จับตาเศรษฐกิจญี่ปุ่นถดถอย

หลังจากรัฐบาลญี่ปุ่น เปิดเผยข้อมูลเศรษฐกิจเมื่อวานนี้ ก็ทำให้รู้ว่า เศรษฐญี่ปุ่นเข้าสู่ภาวะถดถอย ในไตรมาสสามระหว่างเดือนกรกฎาคม-กันยายน ทำให้เกิดกระแสคาดการณ์ว่า นายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะ อาจเลื่อนแผนขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มในปีหน้าออกไปก่อน และอาจตัดสินใจประกาศเลือกตั้งก่อนกำหนด

ทั้งนี้ ผลิตภัณฑ์มวลรวมในประเทศ (จีดีพี) ของญี่ปุ่นหดตัวลง 0.4% ในไตรมาสสาม หรือ 1.6% เมื่อเทียบต่อปี ที่มีผลพวงมาจากการลงทุนด้านที่อยู่อาศัยลดลง การใช้จ่ายด้านเงินทุนก็ลดลง และการใช้จ่ายภาคครัวเรือนก็ซบเซาหนัก ตอกย้ำให้เห็นว่า การปรับขึ้นภาษีจาก 5% เป็น 8% เมื่อเดือนเมษายน เป็นอุปสรรคต่อการขยายตัวทางเศรษฐกิจญี่ปุ่นอย่างมาก และยิ่งทำให้คำมั่นของนายอาเบะ ที่ว่าจะพลิกฟื้นเศรษฐกิจญี่ปุ่น ซึ่งถือว่ามีขนาดใหญ่เป็นอันดับ 3 ของโลก ให้กลับมาคึกคักอีกครั้ง ดูห่างไกลจากความจริงออกไปเรื่อยๆ

นอกจากนี้ ตัวเลขที่ออกมาถือว่าผิดไปจากความคาดหมายของบรรดานักเศรษฐศาสตร์ ซึ่งคาดว่าเศรษฐกิจญี่ปุ่น จะขยายตัวราว 0.5% จากการสำรวจความคิดเห็นโดยหนังสือพิมพ์ธุรกิจนิกเกอิ จึงมีความเป็นไปได้สูงที่นายอาเบะ จะประกาศเลือกตั้งก่อนกำหนดในเดือนธันวาคมปีนี้ และเลื่อนแผนขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มรอบสองเป็น 10% ในเดือนตุลาคมปีหน้าออกไปก่อน

อย่างไรก็ตาม เศรษฐกิจญี่ปุ่น เปิดตัวในไตรมาสแรกของปี ด้วยอัตราการขยายตัว 1.6% จึงทำให้นโยบายเศรษฐกิจแบบอาเบะโนมิกส์ ถูกกล่าวขานท่ามกลางความคาดหวัง แต่ผลของการปรับขึ้นภาษีมูลค่าเพิ่มเมื่อเดือนเมษายน ทำให้เศรษฐกิจญี่ปุ่นหดตัว 1.9% ในไตรมาสสอง (เมษายน-มิถุนายน) หรือ 7.3% เมื่อเทียบรายปี เพราะผู้บริโภคและภาคธุรกิจต่างชะลอการจับจ่าย

มาร์เซล ธีเลียนต์ นักวิเคราะห์จากสถาบันแคปปิตอล อีโนโคมิกส์ ให้ความเห็นหลังทราบตัวเลขล่าสุดว่า อุปสงค์ภายในประเทศแทบไม่กระเตื้องขึ้นในไตรมาสที่ผ่านมา จากตัวเลขจีดีพีเบื้องต้นที่รัฐบาลญี่ปุ่นแถลง ทำให้มีความเป็นไปได้สูงที่นายกรัฐมนตรีอาเบะ จะเลื่อนแผนขึ้นภาษี และประกาศเลือกตั้งก่อนกำหนด

แม้การขึ้นภาษีจะช่วยให้รัฐบาลญี่ปุ่นมีรายได้มาลดหนี้สาธารณะของประเทศที่สูงถึง 200% ของจีดีพี แต่ขณะเดียวกันก็ทำให้นายอาเบะ ตกที่นั่งลำบาก เพราะต้องพยายามสร้างสมดุลระหว่างการลดหนี้กับแผนกระตุ้นเศรษฐกิจที่เน้นการใช้จ่ายเงิน

จากตัวเลขจีพีดีที่ออกมาครั้งนี้ ทำให้หลายฝ่ายพากันจับตาว่า ธนาคารกลางญี่ปุ่น หรือบีโอเจ จะยังคงเดินหน้าอัดฉีดเม็ดเงินต่อไปอีกหรือไม่ หลังจากเดือนที่แล้ว บีโอเจ ขยายมาตรการผ่อนคลายทางการเงินเชิงรุก เพื่อรับมือกับภาวะเศรษฐกิจที่เริ่มซบเซามาแล้ว ส่วนหนังสือพิมพ์ไมนิจิ ชิมบุน ของญี่ปุ่น รายงานว่า นายอาเบะ เตรียมออกคำสั่งจัดทำร่างงบประมาณเพิ่มเติมในวันนี้(18พ.ย.) ก่อนประกาศยุบสภาผู้แทนราษฎร