานรุ่นนี้ถูกออกแบบมาให้ปฏิบัติภารกิจสอดแนมและอื่น ๆ ใต้ทะเลได้ในพิสัยไกล ถือเป็นโดรนทหารรุ่นใหม่รุ่นหนึ่งที่ปฏิบัติการได้หลายวันโดยมนุษย์ไม่ต้องเข้าไปยุ่งเกี่ยว ก่อนหน้านี้สหรัฐเคยถือว่าการเสียโดรนทันสมัยให้กับอิหร่านเป็นเรื่องร้ายแรงมาก

ตอนที่อิหร่านยึดโดรนลาดตระเวนล่องหน RQ-170 Sentinel ได้ในปี 2011 ประธานาธิบดีบารัก โอบามา เรียกร้องออกสื่อให้เตหะรานส่งคืน  ต่อมาอิหร่านอ้างว่า ชำแหละโดรนไปเรียบร้อยแล้ว และหลังจากนั้นได้เปิดตัวโดรนรุ่นที่ผลิตภายในประเทศ ซึ่งการออกแบบเหมือนกับโดรนสหรัฐมาก

เมื่อไม่กี่ปีมานี้กองทัพสหรัฐเร่งเคลื่อนไหวป้องกันไม่ให้กองทัพอิหร่านได้ครอบครองเทคโนโลยีโดรนทางน้ำไร้มนุษย์ ในปี 2022 สหรัฐต้องส่งเรือลาดตระเวนของกองทัพเรือหนึ่งลำ และเฮลิคอปเตอร์ MH-60S Seahawk ออกปฏิบัติการหลังอิหร่านพยายามลากยานผิวน้ำ Saildrone ในอ่าวเปอร์เซีย

เหล่านักวิเคราะห์กล่าวว่า อิหร่านไม่น่าจะได้เปรียบทางทหารอย่างเด็ดขาดจากการยึดโดรนลำเดียวได้ แต่เหตุการณ์นี้ถือเป็นชัยชนะให้รัฐบาลเตหะรานได้โฆษณาชวนเชื่อ และสร้างความอับอายขายหน้าให้กับวอชิงตันที่พร่ำฉายภาพความเหนือกว่าด้านเทคโนโลยี

• อิหร่านล้อเลียนสนุกปาก

สถานทูตอิหร่านทั่วโลกต่างล้อเลียนที่สหรัฐสูญเสียโดรน สถานทูตในกานาโพสต์ X โอ้อวดถึงการเก็บกู้โดรนใต้น้ำดังกล่าวขึ้นมาได้จาก “ช่องแคบที่อยู่ภายใต้การควบคุมของคนที่หูดีขนาดได้ยินเสียงกุ้งจาม” พร้อมเสริมว่า

“คนของเราเก็บมันขึ้นมาได้ง่าย ๆ เหมือนเก็บขวดพลาสติกติดอวนประมง สภาพสมบูรณ์ครบถ้วน แถมไฟสัญญาณยังกะพริบติ๊บๆ ดูปัญญาอ่อนชอบกล ขอแสดงความเสียใจกับคนที่ถือจอยสติ๊กควบคุมมันอยู่ด้วยนะ”

เรือเอกทิม ฮอว์กินส์แห่งกองบัญชาการกลางสหรัฐ (CENTCOM) ระบุ

“โดรนที่ขัดข้องดังกล่าวเป็นรุ่นเก่าไม่ได้เก็บรวบรวมข้อมูลละเอียดอ่อน และไม่ได้ติดตั้งอุปกรณ์โซนาร์หรือเรดาร์ที่เป็นความลับแต่อย่างใด”

ด้านบริษัท Anduril ยังไม่ได้ให้ความเห็นกับรอยเตอร์

“แน่นอนว่า อิหร่านจะใช้ทุก ๆ โอกาสเป็นชัยชนะด้านการโฆษณาชวนเชื่อ” ฟาร์ซิน นาดีมี นักวิจัยอาวุโสจากสถาบันวอชิงตันเพื่อนโยบายตะวันออกใกล้กล่าว พร้อมเสริม

“มันสามารถช่วยให้ (กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิสลาม) มีมุมมองการออกแบบของตนเองได้ดีขึ้น”

ขณะที่ไบรอัน คลาร์ก นักวิจัยอาวุโส ผู้อำนวยการศูนย์แนวคิดและเทคโนโลยีกลาโหม สถาบันฮัดสันกล่าวว่า อิหร่านจะพยายามแกะดูชิ้นส่วนฮาร์ดแวร์ของโดรนลำนี้อย่างแน่นอน แต่ตัวซอฟต์แวร์ของโดรนมีระบบป้องกันติดตั้งมาด้วยในตัว

อย่างไรก็ตาม วิศวกรอิหร่าน “สามารถถอดแบบเพื่อทำความเข้าใจและสร้างระบบกลไกขึ้นมาใหม่ได้อย่างแน่นอน” ดูได้จากผลงานที่ผ่านมาของทางการอิหร่านในการจัดการกับอากาศยานของสหรัฐที่ยึดมาได้

“พิธีแกะกล่องโดยวิศวกรของเราจะมีขึ้นพรุ่งนี้เช้า” สถานทูตอิหร่านในไฮเดอราบัด โพสต์ X

ไม่เพียงเท่านั้น เหตุที่เกิดขึ้นยังตอกย้ำถึงข้อความที่ไม่สอดคล้องกันระหว่าง Anduril และลูกค้าคือกองทัพเรือสหรัฐ

กองทัพเรือกล่าวว่า Dive-LD ลำที่ถูกยึดเป็นรุ่นเก่า ทำงานขัดข้อง กองทัพอิหร่านกู้ขึ้นมาได้หลังถูกปล่อยให้ “ตายในน้ำ”

แต่ Anduril ซึ่งโฆษณาว่า Dive-LD เป็นยานใต้น้ำขนาดใหญ่ที่ “ยืดหยุ่นและเชื่อถือได้ที่สุด” กล่าวว่า ยานรุ่นนี้ทำงานได้นานถึง 10 วัน ในสภาพแวดล้อมสมบุกสมบัน

นอกเหนือจากการใช้งานโดยกองทัพเรือสหรัฐแล้ว Dive-LD ยังเป็นยานต้นแบบสำหรับการพัฒนา Ghost Shark โดรนใต้น้ำขนาดใหญ่รุ่นใหม่ของออสเตรเลียอีกด้วย

โมนา ยาคูไบอัน ผู้อำนวยการโครงการตะวันออกกลาง ศูนย์ยุทธศาสตร์และการระหว่างประเทศศึกษากล่าวว่า อิหร่านเชี่ยวชาญอย่างยิ่งในการใช้สถานการณ์เช่นนี้ให้เป็นประโยชน์ต่อตนเอง ในกรณีนี้ อิหร่านพยายามทำให้สหรัฐดูไร้ความสามารถ และสื่อให้เห็นว่าสหรัฐไม่สามารถควบคุมช่องแคบฮอร์มุซได้