IRGC เตือนเรือพาณิชย์ ใช้เส้นทางอิหร่านเท่านั้น โวย โอมาน-IMO ไม่ปรึกษาเส้นทางใหม่

กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิสลามอิหร่าน (IRGC) เตือนเรือพาณิชย์ให้ใช้เฉพาะเส้นทางผ่านช่องแคบฮอร์มุซที่ได้รับการอนุมัติจากเตหะรานเท่านั้น ซึ่งเป็นการเปิดประเด็นความขัดแย้งขึ้นอีกครั้งในการเจรจาที่เปราะบางระหว่างสหรัฐ และอิหร่าน เกี่ยวกับอนาคตของเส้นทางเดินเรือยุทธศาสตร์นี้

คำเตือนดังกล่าวเกิดขึ้นหลังจากโอมานประกาศเส้นทางเดินเรือใหม่ผ่านช่องแคบเมื่อวันพุธ (24 มิ.ย.69) โดยระบุว่าได้ประสานงานเส้นทางดังกล่าวกับองค์การทางทะเลระหว่างประเทศ (IMO) แล้ว ขณะที่ปริมาณการจราจรทางทะเลเริ่มกลับมาดำเนินการอีกครั้งอย่างช้าๆ หลังจากหยุดชะงักไปหลายสัปดาห์

IRGC กล่าวว่า โอมานและ IMO ประกาศเส้นทางเดินเรือใหม่โดยไม่ปรึกษาหารือกับเตหะราน

“หน่วยงานบางแห่งได้ประกาศเส้นทางเดินเรือใหม่ผ่านช่องแคบฮอร์มุซโดยไม่แจ้งให้สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านทราบล่วงหน้า หรือประสานงานกับสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน เส้นทางที่เสนอมานั้นยอมรับไม่ได้ และก่อให้เกิดความเสี่ยงด้านความปลอดภัยอย่างร้ายแรง” กองกำลังดังกล่าวระบุ

“เส้นทางเดินเรือที่ได้รับอนุญาตผ่านช่องแคบฮอร์มุซมีเพียงเส้นทางที่กำหนดโดยสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเท่านั้น” IRGC กล่าว และย้ำว่า เรือต้องติดต่อกับกองทัพเรือ IRGC ตลอดเวลาขณะแล่นผ่านเส้นทางน้ำนี้

อิหร่านได้ออกแผนที่เส้นทางที่ยอมรับได้ผ่านช่องแคบเป็นครั้งแรกเมื่อเดือนเมษายน โดยแสดงให้เห็นว่าเรือควรแล่นผ่านใกล้ชายฝั่งอิหร่านมากกว่าที่เคยดำเนินการมา

คำเตือนของ IRGC นี้ เกิดขึ้นหลังจากเรือบรรทุกน้ำมันของไลบีเรียแล่นผ่านช่องแคบเมื่อวันพฤหัสบดี (25 มิ.ย.69) โดยใช้เส้นทางที่ใกล้ชายฝั่งโอมานมากกว่าเดิม

เรซุล เซอร์ดาร์ ผู้สื่อข่าวของอัลจาซีรา รายงานจากเตหะรานว่า IRGC ดูเหมือนจะไม่พอใจต่อเรื่องนี้ เนื่องจากเส้นทางของโอมานนั้นเลี่ยงการควบคุมการเดินเรือโดยตรงของอิหร่านได้บางส่วน

เซอร์ดาร์ กล่าวว่า “การควบคุมช่องแคบฮอร์มุซเป็นเครื่องมือสำคัญที่อิหร่านใช้กดดันศัตรู และเศรษฐกิจโลกมาตั้งแต่เริ่มสงคราม”

ด้านโอมาน กล่าวปกป้องเส้นทางเดินเรือที่ตนประกาศ โดยย้ำว่าเส้นทางใหม่มีจุดประสงค์เพื่อฟื้นฟูการเดินเรือที่ปลอดภัย และปฏิบัติตามกฎหมายระหว่างประเทศ

บาดร์ อัลบูไซดี รัฐมนตรีต่างประเทศโอมาน กล่าวว่า โอมานยังคงมุ่งมั่นที่จะรับประกันเสรีภาพในการเดินเรือผ่านทางน้ำ และเน้นย้ำว่า “ข้อตกลงในอนาคตที่เกี่ยวข้องกับช่องแคบนี้จะไม่เกี่ยวข้องกับการเรียกเก็บค่าธรรมเนียมการผ่านแดนใดๆ”

อัลจาซีรา รายงานว่า การขนส่งสินค้าทางเรือบางส่วนผ่านช่องแคบกลับมาดำเนินการอีกครั้งแล้ว แม้ว่าปริมาณการจราจรยังคงต่ำกว่าระดับก่อนเกิดความขัดแย้งมาก ซึ่งโดยปกติจะมีเรือประมาณ 120 ถึง 140 ลำแล่นผ่านช่องแคบนี้ในแต่ละวัน

จากข้อมูลของบริษัทวิเคราะห์การขนส่งทางเรือ Kpler พบว่า จำนวนเรือที่ผ่านช่องแคบเพิ่มขึ้นเป็น 70 ลำในวันพุธ (24 มิ.ย.69) เนื่องจากภารกิจเก็บกู้ทุ่นระเบิดคืบหน้า และผู้ประกอบการจำนวนมากขึ้นเริ่มใช้เส้นทางฝั่งโอมาน

“กรอบความเข้าใจระหว่างสหรัฐ และอิหร่าน และการยกเลิกการปิดล้อมของสหรัฐที่เห็นได้ชัด จะสามารถช่วยเสริมสร้างความเชื่อมั่นในระยะสั้น แม้ว่าคำเตือนของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านเกี่ยวกับการใช้เส้นทางฝั่งโอมานอาจสร้างความขัดแย้งใหม่ได้” Kpler รายงาน

บริษัทวิเคราะห์รายงานเพิ่มเติมว่า การเก็บกู้ทุ่นระเบิดที่ยังไม่เสร็จสมบูรณ์ การเดินเรือแบบปิดระบบติดตามของเรือบางลำ ซึ่งหมายถึงเรือจะจำกัดหรือปิดระบบส่งสัญญาณติดตาม และคำถามที่ยังไม่ได้รับคำตอบเกี่ยวกับการตรวจสอบ การคว่ำบาตร และการกำกับดูแลในอนาคต ทำให้การขนส่งทางเรือยังไม่กลับสู่สภาพก่อนสงคราม

ทั้งนี้ข้อพิพาทในฮอร์มุซยังคงเป็นหนึ่งในประเด็นที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข หลังจากที่สหรัฐ และอิหร่านได้ลงนามบันทึกความเข้าใจ (MoU) เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว เพื่อยุติการสู้รบในสงครามระหว่างสหรัฐ และอิสราเอลกับอิหร่านที่ดำเนินมาสี่เดือน และเริ่มต้นกระบวนการเจรจา 60 วันเพื่อบรรลุข้อตกลงสันติภาพที่ครอบคลุมมากขึ้น

บันทึกความเข้าใจฉบับนี้ รวมการเปิดช่องแคบอีกครั้ง เกิดขึ้นหลังจากการขนส่งทางเรือหยุดชะงักอย่างรุนแรงเป็นเวลาหลายเดือน หลังจากที่อิหร่านปิดช่องแคบ และสหรัฐปิดล้อมทางทะเลต่อท่าเรือของอิหร่าน

ทั้งนี้ สหรัฐ และอิหร่านเตรียมหารือทางเทคนิคอีกครั้งในวันอังคารที่ 30 มิ.ย.69 นี้

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์