ทรัมป์เผยอิหร่านต้องการให้เปิดฮอร์มุซ ชี้อิหร่านกำลังล่มสลาย  

บลูมเบิร์ก รายงานว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวว่า อิหร่านได้ร้องขอให้สหรัฐ ยกเลิกการปิดล้อมทางเรือบริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ในระหว่างที่ทั้งสองฝ่ายกำลังเจรจายุติสงครามที่ยืดเยื้อมาสองเดือน ซึ่งเขย่าระบบอุปทานพลังงานโลก

 

เตหะราน ต้องการให้เส้นทางน้ำสำคัญสำหรับการขนส่งน้ำมันและก๊าซกลับมาเปิด “โดยเร็วที่สุด ขณะที่พวกเขาพยายามหาทางออกในเรื่องผู้นำของตัวเอง” ทรัมป์โพสต์บนสื่อโซเชียล Truth Social เมื่อวันอังคาร (28 เม.ย. 69) พร้อมระบุว่าอิหร่านบอกเองว่าตอนนี้ประเทศอยู่ใน “ภาวะล่มสลาย”

 

เมื่อวันจันทร์ ผู้นำสหรัฐ เรียกประชุมทีมความมั่นคงแห่งชาติเพื่อหารือเกี่ยวกับข้อเสนอของอิหร่านในการยุติความขัดแย้ง ซึ่งเริ่มต้นจากการโจมตีทางอากาศของสหรัฐและอิสราเอลต่อสาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ 

สำนักข่าวซีเอ็นเอ็น รายงานเมื่อวันอังคาร โดยอ้างแหล่งข่าวใกล้ชิดกับกระบวนการไกล่เกลี่ยว่า ผู้ไกล่เกลี่ยในปากีสถานคาดว่าอิหร่านจะยื่นข้อเสนอแก้ไขเพื่อยุติสงครามในอีกไม่กี่วันข้างหน้า

สหรัฐได้ปิดกั้นเรือที่เข้าออกท่าเรืออิหร่านเพื่อบีบรายได้จากน้ำมันของประเทศ ขณะที่อิหร่านก็ปิดช่องแคบไม่ให้การจราจรทางเรืออื่น ๆ ผ่านเกือบทั้งหมด

กองบัญชาการกลางสหรัฐฯ กล่าวว่า นาวิกโยธินได้ขึ้นไปบนเรือบรรทุกสินค้า M/V Blue Star III ในทะเลอาหรับเมื่อวันอังคาร แต่ปล่อยตัวเรือไป “หลังจากทำการตรวจค้นและยืนยันว่าการเดินทางของเรือจะไม่รวมถึงการเข้าเทียบท่าในอิหร่าน” กองบัญชาการกลางระบุว่า เรือลำดังกล่าวต้องสงสัยว่าพยายามเดินทางไปยังอิหร่านโดยฝ่าฝืนการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐ

อิหร่าน ยืนยันมาโดยตลอดว่าจะไม่เปิดช่องแคบตราบใดที่สหรัฐยังคงการปิดล้อมไว้ 

ทำเนียบขาวพยายามขยายภาพความแตกแยกภายในผู้นำอิหร่าน อ้างว่านั่นคือเหตุผลสำคัญที่ทำให้การทูตระหว่างทั้งสองประเทศชะงักงัน 

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ไต่ขึ้น 7 วันติดต่อกัน พุ่งขึ้นเหนือ 111 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล โดยสูงขึ้นมากกว่า 5 % แล้วในสัปดาห์นี้ ท่ามกลางความกังวลว่ากระบวนการสันติภาพที่ยืดเยื้ออาจทำให้ช่องแคบฮอร์มุซยังคงปิดเป็นเวลานานอย่างไม่มีกำหนด

ยูเออีถอนตัวจากโอเปก

ผลกระทบลูกโซ่ของสงครามยิ่งชัดเจนขึ้นเมื่อสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ประกาศถอนตัวออกจากกลุ่มประเทศผู้ผลิตน้ำมันเพื่อการส่งออก (โอเปก) เมื่อวันอังคาร ซึ่งถือเป็นแรงกระแทกต่อกลุ่มและซาอุดีอาระเบียในฐานะแกนนำ ยูเออีซึ่งสามารถผลิตน้ำมันได้มากกว่าระดับโควตาในโอเปกมาโดยตลอด แสดงความไม่พอใจกับข้อจำกัดของกลุ่มมานานแล้ว

 

“ในมุมมองของเรา การตัดสินใจครั้งนี้ถือว่าถูกจังหวะ เพราะจะไม่กระทบตลาดอย่างรุนแรง ตลาดตอนนี้อยู่ในภาวะอุปทานตึงตัว” สุเฮล อัล มาซรูอี รัฐมนตรีพลังงานของยูเออีกล่าว อาบูดาบีเชื่อว่าภาวะขาดแคลนที่เกิดจากสงครามทำให้ต้องมีความคล่องตัวในการตอบสนองต่ออุปสงค์ของตลาด เขาระบุ

 

อิหร่านส่งสัญญาณว่าอาจยอมรับข้อตกลงชั่วคราวในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แลกกับการที่วอชิงตันยุติการปิดล้อมท่าเรืออิหร่าน และเลื่อนการเจรจาที่ซับซ้อนกว่านั้นในเรื่องโครงการนิวเคลียร์ของประเทศออกไป โดยอิหร่านยืนยันจะต้องยังมีอำนาจควบคุมการเดินเรือผ่านช่องแคบบางส่วน ซึ่งเป็นเงื่อนไขที่สหรัฐแทบจะไม่ยอมรับ

 

นิวยอร์กไทมส์รายงานโดยอ้างแหล่งข่าวหลายรายที่รับทราบการหารือว่า ประธานาธิบดีได้บอกที่ปรึกษาเขาว่ายังไม่พอใจกับข้อเสนอรอบล่าสุดของอิหร่าน แม้จะไม่ชัดเจนว่าด้วยเหตุผลใด แต่อดีตรัฐบาลทรัมป์เคยระบุไว้ว่าข้อตกลงใด ๆ จะต้องมีเงื่อนไขจำกัดกิจกรรมนิวเคลียร์ของอิหร่านด้วย

 

ทั้งสองฝ่ายเริ่มหยุดยิงกันตั้งแต่ราววันที่ 7 เมษายน และการสู้รบอาจกลับมาปะทุอีกครั้งหากไม่สามารถตกลงกันเรื่องการเจรจารอบใหม่ได้ หลังจากการเจรจารอบแรกที่ปากีสถานในช่วงกลางเดือนเมษายนไม่บรรลุผลชัดเจน

 

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐให้สัมภาษณ์กับฟอกซ์นิวส์ (Fox News) ว่าข้อเสนอของอิหร่านในการยุติสงครามนั้น “ดีกว่าที่เราคาดไว้” อย่างไรก็ดี ทำเนียบขาวยังมี “ข้อสงสัยว่าคนที่ยื่นข้อเสนอนั้นมีอำนาจในการยื่นจริงหรือไม่” เขากล่าว โดยสอดคล้องกับท่าทีเดิมของสหรัฐที่มองว่าผู้นำอิหร่านมีความเห็นแตกแยกกันเรื่องยุทธศาสตร์การเจรจา

 

ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งก่อนเกิดความขัดแย้งเป็นเส้นทางผ่านของน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) ของโลกถึงหนึ่งในห้า ยังคงอยู่ในสภาพเกือบเป็นอัมพาต

 

ผู้นำต่างชาติเริ่มแสดงความไม่พอใจกับทางตันทางการทูตและการปิดช่องแคบน้ำสำคัญนี้อย่างต่อเนื่อง ซึ่งนำไปสู่การปันส่วนน้ำมันเชื้อเพลิงในหลายพื้นที่ของเอเชียและแอฟริกา และสร้างความกังวลต่อภาวะเศรษฐกิจโลกชะลอตัว นายกรัฐมนตรีเยอรมนี ฟรีดริช แมร์ซ ระบุว่าสหรัฐกำลังถูกผู้นำอิหร่าน “หยามเกียรติ” และเขาไม่เห็นว่า “สหรัฐจะเลือกทางออกเชิงยุทธศาสตร์แบบใดจากสถานการณ์นี้”

 

มีสัญญาณว่ามีการขนส่ง LNG ผ่านอ่าวเปอร์เซียเป็นครั้งแรกนับตั้งแต่สงครามเริ่มขึ้น โดยเรือ Mubaraz ซึ่งบรรทุกสินค้าออกจากยูเออีตั้งแต่ราวต้นเดือนมีนาคม ขณะนี้กำลังแล่นผ่านปลายแหลมด้านใต้ของอินเดีย ตามข้อมูลติดตามเรือ แต่ยังไม่ชัดเจนว่าเหตุใดเรือลำนี้จึงตัดสินใจเดินทางผ่านเส้นทางดังกล่าว

ความเคลื่อนไหวอื่น ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการเจรจาสหรัฐ–อิหร่านและสถานการณ์ในเลบานอน มีดังนี้

สำนักงานควบคุมทรัพย์สินต่างประเทศของสหรัฐ (OFAC) ออกประกาศเตือนสถาบันการเงินเกี่ยวกับความเสี่ยงด้านมาตรการคว่ำบาตรจากการทำธุรกรรมกับโรงกลั่นน้ำมันขนาดเล็กของจีนที่เรียกกันว่า “ทีพอต” เนื่องจากบทบาทของโรงกลุ่มนี้ในการนำเข้าน้ำมันดิบจากอิหร่าน  

 

OFAC ยังได้ออก “แนวทางอย่างเป็นทางการ” แยกต่างหาก เพื่อเตือนเรือเดินสมุทรเกี่ยวกับ “ความเสี่ยงต่อการถูกคว่ำบาตรในระดับสูง” จากการชำระเงินในรูปแบบ “ค่าผ่านทาง (toll payments)” ให้แก่รัฐบาลอิหร่านหรือกองทัพของประเทศ เพื่อแลกกับการได้รับอนุญาตให้แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซอย่างปลอดภัย  

 

ด้านเอกอัครราชทูตอังกฤษประจำสหรัฐคนใหม่ คริสเตียน เทิร์นเนอร์ ถูกสื่อรายงานว่าได้กล่าวว่า “ความสัมพันธ์พิเศษ” ที่แท้จริงนั้นอยู่ระหว่างสหรัฐกับอิสราเอล ไม่ใช่สหราชอาณาจักร แม้กระทรวงการต่างประเทศอังกฤษจะไม่โต้แย้งถ้อยคำดังกล่าว แต่ก็ระบุว่าความเห็นนั้นไม่สะท้อนจุดยืนอย่างเป็นทางการของรัฐบาล ข้อความดังกล่าวถูกเผยแพร่ครั้งแรกโดยไฟแนนเชียลไทมส์ เพียงไม่กี่ชั่วโมงก่อนที่สมเด็จพระราชาธิบดีชาร์ลส์ที่ 3 จะเสด็จถึงทำเนียบขาวในวันอังคาร

ลินด์ซีย์ เกรแฮม สมาชิกวุฒิสภาสหรัฐฯ พันธมิตรคนสำคัญของทรัมป์ โพสต์บน X แสดงความไม่เชื่อมั่นต่อข้อเสนอของอิหร่านว่า “หากข้อเสนอนี้เป็นความจริง ก็คงชัดเจนว่าอิหร่านกำลังเล่นเกม ประธานาธิบดี โปรดยืนหยัดในจุดยืนของท่านเพื่อประโยชน์ของชาติและของโลก”

อับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน ซึ่งเดินทางเยือนรัสเซียเมื่อวันจันทร์ ระบุระหว่างการพบปะประธานาธิบดีวลาดิมีร์ ปูติน ว่าเตหะรานมุ่งมั่นที่จะเสริมสร้างความเป็นหุ้นส่วนระหว่างสองประเทศ โดยมอสโกถือเป็นหนึ่งในพันธมิตรใกล้ชิดที่สุดของเตหะราน

สถานการณ์หยุดยิงระหว่างอิสราเอลและฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอนยังคงเปราะบาง ทั้งสองฝ่ายต่างกล่าวหากันและกันว่าเป็นผู้ก่อเหตุโจมตีที่ละเมิดข้อกำหนดของข้อตกลงหยุดยิง โดยกองทัพอิสราเอลระบุเมื่อบ่ายวันจันทร์ว่าได้โจมตีโครงสร้างพื้นฐานรวมอุโมงค์สองแห่งของฮิซบอลเลาะห์ในหุบเขาเบกาอาและหลายพื้นที่ทางตอนใต้ของเลบานอน