คำต่อคำ ซีอีโอเฟซบุ๊ค ‘สำนึกผิด’

มาร์ค ซักเคอร์เบิร์ก ประธานคณะเจ้าหน้าที่บริหาร (ซีอีโอ) และผู้ก่อตั้งเฟซบุ๊คให้ข้อมูลอย่าง เป็นทางการกับคณะกรรมาธิการสภาคองเกรสเป็นครั้งแรก เมื่อวันอังคาร (10 เม.ย.) ตามเวลาท้องถิ่น ยาวนานถึง 5 ชั่วโมง ท่ามกลางกระแสกดดันที่เฟซบุ๊ค ปล่อยให้ข้อมูลผู้ใช้ 87 ล้านคน ตกไป อยู่ในมือของเคมบริดจ์ อนาลิติกา บริษัทที่ปรึกษาทางการเมืองจากอังกฤษที่ช่วยงานหาเสียงให้ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ งานนี้ซักเคอร์เบิร์กถึงกับต้องเอ่ยปากขอโทษกลางสภาซ้ำแล้วซ้ำเล่า

“เป็นความผิดของผมเอง ผมขอโทษ ผมเป็นคนเริ่มต้นเฟซบุ๊ค ผมทำมัน และผมต้องรับผิดชอบกับสิ่งที่เกิดขึ้น”

เจ้าพ่อเฟซบุ๊คโอดครวญและว่าเฟซบุ๊คไม่ได้ปกป้องแพลตฟอร์ม “จนกลายเป็นเรื่องของเฟคนิวส์ ต่างชาติแทรกแซงการเลือกตั้ง เฮตสปีช รวมไปถึงนักพัฒนาแพลตฟอร์ม และความเป็นส่วนตัวของข้อมูล”

ซีอีโอวัย 33 ปี พูดถึงการต่อสู้อย่างยาวนานต่อต้านการเข้ามามีบทบาทของรัสเซียในเฟซบุ๊ค หวังสร้างอิทธิพลในการเลือกตั้งสหรัฐและอื่นๆ

“มีคนในรัสเซียทำงานด้วยการพยายามแสวงหาประโยชน์จากระบบของเรา รวมไปถึงอินเทอร์เน็ตอื่นๆ และระบบอื่นๆ นี่จึงเป็นการแข่งขันด้านอาวุธแล้วเขาจะได้สิ่งที่ดีขึ้น เราจึงจำเป็นต้องลงทุนเพื่อให้ได้สิ่งที่ดีขึ้นด้วย”

ก่อนหน้านี้ซักเคอร์เบิร์กเคยยอมรับว่าเครือข่ายสังคมออนไลน์ของตนไม่ได้คุ้มครองการเผยแพร่ข้อมูลบิดเบือนได้มากพอ ในช่วงการหาเสียงเลือกตั้งประธานาธิบดีสหรัฐครั้งล่าสุด การให้ข้อมูลกับคณะกรรมาธิการวุฒิสภา44 คนเมื่อวันอังคาร ก่อนจะพบกับคณะกรรมาธิการสภาผู้แทนราษฎรในวันรุ่งขึ้น ซักเคอร์เบิร์กจึงต้องเจอกับทั้งคำถามที่ดุเดือดและเป็นมิตร

ในบรรดาคำถามทั้งหมดไม่มีข้อไหนที่สร้างความสับสนให้กับเขา มากไปกว่าคำถามของ ส.ว.ดิค เดอร์บิน ที่ถามว่า
เขานอนที่ไหนในคืนก่อนจะมาให้ข้อมูล

“คุณพอจะบอกเราได้มั้ยว่าเมื่อคืนคุณพักที่ไหน” เล่นเอาซักเคอร์เบิร์กอึ้งไป 8 วินาทีเต็ม ก่อนหัวเราะเบาๆ ด้วยสีหน้าเคร่งเครียดแล้วปฏิเสธตอบคำถามในที่สุด

“ถ้าคุณส่งข้อความหาใครในสัปดาห์นี้บอกชื่อเขาเหล่านั้นได้มั้ย” ส.ว.รัฐอิลลินอยส์จากพรรคเดโมแครตรุกต่อ แน่นอนว่า
ซักเคอร์เบิร์ก ไม่ยินดีตอบคำถามเหมือนเดิมกลวิธีของเดอร์บินนั้นต้องการชี้ไปยังประเด็นปัญหาสำคัญเรื่องการจัดการข้อมูลส่วนตัวผู้ใช้ของเฟซบุ๊ค

สิ่งที่ทุกคนจับตามองคือการมีกฎระเบียบควบคุมบริษัทอินเทอร์เน็ตรายใหญ่ ซักเคอร์เบิร์กกล่าวว่า เขายอมรับกฎระเบียบแต่ระเบียบที่ซับซ้อนก็อาจส่งผลต่อบริษัทโซเชียลมีเดียกำลังผุดขึ้นได้

“ผมคิดว่าอินเทอร์เน็ตทวีความสำคัญมากขึ้นในชีวิตผู้คน เราจึงจำเป็นต้องคุยกันให้ละเอียดเรื่องระเบียบที่ต้องมี และระมัดระวังให้จงหนักว่านโยบายออกระเบียบใหม่จะไม่ไปหลอมรวมบริษัทที่ได้ประโยชน์อยู่แล้ว
ให้แข็งแกร่งยิ่งขึ้น”

ซักเคอร์เบิร์กเผยด้วยว่า เฟซบุ๊คกำลังร่วมมือกับอัยการพิเศษสหรัฐสอบสวนเรื่องรัสเซียแทรกแซงการเลือกตังปี 2559

“งานที่เราร่วมมือกับอัยการพิเศษทำอย่างลับๆ ผมขอรับรองกับที่ประชุมนี้เลยครับว่า ผมไม่ได้เปิดเผยความลับ”

พอถึงคำถามหนักๆ เรื่องเคมบริดจ์อนาลิติกาล้วงข้อมูลไปมหาศาล ซีอีโอเฟซบุ๊คถึงกับออกอาการเครียด

“เรากำลังทำความเข้าใจว่าเกิดอะไรขึ้นกับเคมบริดจ์ อนาลิติกากันแน่ และรับประกันว่าเรื่องแบบนี้จะไม่เกิดขึ้นอีก”

แต่ ส.ว.หลายคนก็ไม่รับมุกสำนึกผิดแบบนี้

“เราเห็นคุณเดินสายขอโทษแบบนี้มาหลายครั้งแล้วล่ะ” ส.ว.ริชาร์ด บลูเมนทัลจากรัฐคอนเนตทิคัตดักคอ

“ที่ผมยังคาใจคำให้การของคุณในวันนี้คือ ผมยังไม่เห็นว่าคุณจะเปลี่ยนแปลงวิธีทำธุรกิจของคุณได้ จนกว่าจะมีระเบียบ
ชี้เฉพาะออกมา”

การให้ข้อมูลครั้งนี้ถือเป็นอีกก้าวย่างหนึ่งของซักเคอร์เบิร์ก ผู้ลาออกจากมหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ดมาทำเฟซบุ๊คเมื่อปี 2547 จนกลายเป็นบริษัทโซเชียลมีเดียรายใหญ่สุดของโลกมูลค่ากว่า 450,000 ล้านดอลลาร์ ระหว่างช่วงซักถามซักเคอร์เบิร์กปฏิเสธคำกล่าวที่ว่ายักษ์โซเชียลมีเดียรายนี้ ที่มีผู้ใช้กว่า2,000 ล้านคนทั่วโลก ควบคุมตลาดแต่เพียงผู้เดียว

“ชาวอเมริกันเฉลี่ยใช้ 8 แอพสื่อสารกับเพื่อน และติดต่อกับคนโน้นคนนี้ มีตั้งแต่แอพสั่งข้อความไปจนถึงอีเมล”

ซักเคอร์เบิร์กกล่าวและว่า เฟซบุ๊คยังเชื่อมั่นในตัวแบบธุรกิจที่มีรายได้จากการโฆษณา แต่ก็ดูเหมือนเปิดโอกาสให้กับเวอร์ชันจ่ายเงินด้วย

“เฟซบุ๊คฟรีจะมีอยู่เสมอ” ซีอีโอกล่าวกับคณะกรรมาธิการ

ขณะที่นอกสภาผู้ประท้วงหลายสิบคนสวมหน้ากากซักเคอร์เบิร์ก และเสื้อยืดสกรีนข้อความว่า #ลบเฟซบุ๊ค รวมตัวกันประท้วง

ภายในห้องประชุมอันแน่นขนัดนักกิจกรรมกลุ่มโค้ดพิงค์ สวมแว่นตามหึมาเขียนข้อความ “หยุดล้วงข้อมูล” บนเลนส์ พร้อมชูป้าย “หยุดบริษัทโกหก”

ด้านนักลงทุนพอใจกับการแสดงบทบาทของซีอีโอ ส่งผลให้หุ้นเฟซบุ๊คราคารายวันขยับขึ้นสูงสุดในรอบเกือบ 2 ปี ปิดบวก 4.5%