เฟดมองปัญหาอสังหาฯพลาด ต้นตอฟองสบู่

เอกสารระบุเฟดประเมินข้อมูลพลาด เหตุมองปัญหาส่วนใหญ่ในภาคที่อยู่อาศัยและธนาคารปี 2550 ไม่แรงพอกระทบภาพรวมเศรษฐกิจของประเทศ

เอกสารการประชุมของธนาคารกลางสหรัฐ (เฟด) เมื่อปี 2550 ระบุว่าผู้กำหนดนโยบายระดับสูงของเฟดรู้สึกว่าปัญหาส่วนใหญ่ในภาคที่อยู่อาศัยและธนาคาร เป็นปัญหาที่อยู่ในวงจำกัด และไม่มีแนวโน้มจะกระทบภาพรวมเศรษฐกิจของประเทศ อันเป็นการประเมินที่ผิดพลาด เพราะในที่สุดปัญหาที่อยู่อาศัยและสินเชื่อที่ปล่อยให้ผู้กู้ด้อยคุณภาพ กลายเป็นต้นตอของวิกฤติการเงินในสหรัฐ

แม้ในช่วงที่มีสัญญานว่าวิกฤติเริ่มทำท่ารุนแรงเพราะตลาดสินเชื่อตึงตัว แต่เจ้าหน้าที่เฟดก็ยังเชื่อว่าปัญหาไม่รุนแรงและน่าจะยุติลงในเวลาอันรวดเร็ว

นายทิโมธี ไกธ์เนอร์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐซึ่งสมัยนั้นเป็นผู้ว่าการเฟดสาขานิวยอร์ก ระบุในการประชุมฉุกเฉินทางโทรศัพท์เมื่อวันที่ 10 ส.ค. 2550 ว่าสถานการณ์ส่วนใหญ่ในย่านวอลล์สตรีทยังไปได้ดี ไม่มีเครื่องบ่งชี้ว่าสถาบันขนาดใหญ่ที่ทำธุรกรรมหลากหลายกำลังเผชิญแรงกดดันทางการเงิน

ในทำนองเดียวกัน นายเบน เบอร์นันเก ประธานเฟด ก็ประเมินความเสี่ยงของวิกฤติการเงินที่กำลังก่อตัวขึ้น ในระดับต่ำเกินไป โดยเขาระบุเมื่อเดือนธ.ค. 2550 คาดหมายว่าสถาบันการเงินขนาดใหญ่จะไม่ล้มละลายหรือจะไม่อยู่ในสภาพใกล้ล้มละลาย

ผู้ที่ระบุถึงความเสี่ยงคือนายวิลเลียม ดัดลีย์ หัวหน้าฝ่ายประเมินความเสี่ยงในตลาดประจำเฟดสาขานิวยอร์ก ที่ระบุในการสนทนาทางโทรศัพท์เมื่อเดือนส.ค. 2550 ว่า 2 บริษัทคือวอชิงตันมูชวลและคันทรีไวด์มีปัญหา และในเวลาต่อมาทั้งสองบริษัทก็ล้มละลายไปจริงๆ

หลังจากการประชุมฉุกเฉินกันทางโทรศัพท์เมื่อเดือนส.ค. 2550 เฟดได้ประกาศว่าเตรียมจัดหาเงินทุนให้แก่ธนาคารต่างๆ เพื่อสยบพายุการเงินที่กำลังตั้งเค้า การกระทำดังกล่าวถือเป็นมาตรการรับมือวิกฤติการเงินมาตรการแรกของเฟด หลังจากธนาคารจำนวนหนึ่งระงับการปล่อยกู่แก่ธนาคารรายอื่นๆ เพราะวิตกว่าอาจไม่ได้เงินคืน

ในที่สุดวิกฤติการเงินครั้งนี้ก็คุกคามสถาบันการเงินรายใหญ่ของวอลล์สตรีท รวมถึงโกลด์แมนแซคส์กรุ๊ป และมอร์แกนสแตนเลย์ ทั้งยังทำให้บริษัทเลแมนบราเดอร์สล้มละลาย ขณะที่รัฐบาลต้องอัดฉีดเงินก้อนใหญ่ให้บริษัทประกัน อเมริกันอินเตอร์เนชันแนล กรุ๊ป หรือเอไอจี รวมถึงเข้าดูแลบริษัทยักษ์ใหญ่สินเชื่อเพื่อการจดจำนองอย่างแฟนนีเมกับเฟรดดีแมค

ผลพวงของฟองสบู่ที่อยู่อาศัยที่แตกออกประกอบกับภาวะสินเชื่อตึงตัวในครั้งนั้น ทำให้เศรษฐกิจสหรัฐดำดิ่งสู่ภาวะถดถอยครั้งเลวร้ายที่สุดตั้งแต่ภาวะตกต่ำครั้งใหญ่หรือ Great Depression เมื่อปี 2472