สหรัฐโจมตีอิหร่านรอบใหม่ ทรัมป์กดดันเตหะรานให้ตกลงยุติสงคราม

บลูมเบิร์ก รายงานว่า สหรัฐอเมริกาเปิดฉากโจมตีเป้าหมายทางทหารในอิหร่าน หลังอิหร่านยิงใส่เรือพิฆาตของกองทัพเรือสหรัฐ 3 ลำซึ่งกำลังแล่นอยู่ในช่องแคบฮอร์มุซ ถือเป็นการยกระดับความขัดแย้งที่เสี่ยงทำลายข้อตกลงหยุดยิงที่เปราะบาง และอาจจุดชนวนการสู้รบขึ้นอีกครั้ง ทั้งที่ทั้งสองฝ่ายต่างระบุว่ากำลังหารือเพื่อยุติสงคราม

 

“เหมือนที่เราจัดการพวกเขาไปอีกครั้งในวันนี้ เราจะจัดการพวกเขาให้หนักกว่าเดิม รุนแรงกว่าเดิมมากในอนาคต ถ้าพวกเขาไม่ยอมเซ็นข้อตกลงโดยเร็ว!” ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ระบุในโพสต์บนโซเชียลมีเดีย

 

ทรัมป์ อธิบายในสัมภาษณ์ทางโทรศัพท์กับสถานีโทรทัศน์เอบีซีนิวส์ว่า ปฏิบัติการครั้งนี้เป็นเพียง “การเคาะเบา ๆ ด้วยความรัก” และยืนยันว่าข้อตกลงหยุดยิงกับอิหร่านยังคง “มีผลบังคับใช้อยู่” 

อย่างไรก็ตาม ในการปรากฏตัวสั้น ๆ ที่สระน้ำสะท้อนภาพบนลานสวนสาธารณะเนชันแนลมอลล์ในกรุงวอชิงตัน ทรัมป์บอกกับผู้สื่อข่าวว่าอิหร่านกำลัง “มาถึงจุดสิ้นสุดของเส้นทางแล้ว”

 

การปะทะครั้งล่าสุดยิ่งทำให้ภูมิภาคตึงเครียดมากขึ้น ขณะที่สหรัฐพยายามหาทางถอนตัวจากสงครามซึ่งยืดเยื้อเข้าสู่เดือนที่สาม รัฐบาลทรัมป์กำลังรอคำตอบจากอิหร่านต่อข้อเสนอให้เปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และยุติสงครามที่คร่าชีวิตผู้คนไปแล้วนับพัน และจุดชนวนวิกฤตพลังงานทั่วโลก

ตามแถลงของกองบัญชาการกลางสหรัฐ (US Central Command) การโจมตีเรือรบสหรัฐทั้งสามลำของอิหร่านเกี่ยวข้องกับ “ขีปนาวุธหลายลูก โดรน และเรือขนาดเล็ก” โดยยืนยันว่า “ไม่มีทรัพย์สินของสหรัฐใดได้รับความเสียหาย”

 

กองกำลังสหรัฐ “ได้กำจัดภัยคุกคามที่กำลังพุ่งเข้ามา และโจมตีเป้าหมายสถานที่ทางทหารของอิหร่านที่รับผิดชอบการโจมตีกองกำลังสหรัฐรวมถึงฐานยิงขีปนาวุธและโดรน ศูนย์บัญชาการและควบคุม ตลอดจนเครือข่ายด้านข่าวกรอง การสอดแนม และการลาดตระเวน” ตามแถลงของกองบัญชาการกลาง

อิหร่านยังไม่ตอบข้อเสนอสันติภาพ

 

ผู้นำอิหร่านยังไม่ได้ส่งสัญญาณชัดเจนว่าจะยอมรับเงื่อนไขข้อเสนอสันติภาพหรือไม่ แม้ที่ผ่านมาจะมีสัญญาณน้อยมากว่าพร้อมจะอ่อนข้อในโครงการนิวเคลียร์ของตน และยอมรับการพักหยุดกระบวนการเสริมสมรรถนะยูเรเนียม ซึ่งเป็นหนึ่งในข้อเรียกร้องหลักของสหรัฐ

 

ตลาดหุ้นร่วงลงและราคาน้ำมันแกว่งตัวแรงในช่วงต้นวันพฤหัสบดี (7 พ.ค. 69) ตามเวลาสหรัฐ ท่ามกลางความกังขาว่าจะสามารถบรรลุข้อตกลงได้จริงหรือไม่ และช่องแคบฮอร์มุซจะกลับมาเปิดใช้อีกครั้งหรือไม่

 

เพื่อพยายามบรรเทาวิกฤต ทรัมป์เคยประกาศโครงการ “โปรเจกต์ฟรีดอม Project Freedom” ซึ่งเป็นแผนช่วยนำร่องเรือสินค้าให้ผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ก่อนจะสั่งระงับโครงการดังกล่าวกะทันหัน หนังสือพิมพ์วอลล์สตรีทเจอร์นัลรายงานเมื่อวันพฤหัสบดีว่า ซาอุดีอาระเบียและคูเวตได้ผ่อนคลายข้อจำกัดการใช้ฐานทัพในภูมิภาคของกองทัพสหรัฐซึ่งอาจเปิดทางให้รัฐบาลทรัมป์รื้อฟื้นความพยายามในการบรรเทาความแออัดของเส้นทางเดินเรือผ่านช่องแคบ

 

เจ้าหน้าที่จากกองบัญชาการกลางสหรัฐ ปฏิเสธที่จะแสดงความคิดเห็นต่อรายงานเรื่องฐานทัพ และแนะนำให้สอบถามไปยังรัฐบาลซาอุและคูเวตแทน เมื่อถูกถามว่าโปรเจกต์ฟรีดอมจะกลับมาอีกหรือไม่ เจ้าหน้าที่ระบุว่าไม่ขอคาดเดาเกี่ยวกับปฏิบัติการในอนาคต ขณะที่สถานทูตคูเวตและซาอุยังไม่ตอบสนองต่อคำร้องขอความเห็น

 

ตามข้อมูลจากแหล่งข่าวที่คุ้นเคย วอชิงตันได้ส่งบันทึกข้อตกลงความยาวหนึ่งหน้าไปยังสาธารณรัฐอิสลามอิหร่าน ซึ่งอาจนำไปสู่การเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง และยกเลิกการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านโดยสหรัฐซึ่งจะปูทางสู่การเจรจาเป็นเวลาหนึ่งเดือนเพื่อบรรลุข้อตกลงสุดท้ายยุติความขัดแย้งยืดเยื้อ 10 สัปดาห์

 

แหล่งข่าวรายหนึ่งซึ่งคุ้นเคยกับการเจรจาและขอไม่เปิดเผยชื่อกล่าวเมื่อวันพุธว่า คาดว่าอิหร่านจะส่งคำตอบผ่านทางปากีสถานซึ่งทำหน้าที่เป็นคนกลางภายในสองวัน สถานข่าว ISNA ซึ่งเชื่อมโยงกับรัฐอิหร่านระบุว่ารายงานเกี่ยวกับบางองค์ประกอบของข้อเสนอเป็นเพียง “การคาดเดาของสื่อและการสร้างบรรยากาศ” พร้อมย้ำว่าประเด็นการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมไม่ได้อยู่ในการหารือรอบปัจจุบัน

 

ทรัมป์กำลังเผชิญแรงกดดันหนักหน่วงทั้งในประเทศและจากนานาชาติให้เร่งยุติสงคราม โดยผลสำรวจความคิดเห็นบ่งชี้ว่าความไม่พอใจของชาวอเมริกันกำลังเพิ่มสูงขึ้น ก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมซึ่งจะมีขึ้นในอีกหกเดือนข้างหน้า โดยประเด็นค่าพลังงานจะเป็นหัวใจสำคัญ สมาคมยานยนต์อเมริกัน (AAA) ระบุว่าราคาน้ำมันเบนซินในสหรัฐทะลุระดับ 4.50 ดอลลาร์ต่อแกลลอนเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่เดือนกรกฎาคม 2022

 

ปัจจัยที่ยิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อการหาข้อยุติคือ การประชุมสุดยอดระหว่างทรัมป์กับประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีน ซึ่งมีกำหนดจัดขึ้นวันที่ 14–15 พฤษภาคมที่ปักกิ่ง การประชุมดังกล่าวถูกเลื่อนมาแล้วครั้งหนึ่งเพราะสงครามซึ่งจุดชนวนวิกฤตพลังงานกระทบต่อประเทศผู้นำเข้าน้ำมันดิบจากอ่าวเปอร์เซียรายใหญ่ รวมถึงจีนด้วย

 

ทรัมป์กล่าวเมื่อวันพุธว่าสหรัฐจะ “นำเอา” ทองยูเรเนียมเสริมสมรรถนะสูงของอิหร่านออกมาเป็นส่วนหนึ่งของข้อตกลง แม้ยังไม่มีสัญญาณว่าเตหะรานยอมรับข้อเรียกร้องนี้

 

ประเด็นที่ยังคงเป็นข้อถกเถียงอื่น ๆ รวมถึงการจำกัดโครงการขีปนาวุธของอิหร่าน และการสนับสนุนกลุ่มติดอาวุธพันธมิตร เช่น ฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน อิสราเอลระบุว่าสามารถสังหารผู้บัญชาการฮิซบอลเลาะห์ได้ในชานเมืองทางใต้ของกรุงเบรุต ซึ่งเป็นการโจมตีครั้งแรกในเมืองหลวงเลบานอนนับตั้งแต่มีข้อตกลงหยุดยิงในเลบานอนเมื่อเดือนที่แล้ว

 

ประเด็นเหล่านี้เป็นเรื่องสำคัญอันดับต้น ๆ สำหรับอิสราเอล โดยเจ้าหน้าที่อิสราเอลแสดงท่าทีระมัดระวังต่อความพยายามล่าสุดของสหรัฐในการยุติการโจมตีอิหร่าน แดนนี ดานอน เอกอัครราชทูตอิสราเอลประจำองค์การสหประชาชาติ ให้สัมภาษณ์ทาง Army Radio เมื่อวันพฤหัสบดีว่า “เราจำเป็นต้องรอดูสถานการณ์ และไม่ควรออกมาประกาศหรือพาดหัวข่าวล่วงหน้า” เกี่ยวกับข้อตกลงที่อาจเกิดขึ้น

 

ด้านนายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ระบุว่าอิสราเอลกำลังประสานงานอย่างใกล้ชิดกับสหรัฐในความพยายามสู่สันติภาพ โดยยืนยันว่าจะ “ไม่มีเรื่องเซอร์ไพรส์” ระหว่างกัน