ซีเรียกับความหวังสันติภาพที่ริบหรี่

ผู้เชี่ยวชาญระบุ ความหวังที่ว่าจะมีการประชุมนานาชาติว่าด้วยสันติภาพในซีเรีย ดูริบหรี่ลงไป หลังจากฝ่ายต่างๆ ทางการเมืองทะเลาะกันไปมา ประกอบกับการที่รัฐบาลซีเรียได้เปรียบในพื้นที่ มีแนวโน้มจะทำให้รัฐบาลกับฝ่ายค้าน ไม่อยากลงนั่งโต๊ะเจรจากัน

แนวโน้มของการเจรจา ซึ่งสหรัฐกับรัสเซียเป็นผู้ริเริ่มและผลักดัน สั่นคลอนเมื่อฝ่ายค้านซีเรียกล่าวว่าจะไม่เข้าร่วมการเจรจาสันติภาพ เพื่อประท้วงการที่กลุ่มเฮซบอลเลาะห์และอิหร่าน ซึ่งเป็นพันธมิตรของรัฐบาลซีเรีย โดดเข้าร่วมวงความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมา 26 เดือนในซีเรีย

แม้สหรัฐกับรัสเซียผนึกกำลังกันอย่างไม่เคยมีมาก่อน เพื่อผลักดันให้มีการเจรจาสันติภาพ แต่ทั้งสองประเทศก็ให้การสนับสนุนทางทหารและพลาธิการแก่กลุ่มต่อต้านและรัฐบาลของประธานาธิบดีบาชาร์ อัล-อัสซาด

นายอัมร์ มูซา อดีตประธานสันนิบาตอาหรับ กล่าวว่าในฉากหน้าแล้ว รัสเซียกับรัสเซียกำลังร่วมมือกัน ทั้งสองประเทศเรียกร้องให้จัดการประชุมและเริ่มต้นเจรจา แต่ขณะเดียวกันทั้งสองประเทศก็พยายามจัดหาอาวุธให้แก่ทั้งสองฝ่ายในซีเรีย และคงไม่มีที่ไหนในโลกที่จะเกิดสันติภาพในขณะที่ผู้สนับสนุนหลักพากันจัดหาอาวุธให้กลุ่มที่ขัดแย้งกัน

เจ้าหน้าที่จากสหรัฐ รัสเซีย และสหประชาชาติ จะประชุมกันที่นครเจนีวาในวันที่ 5 มิ.ย.นี้ เพื่อหารือเกี่ยวกับการเตรียมการสำหรับการประชุมสันติภาพ ซึ่จะเรียกว่า "เจนีวา 2" ซึ่งจนถึงบัดนี้ยังไม่มีการกำหนดวันที่

อุปสรรคอีกประการสำหรับการประชุมสันติภาพคือพัฒนาการในซีเรียที่กำลังเปลี่ยนแปลงไปอย่างรวดเร็ว โดยช่วงไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมากองกำลังของรัฐบาลสามารถรุกคืบได้อย่างมาก จากที่กวาดชัยชนะมาแล้วในหลายเมืองก่อนหน้านี้ โดยสามารถยึดคืนพื้นที่ที่อยู่ใต้การครอบครองของกลุ่มต่อต้าน ทั้งยังตามรอยกลุ่มต่อต้านอย่างกระชั้นชิด อันเป็นสิ่งที่ผู้เชี่ยวชาญมองว่าเป็นเหมือนจุดเปลี่ยนหรือจุดพลิกผันสำหรับเหตุการณ์ในซีเรีย

ผู้สังเกตการณ์ชี้ว่าการได้แรงหนุนจากการรุกคืบทางทหารในพื้นที่ ประกอบกับรายงานที่ว่านักรบจากกลุ่มเฮซบอลเลาะห์และอิหร่านได้เข้าไปในพื้นที่ด้วย ทำให้ประธานาธิบดีอัสซาดมีแรงจูงใจไม่มากนักที่จะนั่งโต๊ะเจรจา

นายซัลมาน เชค ประธานสถาบันโดฮาบรูกกิงส์ และผู้เชี่ยวชาญด้านซีเรีย กล่าวว่าดุลยภาพทางทหารในขณะนี้เอนเอียงไปทางฝ่ายรัฐบาลอย่างชัดเจน หากประธานาธิบดีอัสซาดเชื่อว่าสามารถรอไปเรื่อยๆ จนกว่าจะบดขยี้กลุ่มต่อต้านได้ราบคาบ ซึ่งขณะนี้มีแนวโน้มมากว่าเขาจะสามารถทำเช่นนั้นได้ ก็ไม่มีทางที่เขาจะจริงจังกับการประชุมเจนีวา 2 หรือการเจรจาสันติภาพที่ไหน

แต้มต่อในสนามรบของประธานาธิบดีอัสซาดมีแนวโน้มจะทำให้ฝ่ายต่อต้านไม่อยากเข้าร่วมการเจรจาด้วยเช่นกัน จากเดิมที่ไม่ต้องการไปเจรจาสันติภาพอยู่แล้วเพราะท่าทีของฝ่ายต่อต้านก็ยังไม่เป็นหนึ่งเดียวกัน ทั้งยังเรียกร้องมาตลอดให้ประธานาธิบดีอัสซาดลงจากตำแหน่งก่อนเปิดการเจรจา แต่รัสเซีย ซึ่งเป็นพันธมิตรกับประธานาธิบดีอัสซาด ระบุว่าข้อเรียกร้องนี้ยอมรับไม่ได้

แนวทางของฝ่ายต่อต้านนับจากนี้ มีแนวโน้มมากว่าจะเรียกร้องให้นานาชาติเข้าแทรกแซงในซีเรีย แทนที่จะขอเพียงเงื่อนไขและการยอมอ่อนข้อจากรัฐบาลซีเรีย

นายอารีอับ เรนทาวี ผู้อำนวยการศูนย์การเมืองศึกษาในกรุงอัมมาน ชี้ว่าหากฝ่ายต่อต้านลังเลที่จะเจรจาตั้งแต่ช่วงที่ยังไม่ชัดเจนว่าความขัดแย้งจะไปทางไหน ก็ค่อนข้างแน่นอนว่าฝ่ายต่อต้านจะไม่ยอมเปิดการเจรจาในช่วงที่รัฐบาลมีแต้มต่อ