จีนเกินดุลการค้าทะลุ 1 ล้านล้านดอลลาร์ตั้งแต่ 10 เดือนแรกของปีนี้ ทำสถิติเร็วสุดเป็นประวัติการณ์ หลังส่งออกเดือนต.ค.พุ่ง 35.2% จากความต้องการชิปและอุปกรณ์ AI ทั่วโลก แต่ก็ยิ่งเสี่ยงเพิ่มความตึงเครียดกับยุโรปและประเทศคู่ค้า นักวิเคราะห์เตือนจีนเสี่ยงถูกตั้งกำแพงภาษีเพิ่มอีกในปี 2027
จีน รายงาน ตัวเลขการส่งออก-นำเข้า เดือน ต.ค. 2026 เติบโตสูงกว่าคาดการณ์มาก จนยอดเกินดุลการค้าทะลุ "1 ล้านล้านดอลลาร์" ภายในแค่ช่วง 10 เดือนแรกของปี เร็วที่สุดเป็นประวัติการณ์ และเร็วขึ้นกว่าปีที่แล้ว 1 เดือน หลังการแข่งขันลงทุนโครงสร้างพื้นฐานด้านปัญญาประดิษฐ์ (AI) ทั่วโลกช่วยกระตุ้นยอดขายสินค้าเทคโนโลยีขั้นสูง และชดเชยผลกระทบจากอุปสงค์ในประเทศที่ยังอ่อนแอ
เกินดุลทะลุ 1 ล้านล้านสองปีติด
ข้อมูลล่าสุดที่เปิดเผยในวันนี้ระบุว่า "การส่งออก" สินค้าของจีนในเดือนต.ค. พุ่งขึ้น 35.2% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน สูงกว่าที่นักเศรษฐศาสตร์ในผลสำรวจของรอยเตอร์สคาดว่าจะเพิ่มขึ้น 33.5% แต่ชะลอลงเล็กน้อยเมื่อเทียบายเดือน จากที่ขยายตัวได้ 36.3% ในเดือนก.ย.
การส่งออกที่แข็งแกร่งช่วยผลักดันยอดเกินดุลการค้าจีนในช่วง 10 เดือนแรกของปีนี้ขึ้นแตะ 1.04 ล้านล้านดอลลาร์ นับเป็น "ปีที่สองติดต่อกัน" ที่ยอดเกินดุลการค้าทะลุ 1 ล้านล้านดอลลาร์ โดยทำได้เร็วกว่าปีที่แล้วถึงหนึ่งเดือน และคาดว่าตัวเลขการค้าทั้งปีนี้จะทุบสถิติการเกินดุลของปีที่แล้วซึ่งอยู่ที่ 1.19 ล้านล้านดอลลาร์
การนำเข้าเริ่มแซงส่งออก
ขณะที่ "การนำเข้า" เพิ่มขึ้น 41.6% เมื่อเทียบกับปีก่อน เร่งตัวขึ้นจาก 31% ในเดือนก.ย. และสูงกว่ามากจากที่นักวิเคราะห์ในผลสำรวจคาดว่าจะขยายตัวได้เพียง 32%
เทียนเฉิน สวี นักเศรษฐศาสตร์อาวุโสจาก Economist Intelligence Unit กล่าวว่า การนำเข้าของจีนที่ขยายตัวในอัตราสูงสุดนับตั้งแต่เดือนพ.ค. 2021 ได้รับแรงหนุนหลักจากความต้องการสินค้าที่เกี่ยวข้องกับเทคโนโลยี แร่สำคัญอย่างทองแดง และพลังงาน ซึ่งรวมถึงก๊าซธรรมชาติเหลว (LNG) น้ำมัน และถ่านหิน
ทั้งนี้ แม้ว่ายอดการเกินดุลสะสมตั้งแต่ต้นปีจะทะลุหลัก 1 ล้านล้านดอลลาร์ไปแล้ว แต่การนำเข้าที่มีอัตราเติบโตแซงหน้าการส่งออกในเดือนต.ค. ส่งผลให้ยอดเกินดุลการค้ารายเดือนของจีนลดลงเหลือ 105,300 ล้านดอลลาร์ในเดือนต.ค. ซึ่งเป็นระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนเม.ย.
ยิ่งตอกย้ำการค้าไม่สมดุล
ตัวเลขเหล่านี้สะท้อนให้เห็นว่า รัฐบาลปักกิ่งพึ่งพา "ตลาดต่างประเทศ" มากขึ้นในการประคองเศรษฐกิจที่ได้รับผลกระทบจากการบริโภคซบเซาและวิกฤติอสังหาริมทรัพย์ที่ยืดเยื้อ
แม้กระแสลงทุน AI ทั่วโลกจะช่วยหนุนความต้องการสินค้าเทคโนโลยีจีนให้แข็งแกร่งต่อเนื่องไปจนถึงปี 2027 แต่ก็เสี่ยงซ้ำเติม "ความไม่สมดุล" ของเศรษฐกิจภายในประเทศ และเพิ่ม "ความขัดแย้งทางการค้า" กับบรรดาประเทศคู่ค้า ซึ่งรวมถึงสหภาพยุโรป (อียู)
ยอดเกินดุลการค้าที่เพิ่มสูงขึ้นอาจทำให้ความตึงเครียดกับ "อียู" ยิ่งรุนแรงขึ้นอีก โดยบรรดาผู้นำยุโรปอาจเรียกร้องให้เพิ่มมาตรการจำกัดการค้ากับจีนมากขึ้น ภายหลังจากที่เพิ่งมีการบรรลุข้อตกลงกับรัฐบาลปักกิ่งเพื่อจำกัดการส่งออก "รถยนต์ไฮบริด" จากจีนเข้าสู่ตลาดยุโรปในช่วงไม่กี่ปีข้างหน้า
อย่างไรก็ตาม มาตรการกดดันคาดว่าจะทำให้บรรดาโรงงานผู้ผลิต "เร่งส่งออกสินค้าล่วงหน้า" ซึ่งจะช่วยกระตุ้นการส่งออกของจีนในระยะสั้น
โจ ไพส์เซล หัวหน้านักเศรษฐศาสตร์มหภาคของ Trivium China กล่าวว่า “ความเสี่ยงที่จะมีการเก็บภาษีเพิ่มเติมและใช้มาตรการกีดกันทางการค้าอื่นๆ จะยังคงอยู่ในระดับสูงในปี 2027 โดยเฉพาะเมื่อผู้ผลิตจีนยังคงขยายธุรกิจในตลาดต่างประเทศอย่างต่อเนื่อง”
กำลังซื้อในประเทศยังเป็นจุดอ่อน
หนึ่งในความกังวลสำคัญของรัฐบาลปักกิ่งคือ "ผู้บริโภคจีน" ยังไม่เต็มใจที่จะควักเงินออกมาใช้จ่าย เนื่องจากภาวะตกต่ำของตลาดอสังหาริมทรัพย์ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อความมั่งคั่งของครัวเรือน และบั่นทอนความเชื่อมั่นต่อแนวโน้มเศรษฐกิจ
ความต้องการภายในประเทศที่ซบเซาทำให้ "ผู้ผลิตรถยนต์จีน" ต้องหันไปแสวงหายอดขายในตลาดต่างประเทศมากขึ้น
ข้อมูลอีกชุดหนึ่งที่สมาคมอุตสาหกรรมยานยนต์จีนเปิดเผย ระบุว่า การส่งออกรถยนต์ของจีนยังคงเติบโตอย่างแข็งแกร่งในเดือนต.ค. ขณะที่ยอดขายรถยนต์ภายในประเทศลดลงเป็นเดือนที่ 12 ติดต่อกัน
อย่างไรก็ตาม การพึ่งพาการส่งออกมากขึ้นทำให้เศรษฐกิจจีนมีความเสี่ยงเพิ่มขึ้น หากความต้องการสินค้าในตลาดโลกชะลอตัวลง
อนาคตส่งออกจีนขึ้นอยู่กับ AI
ความแข็งแกร่งของการส่งออกจีนในปีนี้ส่วนใหญ่ได้รับแรงหนุนจากการเร่งขยายโครงสร้างพื้นฐานด้าน AI ทั่วโลก โดยข้อมูลระบุว่า มูลค่าการส่งออกแผงวงจรรวม (IC) ของจีนในช่วง 10 เดือนแรกของปีเพิ่มขึ้นถึง 111%
คริสโตเฟอร์ มิลล์เวิร์ด อดีตประธานสำนักงานเทคโนโลยีสารสนเทศสหรัฐ ซึ่งเป็นสมาคมการค้าที่เป็นตัวแทนบริษัทเทคโนโลยีสหรัฐในจีน กล่าวกับเดอะวอลสตรีทเจอร์นัลว่า จีนสามารถ “ครองตลาดได้สำเร็จ” ในด้านชิ้นส่วนจำนวนมากที่จำเป็นต่อการผลิตสินค้าเทคโนโลยีขั้นสูง
“นี่เป็นส่วนหนึ่งของความพยายามในวงกว้างที่จะผลักดันให้จีนกลายเป็นมหาอำนาจด้านการผลิตที่ครองตลาดโลกอย่างแท้จริง และความพยายามดังกล่าวก็ประสบความสำเร็จแล้ว” มิลล์เวิร์ดกล่าว
ด้านนักวิเคราะห์ของ Macquarie ระบุว่า แนวโน้มการส่งออกขึ้นอยู่กับว่ากระแสการเติบโตของ AI จะดำเนินต่อไปได้นานเพียงใด และคาดการณ์ว่าการส่งออกของจีนจะเร่งตัวขึ้นอีกในไตรมาส 4 ก่อนเริ่มชะลอตัวตั้งแต่ไตรมาสแรกของปี 2027
ขณะเดียวกัน ผลสำรวจอีกชุดจาก China Beige Book พบว่า คำสั่งซื้อสินค้าใหม่ทั้งจากตลาดภายในประเทศและต่างประเทศในเดือนต.ค.ชะลอตัวลงเมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อน
นอกจากนี้ กิจกรรมภาคโรงงานของจีนยังหดตัวลงอย่างเหนือความคาดหมายในเดือนที่แล้ว ตามข้อมูลดัชนีผู้จัดการฝ่ายจัดซื้อ (PMI) ภาคการผลิตอย่างเป็นทางการ เนื่องจากคำสั่งซื้อจากต่างประเทศชะลอตัว
จับตาสงบศึกการค้าในเวที APEC
รัฐบาลวอชิงตันและปักกิ่งบรรลุข้อตกลงเมื่อเดือนก.ย. เพื่อขยายเวลาสงบศึกทางการค้าในวงกว้างออกไปอีกสองเดือนจนถึงเดือนม.ค. 2027 พร้อมมาตรการด้านการค้าอื่นๆ อีกหลายรายการ รวมถึงการยกเว้นมาตรการควบคุมการส่งออกแร่ธาตุสำคัญบางชนิด และการระงับเก็บค่าธรรมเนียมพิเศษจากเรือของแต่ละฝ่ายที่เข้าเทียบท่า
ทั้งนี้ ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน และประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐ คาดว่าจะพบกันเป็นครั้งที่สามในปีนี้ ในการประชุมผู้นำความร่วมมือทางเศรษฐกิจเอเชีย-แปซิฟิก (APEC) ที่เมืองเซินเจิ้น ศูนย์กลางเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางตอนใต้ของจีน ในสัปดาห์หน้า
ที่มา: Reuters, CNBC, WSJ
