อิหร่านส่งสัญญาณเล่นแรง อดีตมกุฎราชกุมารปลุกพลังยึดเมือง

สำนักข่าวรอยเตอร์รายงาน ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ของสหรัฐ ที่ช่วงหลังขู่เข้ราแทรกแซงสถานการณ์ในอิหร่านอยู่บ่อยครั้ง โพสต์ทรูธโซเชียลเมื่อวันเสาร์ (10 ม.ค.) ตามเวลาท้องถิ่น

“อิหร่านกำลังมองหาเสรีภาพ บางทีอาจไม่เคยมีแบบนี้มาก่อน สหรัฐพร้อมให้ความช่วยเหลือ”

สืบเนื่องจากมีการประท้วงรุนแรงรอบใหม่ทั่วประเทศอิหร่าน แต่การตัดอินเทอร์เน็ตทำให้ประเมินเหตุการณ์ทั้งหมดได้ยาก

หลังพลบค่ำวันเสาร์ วิดีโอใหม่โพสต์ทางออนไลน์แสดงให้เห็นการประท้วงครั้งใหม่ในหลายพื้นที่ของกรุงเตหะรานและเมืองอื่นๆ เช่นเมืองราชต์ทางตอนเหนือ เมืองทาบริซทางตะวันตกเฉียงเหนือ และเมืองชีราซและเคอร์มานทางตอนใต้ สำนักข่าวรอยเตอร์ไม่สามารถตรวจสอบความถูกต้องของวิดีโอเหล่านี้ได้ในทันที

บุตรชายผู้ลี้ภัยของชาห์องค์สุดท้ายแห่งอิหร่าน ผู้ได้กลายเป็นปากเสียงสำคัญในกลุ่มฝ่ายค้านที่แตกแยกแบ่งฝักแบ่งฝ่าย ได้เรียกร้องอย่างหนักแน่นที่สุดเท่าที่เคยมีมาให้ขายการประท้วงไปเป็นการปฏิวัติโค่นล้มคณะผู้นำศาสนาผู้ปกครองประเทศ

สื่อทางการรายงานว่าอาคารเทศบาลแห่งหนึ่งในเมืองคาราจ ทางตะวันตกของกรุงเตหะราน ถูกวางเพลิง และกล่าวโทษว่าเป็นฝีมือของ “ผู้ก่อจลาจล” สถานีโทรทัศน์ของรัฐออกอากาศภาพงานศพของสมาชิกกองกำลังรักษาความปลอดภัยที่ระบุว่าเสียชีวิตในการประท้วงในเมืองชีราซ กอม และฮาเมดาน

ภาพวิดีโอที่เผยแพร่ในโซเชียลมีเดียเมื่อวันศุกร์ แสดงให้เห็นฝูงชนจำนวนมากรวมตัวกันในกรุงเตหะราน และมีการจุดไฟเผาตามท้องถนน ในวิดีโอหนึ่งที่สำนักข่าวรอยเตอร์ตรวจสอบแล้วแสดงให้เห็นการประท้วงตอนกลางคืนในเขตซาอาดาตาบาดของกรุงเตหะราน มีเสียงผู้ชายคนหนึ่งพูดว่า ฝูงชนได้ยึดครองพื้นที่ไปแล้ว

“ฝูงชนกำลังมา ‘ความตายแด่เผด็จการ’ ‘ความตายแด่คาเมเนอี’” ผู้ประท้วงตะโกนหมายถึงอยาตอลลาห์ อาลี คาเมเนอี ผู้นำสูงสุด

การประท้วงได้ลุกลามไปทั่วอิหร่านตั้งแต่วันที่ 28 ธันวาคมเริ่มต้นจากความไม่พอใจต่อภาวะเงินเฟ้อที่พุ่งสูงขึ้น แล้วกลายเป็นประเด็นทางการเมืองอย่างรวดเร็วผู้ประท้วงเรียกร้องให้ยุติการปกครองของกลุ่มผู้นำศาสนา ขณะที่ทางการกล่าวหาว่าสหรัฐและอิสราเอลเป็นผู้ยุยงให้เกิดความไม่สงบ

เจ้าหน้าที่ข่าวกรองระดับสูงของสหรัฐรายหนึ่งอธิบายสถานการณ์นี้ว่าเป็น “เกมแห่งความอึด” ฝ่ายตรงข้ามพยายามกดดันต่อไปจนกว่าบุคคลสำคัญในรัฐบาลจะหลบหนีหรือเปลี่ยนข้าง ในขณะที่ทางการพยายามสร้างความหวาดกลัวให้มากพอที่จะทำให้ผู้คนไม่มาร่วมประท้วง ไม่เปิดโอกาสให้สหรัฐมีเหตุผลที่จะเข้าแทรกแซง

กลุ่มสิทธิมนุษยชนอิหร่าน HRANA ระบุว่า มีผู้ประท้วงเสียชีวิตอย่างน้อย 50 คน และเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงเสียชีวิต 15 คนมีผู้ถูกจับกุมอีกประมาณ 2,300 คน

กองทัพโทษ‘ผู้ก่อการร้าย’ทำลายความมั่นคง

ผู้เห็นเหตุการณ์คนหนึ่งทางตะวันตกของอิหร่านเล่าให้รอยเตอร์ฟังทางโทรศัพท์ว่า กองกำลังพิทักษ์การปฏิวัติอิหร่าน (ไออาร์จีซี) ส่งเจ้าหน้าที่เข้าไปแล้วเปิดฉากยิง

สำนักข่าวกึ่งทางการ “ทัสนิม” รายงานว่า ทางการจับกุม “ผู้ก่อจลาจลติดอาวุธ” 100 คน ในเมืองบาฮาเรสถานใกล้กรุงเตหะราน

ด้านไออาร์จีซี ซึ่งเป็นกองกำลังพิเศษเคยปราบปรามความไม่สงบในครั้งก่อนๆ มาแล้ว ออกแถลงการณ์ทางสถานีโทรทัศน์ของรัฐว่า ผู้ก่อการร้ายได้โจมตีฐานทัพทหารและตำรวจในช่วงสองคืนที่ผ่านมา ส่งผลให้พลเมืองและเจ้าหน้าที่ฝ่ายความมั่นคงหลายคนเสียชีวิตทรัพย์สินสาธารณะและส่วนตัวถูกเผาทำลายและว่า การปกป้องความสำเร็จของการปฏิวัติอิสลามการรักษาความปลอดภัยเป็น “เส้นแดง”

กองทัพก็ออกแถลงการณ์เช่นกันว่าจะ “ปกป้องและรักษาผลประโยชน์ของชาติ โครงสร้างพื้นฐานทางยุทธศาสตร์ของประเทศ และทรัพย์สินสาธารณะ”

ปาห์เลวีเผยเป้าหมายเตรียม‘ยึดใจกลางเมือง’

ในวีดีโอที่โพสต์บนแพลตฟอร์ม X เรซา ปาห์เลวี วัย 65 ปี โอรสพระเจ้าชาห์ที่ถูกการปฏิวัติอิสลามอิหร่านโค่นล้มในปี 1979 กล่าวว่า สาธารณรัฐอิสลามจะต้อง “คุกเข่า” เขาเรียกร้องประชาชนให้ยึดใจกลางเมืองของตนเองเอาไว้ให้ได้ เขากำลังเตรียมการกลับสู่อิหร่านในเร็วๆ นี้

“เป้าหมายของเขาไม่ใช่แค่ลงถนน เป้าหมายคือการเตรียมการยึดใจกลางเมืองแล้วครอบครอง” ปาห์เลวีกล่าว

อย่างไรก็ตาม เมื่อวันพฤหัสบดี (8 ม.ค.) ทรัมป์กล่าวว่าเขาไม่ต้องการพบกับปาห์เลวี ซึ่งเป็นสัญญาณบ่งชี้ว่าเขากำลังรอประเมินสถานการณ์วิกฤติก่อนที่จะให้การสนับสนุนผู้นำฝ่ายค้าน

ส่วนสถานการณ์ในพื้นที่ แพทย์คนหนึ่งทางภาคตะวันตกเฉียงเหนือของอิหร่านกล่าวว่า ตั้งแต่วันศุกร์ (9 ม.ค.)มีผู้ประท้วงที่ได้รับบาดเจ็บจำนวนมากถูกนำตัวส่งโรงพยาบาล บางคนถูกทำร้ายอย่างรุนแรง ได้รับบาดเจ็บที่ศีรษะ ขาและแขนหัก รวมถึงบาดแผลลึกหลายแห่ง

ในโรงพยาบาลแห่งหนึ่งมีผู้ถูกยิงด้วยกระสุนจริงอย่างน้อย 20 คนในจำนวนนี้ 5 คนเสียชีวิตในเวลาต่อมา

ทรัมป์ขู่ผู้นำอิหร่านหนัก 

ผู้ปกครองอิหร่านต้องเผชิญกับความไม่สงบหลายครั้งหลายครา รวมถึงการประท้วงของนักศึกษาในปี 1999 การเลือกตั้งที่มีข้อโต้แย้งในปี 2009 ปัญหาเศรษฐกิจในปี 2019 และในปี 2022 จากกรณีการเสียชีวิตของหญิงคนหนึ่งระหว่างถูกควบคุมตัวในข้อหาละเมิดระเบียบการแต่งกาย

ทรัมป์ ผู้ร่วมกับอิสราเอลโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านเมื่อฤดูร้อนที่ผ่านมา ได้รวมอิหร่านไว้ในรายชื่อประเทศที่เขาอาจเข้าแทรกแซง นับตั้งแต่ส่งกองกำลังไปจับกุมประธานาธิบดีเวเนซุเอลาเมื่อสัปดาห์ก่อน เมื่อวันศุกร์ทรัมป์กล่าวเตือนผู้นำอิหร่านว่า “พวกคุณอย่าได้เริ่มยิง เพราะเราก็จะเริ่มยิงเช่นกัน”

ขณะที่ผู้ประท้วงบางส่วนตะโกนคำขวัญสนับสนุนปาห์ลาวี เช่น “ชาห์ทรงพระเจริญ” แม้ว่าส่วนใหญ่จะเรียกร้องให้ยุติการปกครองโดยกลุ่มผู้นำศาสนา หรือเรียกร้องให้มีการดำเนินการแก้ไขปัญหาเศรษฐกิจก็ตาม

เมื่อวันศุกร์คาเมเนอีกล่าวหาผู้ประท้วงว่ากระทำการในนามของทรัมป์ โดยระบุว่าผู้ก่อจลาจลกำลังโจมตีทรัพย์สินสาธารณะ และเตือนว่าเตหะรานจะไม่ยอมทนต่อผู้ที่กระทำการเหมือน “ทหารรับจ้างของชาวต่างชาติ”