อิสลามนิยมส่อเค้าผงาดการเมืองบังกลาเทศ

นักวิเคราะห์ชี้ การกีดกันพรรคจามาอัต อีอิสลามี ซึ่งเป็นพรรคการเมืองอิสลามรายใหญ่สุดของบังกลาเทศ ไม่ให้เข้าร่วมการเลือกตั้งเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา (5 ม.ค.) ที่ผ่านมา หลังผู้นำพรรคหลายคนถูกคุมขังหรือประหารชีวิต อาจส่งผลสะท้อนกลับไปในทางตรงข้ามอย่างรุนแรง

แม้ประชากรมากถึง 90% ของประเทศจะเป็นมุสลิม แต่บังกลาเทศกลับยึดศาสนาพุทธเป็นศาสนาประจำชาติ นับตั้งแต่ที่แยกตัวเป็นเอกราชจากปากีสถานเมื่อปี 2514 มีการจัดทำรัฐธรรมนูญโดยยึดตามแนวคิดทางพุทธ ส่วนแนวคิดอิสลามกลับไม่สามารถสร้างอิทธิพลได้มากพอตลอดช่วงสี่สิบปีหลังได้รับเอกราช

ตั้งแต่ได้รับเอกราช บังกลาเทศก็ต้องเจอกับความรุนแรงทางการเมืองมาโดยตลอด นับตั้งแต่ศาลที่ตั้งโดยรัฐบาลตัดสินประหารชีวิตนักการเมืองอาวุโสของพรรคจามาอัต ในข้อหาก่ออาชญากรรมต่อมนุษยชาติ ระหว่างการทำสงครามเพื่อเอกราชในปี 2514 ตามด้วยการประหารชีวิตนายอับดุล กอเดร์ มุลลาด้วยการแขวนคอเมื่อเดือนที่แล้ว ทำให้ผู้สนับสนุนหลายพันคนต้องออกมาชุมนุมต่อต้านบนท้องถนน และการประท้วงหลายครั้งกลายเป็นความรุนแรง คล้ายคลึงกับเหตุการณ์ในเดือนพฤษภาคม หลังการปราบปรามกลุ่มอิสลามเคร่งจารีต "ฮาฟายัต อี อิสลาม" เป็นเหตุให้มีผู้เสียชีวิตราว 40 คน

ก่อนหน้านี้การชุมนุมของกลุ่มอิสลามเคร่งจารีตดึงดูดผู้คนไม่มาก แต่การชุมนุมประท้วงดังกล่าวกลับมาผู้คนออกมาแสดงความไม่พอใจอย่างล้นหลามจนทำให้ทางการประหลาดใจ

พรรคจามาอัต อีอิสลามี พรรคการเมืองแนวคิดอิสลามเพียงพรรคเดียวที่ลงเลือกตั้ง ไม่เคยได้รับเสียงสนับสนุนจากการเลือกตั้งถึงเลขสองหลัก แม้พรรคจะร่วมเป็นรัฐบาลผสมกับพรรคกลางขวา "ชาตินิยมบังกลาเทศ" หรือบีเอ็นพีหลายครั้ง แต่นักวิเคราะห์และนักการเมืองหลายคนมองว่า การสกัดกั้นพรรคจาอามัตไม่ให้ลงเลือกตั้งเมื่อวันที่ 5 มกราคมที่ผ่านมา รวมถึง การปราบปรามผู้นำพรรคหลายระลอก ที่ส่วนใหญ่ถูกจับกุม หรือต้องหันไปเคลื่อนไหวใต้ดิน จะยิ่งเป็นการสร้างแรงสนับสนุนให้กับพรรค

หัวหน้ากลุ่มสิทธิมนุษยชนในกรุงธากา "นายนูร์ ข่าน ลิตัน" กล่าวว่า หลังรัฐบาลใช้อำนาจปราบปรามพรรคจาอามัตในปีที่ผ่านมา พรรคยิ่งมีอำนาจมากขึ้น จัดตั้งองค์กรและได้รับการสนับสนุนมากกว่าเดิม ดังนั้นแทนที่จะใช้กำลัง รัฐบาลควรจัดการกับพรรคนี้ด้วยวิถีทางการเมือง

ขณะที่ผู้อำนวยการสถาบันสันติภาพและความมั่นคงศึกษา "นายเอ. เอ็น. เอ็ม. มูนิรูซซามาน" มองว่า บังกลาเทศกำลังเข้าสู่ความรุนแรงมากขึ้น ซึ่งเป็นสูตรสำเร็จสำหรับการเพิ่มความเป็นจารีตนิยม และเวทีที่เอื้อต่อผู้แสดงที่ไม่ใช่รัฐ เป็นสัญญาณที่เลวร้ายสำหรับประชาธิปไตยและพรรคการเมืองสำคัญ ๆ

ส่วนอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร "นายไซอิด อับดุลลาห์ ตาเฮอร์" เปิดเผยว่า พรรคจาอามัตไม่เคยปิดบังเรื่องอุดมการณ์พรรค แต่ต้องการปรับเปลี่ยนประชาชนเข้าสู่หลักการศาสนาทีละน้อย ผ่านวิถีทางประชาธิปไตย สำหรับอนาคตของพรรคจาอามัต พรรคจะให้ความสำคัญกับนโยบายสวัสดิการสังคม ซึ่งเกิดขึ้นอย่างมากมายในช่วงหลายปีที่ผ่านมา และมีผู้สนับสนุนมากขึ้นในบังกลาเทศ ประเทศที่ยากจนที่สุดแห่งหนึ่งของเอเชีย

หากพรรคจาอามัตเติบโตขึ้นอย่างแข็งแกร่ง นักวิเคราะห์หลายคนเชื่อว่า พรรคฝ่ายค้านใหญ่อย่างบีเอ็นพี ซึ่งเป็นพันธมิตรกับพรรคจาอามัตจะได้รับเสียงสนับสนุนลดลง ด้านรองประธานพรรคบีเอ็นพี "นายแชมเชอร์ โชว์ดูรี" ยอมรับว่า บรรยากาศความรุนแรงทางการเมืองเสี่ยงทำให้บังกลาเทศซึ่งมีแนวคิดศาสนาสายกลางต้องเคร่งจารีตมากขึ้น