เปิด'ข้อดี-ข้อเสีย'ญี่ปุ่นร่วมทีพีพี

หลังจากรัฐสภารับรองนายฮารุฮิโกะ คุโรดะ ให้ดำรงตำแหน่งประธานธนาคารกลางญี่ปุ่นแล้ว นายกรัฐมนตรีชินโซ อาเบะ ก็ได้แสดงท่าที่อย่างชัดเจนโดยแถลงเมื่อวันศุกร์ (15 มี.ค.) ว่า การรวมกลุ่มเศรษฐกิจขนาดใหญ่มูลค่าประมาณหนึ่งในสามของเศรษฐกิจโลกกำลังจะเริ่มต้น และญี่ปุ่นจะต้องไม่พลาดการเจรจาข้อตกลงการค้าเสรีความเป็นหุ้นส่วนภาคพื้นแปซิฟิกหรือทีพีพี หากบรรลุข้อตกลงได้จะช่วยให้การเคลื่อนย้ายสินค้า บริการ และการลงทุนข้ามมหาสมุทรแปซิฟิกเป็นไปโดยเสรี

ผู้สนับสนุนทีพีพี ให้ความเห็นว่า การเข้าร่วมในข้อตกลงดังกล่าวจะทำให้เศรษฐกิจที่อ่อนแอของญี่ปุ่นมีพลังขึ้น สร้างชีวิตชีวาให้กับตลาดท้องถิ่น ซึ่งได้รับการปกป้องมากเกินไป และช่วยเร่งเศรษฐกิจที่ซวนเซของประเทศให้ก้าวหน้าอย่างรวดเร็ว ด้วยมูลค่าที่รัฐบาลประมาณการณ์ไว้ถึง 3.3 หมื่นล้านดอลลาร์ ภายในช่วง 10 ปี ทั้งยังช่วยเพิ่มทางเลือกให้กับผู้บริโภค

แต่ฝ่ายที่ไม่เห็นด้วยอ้างว่า ทีพีพีอาจทำลายเกษตรกรที่เป็นผู้สูงอายุ โดยการยกเลิกภาษีอัตราสูงมากที่เคยปกป้องพวกเขา เท่ากับผลักให้เกษตรกรเหล่านี้ต้องหลังชนฝา ซึ่งเท่ากับการเปลี่ยนแปลงโฉมหน้าชนบทญี่ปุ่นไปอย่างสิ้นเชิง

ชนบทญี่ปุ่นคือฐานเสียงสำคัญของนายอาเบะ ผู้มีภาพลักษณ์ของนักการเมืองชาตินิยมแนวอนุรักษ์ จึงมีคำแนะนำหนาหูว่า เกษตรกรผู้สูญเสียการปกป้องอย่างยอดเยี่ยมจากกำแพงภาษีเหล่านี้จะกลายเป็นความสูญเสียทางการเมืองของนายอาเบะเอง

นายอาเบะแย้งว่า ภาคเกษตรกรรมของญี่ปุ่นไม่ควรจะอยู่นิ่งเฉย หลังจากที่ได้เผชิญกับสิ่งท้าทายไปเรียบร้อยแล้ว การเข้าร่วมในทีพีพีไม่ใช่วิกฤติ แต่คือโอกาสอันยิ่งใหญ่

ผู้นำญี่ปุ่นยอมรับว่า ตระหนักดีถึงความวิตกกังวลอย่างมากจากหลายฝ่าย ที่เกรงว่าภาคเกษตรกรรมของญี่ปุ่นจะถูกทำลายหากเข้าร่วมในทีพีพี แต่ในทางกลับกันเขามั่นใจว่าผลิตผลทางการเกษตรของญี่ปุ่นที่อร่อยและปลอดภัยจะได้รับความนิยมไปทั่วโลก ทั้งยังให้สัญญาว่าจะกระทำทุกวิถีทางเพื่อปกป้องอุตสาหกรรมเกษตรและอาหาร

ทีพีพีเป็นวาระการพูดคุยระดับโลกมาหลายปีแล้ว แต่ความอ่อนแอทางการเมืองของผู้นำญี่ปุ่นในระยะหลัง ทำให้ญี่ปุ่นไม่สามารถเข้ามาเกี่ยวข้องในเวทีเจรจาการค้านี้ได้

ชัยชนะอย่างถล่มทลายในการเลือกตั้งเมื่อเดือนธันวาคมของนายอาเบะเป็นสัญญาณว่าเขาพร้อมที่จะกระโดดลงมาเล่นเรื่องนี้ ซึ่งหลังรับตำแหน่งในวันที่ 26 ธันวาคม 2555 นายอาเบะเรียกร้องให้มีนโยบายผ่อนคลายทางการเงินมากขึ้น พร้อมขู่จะเปลี่ยนแปลงกฎหมายที่ให้อิสระกับธนาคารกลางญี่ปุ่นเพื่อเขาจะได้จัดการกับปัญหาเงินเยนแข็งค่าได้สำเร็จ การอ่อนค่าเงินเยนช่วยสนับสนุนผู้ส่งออก การลงทุนในตลาดหุ้นเพิ่มขึ้นในรอบสี่ปี

การที่รัฐสภาญี่ปุ่นรับรองนายฮารุฮิโกะ คุโรดะ ที่นายอาเบะให้การสนับสนุนให้ดำรงตำแหน่งประธานธนาคารกลางญี่ปุ่น พร้อมด้วยรองอีกสองคนคือนายคิคุโอ อิวาตะ และนายฮิโรชิ นากาโซ ยิ่งเสริมความพยายามของนายอาเบะที่จะฉุดเศรษฐกิจญี่ปุ่นให้หลุดพ้นจากภาวะเงินฝืดที่กินเวลายาวนานกว่าทศวรรษ

ประธานธนาคารกลางคนใหม่ วัย 68 ปี มีความคิดเช่นเดียวกับนายกรัฐมนตรีเรื่องการใช้จ่ายภาครัฐขนาดใหญ่ และมาตรการผ่อนคลายทางการเงินเชิงรุก โดยนายคุโรดะได้ปฏิญาณว่าจะทำทุกวิถีทางเพื่อเปลี่ยนแปลงสภาวะเงินฝืดที่ราคาสินค้าตกต่ำให้ได้