จับตา ‘สหรัฐ-อิหร่าน’ เจรจานิวเคลียร์วันนี้ หลังเตหะรานซ้อมรบ วอชิงตันเสริมทัพ

สหรัฐ และอิหร่าน มีกำหนดการหารือทางอ้อมในเจนีวา สวิตเซอร์แลนด์ วันอังคาร (17 ก.พ.69) นี้ เพื่อแก้ไขขอพิพาทเรื่องนิวเคลียร์ที่ยืดเยื้อมานาน ซึ่งบ่งชี้ถึงความประนีประนอมที่ชัดเจนน้อย ขณะที่วอชิงตันระดมกองทัพเข้าสู่ภูมิภาค

แหล่งข่าวเผยกับรอยเตอร์ว่า สตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษสหรัฐ และจาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยทรัมป์ เตรียมเข้าร่วมเจรจาในครั้งนี้ โดยมีเจ้าหน้าที่จากโอมานเป็นตัวกลาง และฝ่ายสหรัฐจะพบกับฝ่ายอิหร่าน นำโดยอับบาส อารักชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน

แหล่งข่าวสองรายบอกด้วยว่า กองทัพสหรัฐกำลังเตรียมความพร้อมสำหรับความเป็นไปได้ที่อาจปฏิบัติการต่ออิหร่านนานหลายสัปดาห์ หากประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ มีคำสั่งโจมตี

ขณะที่อิหร่านเริ่มซ้อมรบเมื่อวันจันทร์ (16 ก.พ.69) ในช่องแคบฮอร์มุซ เส้นทางเดินเรือที่สำคัญระดับสากล และเป็นเส้นทางส่งออกน้ำมันจากรัฐอ่าวอาหรับ ที่เรียกร้องใช้การทูตเพื่อยุติข้อพิพาทดังกล่าว

เตหะราน และวอชิงตันกลับมาเจรจากันอีกครั้งเมื่อวันที่ 6 ก.พ.69 เกี่ยวกับข้อพิพาทที่ยิดเยื้อมานานหลายสิบปี

วอชิงตัน และอิสราเอล พันธมิตรที่ใกล้ชิด เชื่อว่า อิหร่านต้องการสร้างอาวุธนิวเคลียร์ที่อาจเป็นภัยคุกคามต่อการมีอยู่ของอิสราเอล แต่อิหร่านบอกว่าโครงการนิวเคลียร์เป็นไปเพื่อสันติอย่างแท้จริง แม้จะเสริมสมรรถนะยูเรเนียมเกินกว่าระดับที่จำเป็นสำหรับการผลิตพลังงาน และใกล้เคียงกับระดับที่จำเป็นสำหรับการสร้างระเบิดนิวเคลียร์ก็ตาม

เมื่อปีที่แล้วอิสราเอลยิงระเบิดถล่มอิหร่าน จากนั้นสหรัฐก็สมทบด้วยการทิ้งระเบิดหลายลูกใส่เป้าหมายฐานนิวเคลียร์ในอิหร่าน นับแต่นั้น เตหะรานก็บอกว่าได้ยุติกิจกรรมเสริมสมรรถนะยูเรเนียมแล้ว

ต่อมาช่วงหลายปี 2025 ผู้ปกครองอิสลามของอิหร่านก็อ่อนแอลงจากการประท้วงที่เกิดขึ้นอย่างกว้างขวางทั่วประเทศ และยาวนานหลายสัปดาห์ และผู้ประท้วงถูกปราบปรามจนส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตหลายพันคน ท่ามกลางวิกฤติค่าครองชีพที่เกิดจากมาตรการคว่ำบาตรระหว่างประเทศ ซึ่งกดดันรายได้จากน้ำมันของอิหร่าน

ทั้งนี้ การเจรจารอบนี้ต่างจากครั้งก่อน นอกจากสหรัฐส่งกองเรือรบไปยังภูมิภาค ครั้งนี้วอชิงตันยังพยายามขยายขอบเขตการหารือไปยังเรื่องอื่นที่ไม่ใช่นิวเคลียร์ด้วย เช่น เรื่องคลังแสงขีปนาวุธของอิหร่าน

เตหะรานบอกว่า มีความมุ่งมั่นที่จะหารือเพื่อควบคุมโครงการนิวเคลียร์ แลกกับการผ่อนปรนมาตรการคว่ำบาตร แต่จะไม่ยกเลิกการเสริมสมรรถนะยูเรเนียมอย่างสิ้นเชิง หรือหารือเกี่ยวกับโครงการขีปนาวุธ

มาร์โก รูบิโอ รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐ แถลงข่าวในบูดาเปสต์ว่า ทำข้อตกลงกับอิหร่านได้ยาก แต่สหรัฐเต็มใจจะลองดู

ด้านอารักชีได้พบกับราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการสำนักงานปรมาณูเพื่อสันติ (IAEA) ในเจนีวา เมื่อวันจันทร์ เพื่อหารือความร่วมมือกับหน่วยงาน และประเด็นทางเทคนิคของเจรจาที่กำลังจะเกิดขึ้นกับสหรัฐ

ทั้งนี้ ในช่วงบ่ายวันอังคาร ตามเวลาท้องถิ่นสวิตเซอร์แลนด์ วิตคอฟฟ์ และคุชเนอร์ยังมีกำหนดการร่วมประชุมสามฝ่ายกับรัสเซีย และยูเครน ขณะที่วอชิงตันพยายามโน้มน้าวให้ยูเครน และรัสเซียบรรลุข้อตกลงยุติการรุกรานยูเครนของมอสโกที่ดำเนินมานานสี่ปีแล้ว

พิสูจน์อักษร....สุรีย์  ศิลาวงษ์