‘สหรัฐ-ยุโรป’ ไฟเขียว รับประกันความมั่นคงให้ ‘ยูเครน’ หากบรรลุดีลหยุดยิง

สหรัฐ สนับสนุนกลุ่มพันธมิตรยูเครนอย่างเป็นทางการครั้งแรกในวันอังคาร (6 ม.ค.) โดยให้คำมั่นว่าจะรับประกันความมั่นคงให้ยูเครน และเห็นด้วยกับข้อผูกพันที่จะให้การสนับสนุนยูเครนหากถูกรัสเซียโจมตีอีกครั้ง

คำมั่นสัญญาดังกล่าวมีขึ้นหลังการประชุมสุดยอดในกรุงปารีสของกลุ่มพันธมิตรที่พร้อมร่วมมือ (coalition of the willing) ซึ่งประกอบไปด้วยชาติยุโรปส่วนใหญ่ โดยเป็นข้อตกลงที่ยืนยันว่าจะสร้างหลักประกันเพื่อสร้างความมั่นใจให้เคียฟในกรณีที่มีการหยุดยิงกับรัสเซีย ที่รุกรานยูเครนในปี 2014 และรุกรานอีกครั้งอย่างเต็มรูปแบบในปี 2022

การประชุมในครั้งนี้ มีสตีฟ วิตคอฟฟ์ ทูตพิเศษสหรัฐ และ จาเร็ด คุชเนอร์ ลูกเขยประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ รวมถึงพลเอกอเล็กซัส กรีนเควิช ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของสหรัฐในยุโรป ซึ่งเมื่อวันก่อนได้หารือรายละเอียดเกี่ยวกับการรับประกันความมั่นคงกับผู้บัญชาการกองทัพยุโรป เข้าร่วมด้วย

วิตคอฟฟ์กล่าวหลังประชุมว่า ทรัมป์ “สนับสนุนมาตรการรักษาความมั่นคงอย่างเต็มที่”

“มาตรการรักษาความมั่นคงเหล่านั้นมีจุดประสงค์เพื่อ...ยับยั้งการโจมตีต่างๆ การโจมตีเพิ่มเติมในยูเครน และ...หากมีการโจมตีเกิดขึ้น มาตรการเหล่านั้นก็มีหน้าที่ป้องกัน และก็จะมีผลทั้งสองมาตรการ มาตรการเหล่านั้นแข็งแกร่งอย่างที่ไม่เคยมีมาก่อน” ทูตพิเศษสหรัฐกล่าวในงานแถลงข่าว ร่วมกับผู้นำฝรั่งเศส เยอรมนี อังกฤษ และยูเครน

ด้านคุชเนอร์บอกว่า หากยูเครนทำข้อตกลงขั้นสุดท้าย “พวกเขาต้องรู้ว่า หลังจากข้อตกลง พวกเขาจะปลอดภัย ได้รับการปกป้องอย่างแข็งแกร่ง และมีมาตรการรองรับอย่างแท้จริง เพื่อให้แน่ใจว่าเหตุการณ์เช่นนี้จะไม่เกิดขึ้นอีก”

แถลงการณ์ร่วมของกลุ่มพันธมิตรระบุด้วยว่า พันธมิตรจะมีส่วนร่วมในกลไกการจับตาและการยืนยันการหยุดยิงที่สหรัฐเสนอไว้ ซึ่งอาจมีโดรน ระบบเซ็นเซอร์ และดาวเทียมเข้ามาเกี่ยวข้องในกระบวนการนี้ แต่ไม่เกี่ยวข้องกับกองทัพสหรัฐ

จ่อตั้งกองกำลังนานาชาติ

นอกจากนี้แถลงการณ์ของผู้นำยังให้คำมั่นว่าจะจัดตั้ง “กองกำลังนานาชาติเพื่อยูเครน” นำโดยยุโรป เพื่อสนับสนุนการฟื้นฟูกองกำลังติดอาวุธของยูเครน และสนับสนุนการป้องปราม ซึ่งจะได้รับการสนับสนุนจากสหรัฐตามที่เสนอไว้

ฝรั่งเศส และอังกฤษ ยังได้ลงนามแสดงเจตจำนงเกี่ยวกับการส่งกองกำลังนานาชาติเข้าประจำการในอนาคต หากมีการบรรลุข้อตกลงหยุดยิง

มาครงกล่าวว่า ข้อตกลงดังกล่าวอาจมีการส่งทหารฝรั่งเศสเข้าร่วมหลายพันนาย

ขณะที่สตาร์เมอร์กล่าว “นี่เป็นการปูทางไปสู่กรอบกฎหมายที่กองกำลังอังกฤษ ฝรั่งเศส และพันธมิตรสามารถปฏิบัติการในดินแดนยูเครนได้ เพื่อรักษาความมั่นคงในน่านฟ้าและน่านน้ำของยูเครน และฟื้นฟูกองกำลังติดอาวุธของยูเครนเพื่ออนาคต”

ที่ผ่านมาพันธมิตรส่วนใหญ่ให้ความสำคัญกับการให้คำมั่นสัญญาว่าจะให้ความช่วยเหลือทางทหารแก่กองทัพยูเครน และมีความเป็นไปได้ที่จะจัดตั้งกองกำลังเสริมสร้างความมั่นใจระหว่างประเทศ

แต่นักการทูตต่างบอกว่า ขณะนี้ความสนใจได้เปลี่ยนไปที่การรับประกันที่มีผลผูกพันทางกฎหมายเพื่อให้ความช่วยเหลือแก่เคียฟในกรณีที่มอสโกโจมตีอีกครั้ง เนื่องจากความเป็นไปได้ของการตอบโต้ทางทหารมีแนวโน้มที่จะก่อให้เกิดข้อถกเถียงในหลายประเทศในยุโรป

เซเลนสกียินดีดีลใหม่

ด้านประธานาธิบดีโวโลดิมีร์ เซเลนสกี ของยูเครน โพสต์ในเทเลแกรมหลังการประชุมว่า ข้อตกลงเป็นสัญญาณบ่งบอกว่า

“ยุโรปและพันธิมิตรที่พร้อมร่วมมือ มีความมุ่งมั่นในการเตรียมพร้อมทำงานเพื่อความมั่นคงอย่างแท้จริงมากเพียงใด”

อย่างไรก็ตาม เซเลนสกีเสริมว่า ยังคงต้องพิจารณาว่าการจับตาสถานการณ์จะได้ผลอย่างไร และกองทัพยูเครนจะได้รับการสนับสนุน รวมถึงการสนับสนุนด้านงบประมาณอย่างไร

นอกจากนี้ ปธน.ยูเครนได้ขอบคุณสหรัฐสำหรับความพร้อมในการสนับสนุนทุกๆ ด้าน ทั้งการรับประกันความมั่นคง การจับตาสถานการณ์หยุดยิง และการฟื้นฟู และว่าคณะผู้แทนยูเครนจะดำเนินการเจรจาต่อในประเด็นสำคัญต่างๆ ในวันพุธ (7 ม.ค.)

ทั้งนี้ รอยเตอร์สรายงานว่า ในแถลงการณ์ร่วมยังไม่ได้รับการรับรองอย่างชัดเจนจากสหรัฐ และรายละเอียดเกี่ยวกับบทบาทของสหรัฐก็ถูกลดทอนลงจากร่างฉบับก่อนหน้า โดยเฉพาะการตัดถ้อยคำที่ระบุถึงการใช้ขีดความสามารถของสหรัฐเพื่อสนับสนุนกองกำลังนานาชาติในยูเครนออกไป

แต่เจ้าหน้าที่ยุโรปก็ยกย่องการมีส่วนร่วมของทูตจากสหรัฐ และความมุ่งมั่นอันแน่วแน่ของพวกเขาว่าเป็นหลักฐานแสดงให้เห็นว่าวอชิงตันคอยสนับสนุนอยู่เบื้องหลังในกรอบการทำงานด้านความมั่นคง

มอสโกยังไม่ตอบรับ

ด้านมอสโก ยังไม่ส่งสัญญาณใดๆ ที่แสดงถึงความเต็มใจที่จะยอมอ่อนข้อ หลังจากที่เคียฟผลักดันให้มีการเปลี่ยนแปลงข้อเสนอของสหรัฐ ที่ในตอนแรกสนับสนุนข้อเรียกร้องของรัสเซียเป็นหลัก และมอสโกยังไม่ได้ส่งสัญญาณต่อสาธารณะว่าจะยอมรับข้อตกลงสันติภาพที่มีการรับประกันความมั่นคงจากพันธมิตรยูเครนหรือใหม่ ขณะที่ก่อนหน้านี้รัสเซียปฏิเสธการมีส่วนร่วมใดๆ ของกองทัพจากสมาชิกนาโตในยูเครน